Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«թեր» որոնման արդյունք՝ 1906 բառահոդված · Էջ 128 / 191
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 505, սյունակ 1 Էջ 505
ՄԱՄՈՒԼ I «մամուլ, ճնշիչ գործիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մանրել, կրծել, ծամել»
արմատից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 243
Էջ 505, սյունակ 1 Էջ 505
ՄԱՄՈՒՌ II «անխախուտ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ արաբ. ma‘mūr (թերեւս)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 244
Էջ 505, սյունակ 1 Էջ 505
ՄԱՅԵԼ «մայել, բառաչել (ոչխարի մասին)»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mei- «բնաձայնական արմատ»
Բնաձայնական կազմություն, որի հիմքերը, թերեւս, հասնում են մինչեւ հնդեւրոպական շրջանը։ Քանի որ հնից չի ավանդվել, Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 245) հայ. եւ հ. հնդկ. բառերի նմանությունը համարում է պատահական։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մայյիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. māyú- «մայուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 245
Էջ 505, սյունակ 1 Էջ 505
ՄԱՅԹ «մայթ»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
Արհեստական նորակազմություն Նորայր Բյուզանդացու կողմից, թերեւս, մույթ բառի նմանությամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մայթածիր, մայթային
Տե՛ս նաեւ
Էջ 506, սյունակ 1 Էջ 506
ՄԱՅՐ III «մթություն, խավար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «առկայծել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mrio- կամ *morio-) թերեւս կապված կամ բաղարկված է *mer- «սեւացնել, մթագույն, կեղտոտ բիծ» արմատի հետ
(ի մայր մտանել, ի մայրն դառնալ «մայր մտնել», դարձվածքներում՝ ժողովրդական ստուգաբանությամբ վերաիմաստավորված որպես մայր «մայրիկ»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արեւմայր, արեւմարք, մարիլ, անմար, մարմրիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. мара «մառախուղ, մշուշ»
հ. սլավ. mryj «մշուշոտ, մռայլ»
հ. սլավ. merknotí «մթնել»
ռուս. меркнуть «աղոտանալ, մարել, մթնել, խավարել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 138
Տե՛ս նաեւ
Էջ 506, սյունակ 1 Էջ 506
ՄԱՆ I «պտույտ, ոլորք, կոր»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *mōn- «պտտել(?)» որ Pok. IEW-ում չկա
որ Pok. IEW-ում չկա, բայց Pok. IEW 1, 747-748-ում կա *mono- «ծոծրակ, պարանոց» հիմքը. հայտնի է, որ «պարանոց» իմաստը սովորաբար կապված է «թեքել», «պտտել» իմաստների հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանել, մանելիք, մանոց, մանուած, մանուածապատ, մանուածոյ, ոսկեման, չուանաման, բազմաման, բարակաման, խառնամանել, կտաւամանութիւն, մագմանոց, շարամանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. պարանել «շուռ տալ, շրջել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 747-748
Էջ 507, սյունակ 1 Էջ 507
ՄԱՆԴԻԿ (մանդ, մանդի, մանտի) «երկականի պայուսակ, խուրջին»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական? mandiki (թերեւս)
Սակայն ավելի հավանական է հայ. եւ վրաց. բառերը փոխառյալ համարել մի երրորդ (իրանական՞) աղբյուրից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. —
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 252
Էջ 509, սյունակ 1 Էջ 509
ՄԱՆՉ «տղա»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *men- «փոքր, փոքրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mṇkio-)
Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 256) համեմատում է լատ. mās «տղամարդ, տղա» բառի հետ, որը հնդեւրոպական այլ զուգահեռներ չունի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանչուկ, մանչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. manāk «մի քիչ»
մ. վ. գ. manc «պակասութիւն, կարիք»
լիտվ. meñkas «թոյլ, սուղ, քիչ, աննշան»
բոխս. B mänk- «ստոր լինել, ենթարկուել»
խեթ. maninku- «կարճ, մօտ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 138; Աճառեան (ՀԱԲ) 256
Տե՛ս նաեւ
Էջ 509, սյունակ 1 Էջ 509
ՄԱՆՐԱԳՈՐՈՆ ««մաճռակ» (իմա՛ «մաճառակ») (ԲՀ)»
Անստույգ (թերեւս)
նոյնն է մանրագոր բառի հետ՝ «մասուր» բացատրութեամբ։ ԲՀ-ի շատ ձեռագրերում չկա։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 509, սյունակ 1 Էջ 509
ՄԱՇ II (մարշ-) «մաշուած. մաշում, նուազում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «տրորել, շփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mrs-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաշել, մաշական, մաշում, մաշումն, մաշութիւն, հալեմաշ, հոգեմաշ, արագամաշ, դիւրամաշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. mašam