Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված · Էջ 128 / 186
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 518, սյունակ 1 Էջ 518
ՄԱՐՄԻՆ (-ոյ) «միս մարմին»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
արմատից: Համեմատութիւնը կասկած է հարուցում, եւ հնարավոր է համարվում ենթադրել իրանական աղբյուր, բայց այսպիսի բառ չի հավաստված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարմնագեղ, մարմնածին, մարմնակից, մարմնահար, մարմնապէս, մարմնացի, թանձրամարմին, քաջամարմին, գեղեցկամարմին, երկմարմին, թուլամարմին, բազմամարմին
Նոր՝
մարմնամարզական, մարմնամարզիկ, մարմնամարզութիւն, գեղամարմին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. márman- «հող, աճուկ, կարեւոր մարմնանդամ, անպաշտպան մարմնամաս»
լիտվ. melmenys «երիկամը պատող միս»
Մատենագիտություն
H. AG 473; Աճ. ՀԱԲ 287; Pok. IEW 720
Էջ 518, սյունակ 1 Էջ 518
ՄԱՐՏ I (-ի) «կռիւ, պատերազմ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *merā- «ջարդել, փշրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mrd-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարտնչիլ, մարտիկ, մարտակից, ճակատամարտ, ըմբշամարտ
Նոր՝
մարտակոչ, մարտահրաւէր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. mardati «ջարդել, փշրել»
ավ. marəd «ոչնչացնել»
հուն. μαραίνω «սպառել, ոչնչացնել»
լատ. Martis «Մարս, պատերազմի աստուած»
Մատենագիտություն
Pok. 276-278; Աճ. ՀԱԲ 289
Էջ 519, սյունակ 1 Էջ 519
ՄԱՐՏԻՐՈՂՈԳ (մարտիրողոք, մարտիրողօք, մարտիրողոջք, մարտիրողոջ) «վկայաբանություն, նահատակի կենսագրություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. μαρτυρολόγιον
Մատենագիտություն
H. AG 364; Աճ. ՀԱԲ 290
Էջ 519, սյունակ 1 Էջ 519
ՄԱՐՏԻՐՈՍ (մարտիւրոս), -ի, -աց «նահատակ, մարտիրոս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. μάρτυς
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարտիրոսություն, մարտիրոսական, մարտիրոսաբան, մարտիրոսարան, նախամարտիրոս
Մատենագիտություն
H. AG 364; Աճ. ՀԱԲ 290
Էջ 519, սյունակ 1 Էջ 519
ՄԱՒՐ -ի, -աց, ուշ` -ից (մուր, մուտ, մուռն) «ցեխ, տիղմ, ճահիճ, ճահճուտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «խոնավ. կեղտոտ, հեղուկ, կեղտոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mәu-ru-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաւրանալ, մաւրական, մաւրասէր, մաւրաթաթախ, Մեծ մաւր, մաւրուտ, մորտ, մուրտաստան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայերեն մուր
հայերեն մութ
լիտվ. mauras, muras «թաց եւ պարարտ խոտ, արոտ»
հուն. μύρω «հոսել, ողողել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 374; Pok. IEW 742
Էջ 519, սյունակ 1 Էջ 519
ՄԱՒՐՈՒՏ «մի ծաղիկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական amәrәtāt «անմահություն»
դիցաբան. աղբյուրից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. amәrәtāt «անմահություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 375
Էջ 519, սյունակ 1 Էջ 519
ՄԱՔԱՌ «կռիվ, պայքար, վեճ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *makh-?
Ակնհայտ զուգահեռ ունի հուն. μαχή «կռիվ, պայքար, վեճ», μάχεσθαι «մաքառել, պայքարել» բառերի հետ, եւ կարելի է, թերեւս, բխեցնել միեւնույն աղբյուրից (*makh-?):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաքառում, մաքառիլ, մաքառող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. μαχή «կռիվ, պայքար, վեճ»
հուն. μάχεσθαι «մաքառել, պայքարել»
Էջ 520, սյունակ 1 Էջ 520
ՄԱՔՍ (-ի) «մաքս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արամ. (ասոր.) maxsā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաքսաւոր, մաքսել, մաքսատուն, եռամաքս
Նոր՝
մաքսային, մաքսանենգ
Մատենագիտություն
H. AG 311; Աճ. ՀԱԲ 292; Ջահ. ՀԼՊ 458
Էջ 521, սյունակ 1 Էջ 521
ՄԵԾ (-ի, -աց) «մեծ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *meg'(h)- «մեծ» (անմիջական նախաձեւ՝ *meg'a-)
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մեծանալ, մեծամեծ, մեծատուն, մեծարել, մեծարանք, մեծամեծար, մեծաբարբառ, մեծաբեռն, մեծագի, մեծախումբ, մեծահանգ, հիւրամեծար, ձիւնամեծ, գահամեծ, գերամեծար, եռամեծ
Նոր՝
մեծագումար, մեծադիր, մեծադրդորդ, մեծահարուստ, մեծամասնական, մեծամասնութիւն, մեծատառ, մեծարժէք, մեծաքանակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. mahā-
հուն. μέγας
ալբ. madh
լատ. magnus
գոթ. mikils
թոխ. A mak
թոխ. B makā «մեծ»
Մատենագիտություն
H. AG 473; Աճ. ՀԱԲ 295
Էջ 521, սյունակ 1 Էջ 521
ՄԵՀԵԱՆ (-ի, -ի-ա) «տաճար, մեհեան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պրս. mehyān «Միհրի, միհրական»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մեհենագիրք, մեհենազարդ, մեհենական, մեհենապետ, մեհենատեղի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 296; Ջահ. ՀԼՊ 534