Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1700 բառահոդված (էջ 127/170)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 606, սյունակ 1 Էջ 606
ՈՐԹ II «խաղողի տունկ, խաղող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ortho- «խաղողի որթ» *ort-ի կողքին
հ.-ե. արմատ՝ *portho- «ճյուղ, ընձյուղ» (անմիջական նախաձեւ՝ *perth-)
Հ. Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 579) բխեցնում է որթ «հորթ» բառից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որբատունկ, որբավայր, որբիք, որբոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
hardhi
«որթ»
հուն.
πτόρθος
«ճյուղ, ընձյուղ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 579
Էջ 607, սյունակ 1 Էջ 607
ՈՐԹ III (-ոյ) «կողով, քրոց»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պտտել, ծռել» *-t-ով աճած
որդն բառի նման կապված է հնդեւրոպական *uer- եւ սրա` *-t-ով աճած *uer-t- «պտտել, ծռել» արմատի հետ` սկզբնային *u-ի անկմամբ *o-ի մոտ` *uor-th-o->որթ-ոյ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 607, սյունակ 1 Էջ 607
ՈՐԹՈԴՈՔՍ (-ի, -աց) (որթոյդոքս, որթողոս) «ուղղափառ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. ὀρθόδοξος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որթոդոքսական
Մատենագիտություն
H. AG 369; Աճ. ՀԱԲ 580
Էջ 607, սյունակ 1 Էջ 607
ՈՐԿՈՐ (-ոյ, ուշ՝ -ի, -ից) «կերակրափող»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
բուն նախաձեւը որոշելու հարցում կան դժվարություններ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որկորեայ, որկորամոլ, որկորաժետ, որկորաժետութիւն, որկրամոլ, որկրագահ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 582
Էջ 607, սյունակ 1 Էջ 607
ՈՐՁ (ուշ՝ -ի, -ից) «որձ, արու, պինդ, կարծր, կորող, ոչ բերրի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *org'hi- «ձու, (ամ)որձի»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որձակոտոր, որձամուլ, որձաքար, որձեւէգ, որձիք, որձ(ա)խոտ, միորձի, ամորձիք, ամորձի, ամորձատ, ամորձատել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
ərəzi
«ամորձապարկ, փուշտ»
հուն.
ὄρχις
«ձու, (ամ)որձի»
Մատենագիտություն
H. AG 483; Աճ. ՀԱԲ 582
Էջ 607, սյունակ 1 Էջ 607
ՈՐՄ(Ն) (-ոյ) «պատ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ark- «պաշտպանել, փակել, կողպել» (անմիջական նախաձեւ՝ *orkmō-) *ark- արմատի մի տարբերակն է
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *orkmō-` *ork- արմատից, որ *ark- «պաշտպանել, փակել, կողպել» արմատի մի տարբերակն է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որմզդորմայն, որմածակ, որմածեպ, որմայեց, որմաշէն, որմարգել, միջնորմ, քաղաքորմ, բաբորմ
Նոր՝
որմնադիր, որմնախորշ, որմնանկար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
արգել-ք
հուն.
ἀρκέω
«պահել, պաշտպանել, դիմադրել, հետ մղել»
լատ.
arceo
«փոխել, ...»
Էջ 608, սյունակ 1 Էջ 608
ՈՐՈՆԵԼ «փնտրել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ereu- «որոնել, հետազոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *orou-ne- (°))
Աճառյանը ժխտում է ձեւահնչույթային նկատառումով, բայց հմմտ. Jahukian, 1990, 12
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որոնողութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἐρεουνάω
«հարցնել, որոնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 585; Jahukian 12
Էջ 609, սյունակ 1 Էջ 609
ՈՔՈԶԻԼ «սքողել»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 611, սյունակ 1 Էջ 611
ՉԱՄԻՉ «չամիչ»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *kem- «սեղմել, քամել»
Հայտնի չէ կապը հնդեւրոպական *kem «սեղմել, քամել» արմատի հետ, որից ծագում են հայ. քամել եւ լիտվ. kĕmuras, լատվ. cemu(o)rs «խաղող» բառերը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
չամչեայ, չամչեղեն, չամչախումիկ
Նոր՝
չամչարակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
kĕmuras
լատվ.
cemu(o)rs
«խաղող»
Էջ 611, սյունակ 1 Էջ 611
ՉԱՆԱՐ «չանող» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կազմված է չ-ան-ար տարրերից