Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«նա» որոնման արդյունք՝ 5512 բառահոդված
· Էջ 127 / 552
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՈԴԱՆ
«արմավ»
Անստույգ
ըստ Աճառյանի՝ թերեւս ՀԳԲ-ի քստան խուրմա «մի տեսակ արմավ» բառահոդվածից քստան > դստան > դոդան > դողան ճանապարհով առաջացած
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 676-677
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՈԴԵԼ
(դոդել)
««նենգել, խարդախել» (ԲՀ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. δόλος
«նենգություն, խարդախություն»
ԲՀ-ի հրատարակիչ Ամալյանը (361) ենթադրում է, հենվելով դոդել տարբերակի վրա, հուն. աղբյուր՝ δόλος «նենգություն, խարդախություն» (հմմտ. նաեւ δολόω «նենգել, խարդախել» բայաձեւը)
Մատենագիտություն
Ամալյան 361
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՈՂ
-ի, -ից
«դող, սարսուռ, ալիքաձեւ երաժշտական մի խաղ»
(երաժշտական)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
«դողալ, դողդողալ, երերալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhol-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhol- ` *dhel- «դողալ, դողդողալ, երերալ» արմատից հայ-գերմանական, նեղ՝ հայ-սկանդինավյան զուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դողալ,
դողացուցիչ,
դողումն,
դողն-ի,
դողան-ի,
դողդոջ,
դողդոչ,
դողդոջել,
դողդոջոտ,
դողդոջուն,
դողդոջումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
շվեդ. բրբ.
dilla «թափահարել, տարուբերել»
նորվ. բրբ.
dalla, dulla «վարգել, մանրաքայլ գնալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 677;
Pok. IEW 246
Տե՛ս նաեւ
Էջ 202, սյունակ 1
ԴՈՄՏԻԿՈՍ
«դավանանքի շարադրանք, դավանագիրք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. δογματικός
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 678
Էջ 202, սյունակ 1
ԴՈՄՍ
«այլակերպ»
(ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
ձեւը հունական է, բայց հուն. δόμος-ը այլ իմաստ ունի՝ «տուն, բնակարան, շենք»
Էջ 202, սյունակ 1
ԴՈՅԶ(Ն)
«քիչ, մի քիչ, սակավ, աննշան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dheugh-
«շոշափել, դիպչել»
Թեեւ հնչյունապես համապատասխանում է հնդեւրոպական *dheugh- «շոշափել, դիպչել» արմատին, բայց իմաստային կապը կասկածելի է («նպատակակետ, կետ» միջանկյալ օղակո՞վ)։ Էլ ավելի հեռու է մնում *dheu- «փոշի, ծուխ» արմատը, թեեւ «փոշի» իմաստից հնարավոր է «մանր» եւ ապա՝ «քիչ, սակավ» իմաստների ածանցվելը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դոյզնագիտ,
դոյզնաբար,
դոյզնաքնեայ
Էջ 202, սյունակ 1
ԴՈՅԼ
(ուշ՝ -ոյ, -ի, -ից)
(դուլ, դօլ, դուդ)
«ջրաման, դոյլ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական աղբյուր (՞)
(թերեւս)
Աղբյուր՝ մ. պ. dōl
(թերեւս)
«ջրհոս (կենդանակերպ)»
Աղբյուր՝ պ. dōl
(թերեւս)
«դոյլ»
Աղբյուր՝ ասոր. daul-ā
(թերեւս)
«դոյլ»
Իրանական dōl-ի աղբյուրը թերեւս ասորերենն է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դոյլել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 678-679
Էջ 202, սյունակ 1
ԴՈՅՆ
սեռ. դորին, տր. դմին, գործ. դովին/-իմբ, հգն. ուղղ. դոքին, սեռ.-տր. դոցին, դոցուն(ց), գործ. դովիմբք, դոքիմբք
«այդ, այդ նույն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *to-
-ին վերջածանցով կազմված
ցուցական դերանվանական *to- արմատից՝ -ին վերջածանցով կազմված։ Հայերենում կապվել է 2-րդ դեմքի հետ եւ զուգահեռ է սոյն, նոյն ձեւերին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ta-
հուն.
to
գոթ.
þa
հ. սլ.
to-
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 679;
Ջհ. ՍԳԱՅ 147-150
Էջ 202, սյունակ 1
ԴՈՆ
«մի տեսակ կլոր հաց, ճարտարապետական մի զարդ, պաքսիմատ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dhōnā-
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhōnā- հիմքից։ կասկածելի է, որ հ.-ե. ō-ն չի դառնում ու, մանավանդ ռնգայինի մոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dhānā- «(հացա)հատիկ»
բոխ.
tāno «հացահատիկ»
լիտվ.
dúona «հաց»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 679
Էջ 202, սյունակ 1
ԴՈՆԴՈՂ
(դողդող, դանդող, դնդող)
«երերուն, շարժուն, փափուկ, կակուղ, թանձր եւ մածուցիկ նյութ, դոնդող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
«դողալ, դողդողալ»
Կրկնավոր դող արմատից
Կրկնավոր դող արմատից, որ ծագում է *dhel- «դողալ, դողդողալ» արմատից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 680
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։