Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված · Էջ 127 / 210
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 436, սյունակ 1 Էջ 436
ԿՐՈՒԿ(Ն) (ն) (ուշ՝ կրունկ(ն), -ան) «կրունկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gu-ro-) +-ուկն
արմատից. հմմտ. հայ. կուռն, կուր «տաշտ, նավակ», այլեւ՝ լիտվ. gurnas «կրունկ, կոճ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընկրկել, ընկրկիչ, կրնկակոխ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կուռն, կուր «տաշտ, նավակ»
լիտվ. gurnas «կրունկ, կոճ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 398-399
Տե՛ս նաեւ
Էջ 437, սյունակ 1 Էջ 437
ՀԱԳԱԳ (-ի, -աց) «շունչ, առոգանություն, շնչափող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pouiiо- «փչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *թսս-)
որից նաեւ հել, հոգի (տե՛ս)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հագագափության, հագագահրատ, կիսահագագ, չարահագագ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 437, սյունակ 1 Էջ 437
ՀԱԶ (-ոյ) «հազ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kuaz-g'h- «հազալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *kuas-(g'h-))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հազել, հազալ, հնահազ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. kas, kaçá-
հ. վ. գ. huosto
լիտվ. kosėti «հազ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 134
Էջ 438, սյունակ 1 Էջ 438
ՀԱԼ (հալք, հալելոյ) «հալք, հալելը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pl- «լցնել, հոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pol-, *pel-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *pl- (*pol-, *pel-) «լցնել, հոսել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հալել, հալոց, հալածոց, հալանք, հալան, հրահալելի, հալած, հրահալոց, դիւրահալ, դժուարահալ, թերահալ, երագահալ, տհալ, տհալութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 438, սյունակ 1 Էջ 438
ՀԱԼԱԾԵԼ ««հալածել, քշել» (մ. հ. «չարչարել, նեղացնել, վաստակել»)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «քաշելով կամ հրելով շարժել, քշել»
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *pel- «քաշելով կամ հրելով շարժել, քշել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հալածական, հալածանք, հալածիչ, հալածումն, դիւահալած, անհալածելաւ, ինքնահալած, խարազանահալած, ձիահալած, կենդանահալած, սրտալածել, տարալածել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. pello «հրել, քշել»
հուն. πάλλω «թափահարել»
Էջ 438, սյունակ 1 Էջ 438
ՀԱԼՈՂԻ (հալուղի) ««բաց կարմիր» (բ. հալաղի «մի տեսակ խաղող»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *el- «կարմիր, դարչնագույն, շագանակագույն» (անմիջական նախաձեւ՝ *ol-)
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *el- (*ol-) «կարմիր, դարչնագույն, շագանակագույն» արմատի հետ, որից եղեւին բառը:
Էջ 439, սյունակ 1 Էջ 439
ՀԱԿ «հակառակ, հակառակ կողմ, մի կողմ, կողմնակից, բեռան կապոց, պատասխան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *peg- «կողմ, կողք, ուս, ազդր» (անմիջական նախաձեւ՝ *pog-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հակիլ, հակերգ, հակառակ, հակառակագնաց, հակառակորդ, հակառակութիւն, ինքնահակառակ, ներհակ, արտահակիլ
Էջ 439, սյունակ 1 Էջ 439
ՀԱՂ I «կից, միասին, հար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pel-n- «կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pol-na-)
«կապել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաղորդ, հաղորդակից, հաղորդեմ (-իմ), հաղորդակցութիւն, դիւահաղորդ, զուգահաղորդութիւն, զուարճահաղորդ, հաղորդութիւն, հաղորդատուփ
Էջ 439, սյունակ 1 Էջ 439
ՀԱՂ II «անգամ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «խփել»
արմատից. հմմտ. լատ. pello «խփել, ցնցել», հուն. πάλλω «ցնցել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
միահաղ, միահաղոյն, համահաղոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. pello «խփել, ցնցել»
հուն. πάλλω «ցնցել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 13-14
Էջ 440, սյունակ 1 Էջ 440
ՀԱՃ I -ոյ «բարեհաճ, հաճույք»
Փոխառություն
հ.-ե. արմատ՝ *sek- «հետեւել»
Աղբյուր՝ իրանական *hač
իրանական աղբյուրից՝ *hač (<հնդեւրոպական *sek- «հետեւել» արմատից՝ իմաստի փոփոխությամբ) (ըստ Մեյեի)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաճել(-ի), հաճոյ, հաճոյք, հաճոյակատար, հաճեցուցիչ, հաճութիւն, հաճութիւն, տհաճ, տհաճել, անձնահաճ, մարդահաճոյ, մտահաճոյ, ինքնահաճ, կամահաճ