Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված
· Էջ 127 / 236
Էջ 406, սյունակ 1
ԿԻՊ
«կիպ, կպած, հարած»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gᵘēbh-
«լորձնոտ, կպչուն, մածուցիկ»
բնիկ հնդեւրոպական՝ *gᵘēbh- «լորձնոտ, կպչուն, մածուցիկ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կպ(չ)իլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
իսլ.
kvap(i) «դոնդող, դոնդողանման նյութ»
Էջ 406, սյունակ 1
-ԿԻՏ
«?»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geid-
«կծել, խայթել, խուտուտ ածել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gid-)
ձայնդարձ
ձայնդարձով կապված է կետ բառի հետ եւ ծագում է հնդեւրոպական *gid- ձեւից՝ *geid- «կծել, խայթել, խուտուտ ածել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ականակիտ
Էջ 407, սյունակ 1
ԿԻՐ
II
«տանելը, կրելը, կրում, գործածություն, կիրք, բնավորություն, զատիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer-
«ծանր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷēr-/*gʷer-)
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական` *gʷēr-/*gʷer- «ծանր» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրել,
կիրառութիւն,
կիրըդունակ,
կրատրական,
բարեկիր,
բարեկրիչ,
իմաստակիր,
խաչակիր,
խորհրդակիր,
ծանրակիր,
ծիրանակիր,
հրեշտակակիր,
բեռնակիր,
բեռնակրութիւն,
կրան,
կիրառել,
կիրարկել,
կրքոտ,
անհամակիր,
համակրելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gurú
հուն.
βρίθος «բեռ»
հուն.
βρίθω «ծանր լինել, բեռն(վ)ել»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 84-85
Տե՛ս նաեւ
Էջ 407, սյունակ 1
ԿԻՐԿ
««խռիվ» (բբ)»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«ի մի բերել, հավաքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gēr-g-)
Հազիվ թե լինի հնդեւրոպական *gēr-g- *ger- «ի մի բերել, հավաքել» արմատից:
Էջ 407, սյունակ 1
ԿԻՑ
«մոտ, կպած, միասին, ճանապարհների կցատեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *geit-
«հարեւան կամ կից լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *geit-so- կամ *geit-sk-)
արմատի վերականգնումը հեղինակինն է
Ավելի քիչ հավանական է փոխառություն լինելը արեւելակովկասյան աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կցեմ,
կցան,
կցորդ,
կցորդող,
կցուած,
կցկտուր,
կցկցութիւն,
կցխանի,
կցղաք,
կցիր,
ձայնակից,
գոռակից,
գործակից,
ժամանակակից,
ժառանգակից,
իւրակից,
լծակից,
խաչակից,
ծառայակից,
կենակից,
նիզակակից,
հանցակից,
գաղափարակից,
մեղսակից,
կիցք,
կիցսընկեց,
կցուտող,
կցածեմ,
կցարկեմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γείτων «հարեւան, դրկից»
հուն.
γειτόσυνος «հարեւան» (հայ-հունական զուգաբանություն)
տինդ.
kicv «հանգույց»
Էջ 407, սյունակ 1
ԿԻՒ
(-ոյ)
«բեկն, խեժ, ձութ, մագաղաթ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷī-
«խեժ, ձութ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷī-o-)
բնիկ հնդեւրոպական` *gʷī-o-` *gʷī- «խեժ, ձութ» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խոլ.
bī «ձյութ»
ռուս.
живица- «բեկն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 597;
Pok. IEW 482
Էջ 408, սյունակ 1
ԿԻՍ
-ի, -ից
«կախարդ, կախարդանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *keu-
«ուշադրութիւն դարձնել, նկատել, լսել»
Համեմատութիւնը հուն. γόης «կախարդ» բառի հետ (ՆՀԲ) կասկածելի է ձայնաւորման պատճառով. հուն. բառը ծագում է հնդեւրոպական *gou- «գոռալ, կանչել» արմատից եւ չունի -e- ձայնաւորում, որպէսզի տար կիս (*gēuk > կիս): Հնարաւոր է բառի իրանեան ծագումը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γόης «կախարդ» (կասկածելի է)
Էջ 408, սյունակ 1
ԿԼԱՓՆ
((բրբ. կլափ՝ կլափին անել, կլափին տալ), կլափել, կլամ)
«կզակ», «բերանը բացուխուփ անել», «բերանը բաց անել», «կոկորդի բերան»
(բրբ.)
Բնաձայն
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«գնդ(վ)ել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gleb(h)-)
Կարծես թե զուգահեռ ունի ն. գ. klaffen «բաց լինել» բայի մէջ, որ գալիս է հնդեւրոպական *gel- «գնդ(վ)ել» արմատի աճականով *gleb(h)- հիմքից (այս դէպքում կլամ ձեւը պիտի գար *gləm(bh)-ից), բայց հայերենում *g-ն *l-ից առաջ պիտի ընկնէր, եթէ չենթադրենք *gĕləm(bh) նախաձեւը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ն. գ.
klaffen «բաց լինել»
Էջ 409, սյունակ 1
ԿԼՄՊՈՒՏԻԿ
«բակլա»
(բարբառային)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«գնդ(վ)ել, կլոր բան»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g(e)lemb-)
հիմքից՝ առանց *b-ի անկման
Բառի սկզբնամասը ակնհայտորեն կապված է կլմպ/բ-բարբառային արմատի հետ, որ, թերեւս, գալիս է հ.-ե. *g(e)lemb- հիմքից՝ առանց *b-ի անկման (հմմտ. Ջահ. ՀԼՊ 124)՝ *gel- «գնդ(վ)ել, կլոր բան» արմատից։ Սակայն կազմությունը լիովին պարզ չէ։
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 124
Էջ 409, սյունակ 1
ԿԾԻԾ
«գող»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gei-
«պտտել, ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gig-)
կրկնավոր կազմություն, ածանցական ձեւ
կրկնավոր կազմություն՝ *gei- «պտտել, ծռել» արմատի ածանցական *gig- ձեւից։ հմմտ. հ. հնդկ. jihmá «ծռուռ, կեղծ, խորամանկ, նենգ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կծծի,
կծծանք,
կծծութիւն,
գաղտակծիծ,
մանրակծծի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jihmá «ծռուռ, կեղծ, խորամանկ, նենգ»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։