Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«աղ» որոնման արդյունք՝ 5731 բառահոդված · Էջ 127 / 574
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 190, սյունակ 1 Էջ 190
ԴԱՒԻ «դատ, վէճ, հայց, պահանջ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. dava
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդաւի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 642
Էջ 190, սյունակ 1 Էջ 190
ԴԱՒԻՃԱՅ (տաւիճայ) «իշխանուհի»
Փոխառություն
Եթե -ճայ-ը արտայայտում է պրսկ. փոքրացուցիչ -ča-ն, ապա դաւիճայ-ը փոխառութիւն է իրանական աղբյուրից, բայց յայտնի չէ, թէ ինչ է դաւիճ:
Էջ 190, սյունակ 1 Էջ 190
ԴԱՓ (դաբ) «ձեռքի թմբուկ, դափ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. daf
Փոխառութիւն՝ իրանական աղբյուրից։ հմմտ. պ. daf
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դափել, դափիւն, դափումն
Մատենագիտություն
H. AG 138; Աճ. ՀԱԲ 642
Էջ 190, սյունակ 1 Էջ 190
ԴԱՓՆԻ (դաբնի, դափնե, դափնիդ, դաբնիդ, դաբնիա, դափնիղայ, դաբնիդեայ, դափնիտեայ) «դափնի, սարդենի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. δάφνη
Աղբյուր՝ հուն. δάφνος
Աղբյուր՝ հուն. δαφνίς, -ίδος
Փոխառութիւն՝ հուն. δάφνη, δάφνος, δαφνίς, -ίδος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաբնեայ
Նոր՝
դափնեվարդ
Մատենագիտություն
H. AG 345; Աճ. ՀԱԲ 643
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԴՈՒՆ
Բնաձայն
Բնաձայնական կրկնավոր կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դդիւն, դդչել, դդչիւն, դդնչել, դդնչումն, դնդչել, դնդնչել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 643
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԴՇՈՒՏ (դդշուտ, շաղշուտ) «շատախոս»
Անստույգ
Անստույգ ձեւով բառ. եթե շաղաշուտ-ի աղավաղումը չէ, ապա կարող է լինել դդ- բնաձայնական արմատին մոտ կազմություն։
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԴՈՒՄ (դդում) «դդում»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ակկադ. dug/kdumu
հնարավոր է նաեւ, որ հայերենը եւ ակկադերենը ծագեն միեւնույն աղբյուրից՝ ուրարտերենից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դդմենի, դդմեայ, դդմոց
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 467
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԵԳԱՂ «ծովային մի կենդանի՝ շնաձուկ (?)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԵԳԵՐ «ժամանակ անցկացնելը, հապաղում, դանդաղում», նոր՝ «թափառում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu- «պտտվել, ցրիվ գալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *dheu-er-)
որի համար վերականգնվում է «պտտվել, ցրիվ գալ» իմաստը։ Այդ նույն արմատից է համարվում դեդեւիլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեգերանք, դեգերումն, դեգերել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. α-θυρω «խաղալ, զվարճանալ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 191, սյունակ 1 Էջ 191
ԴԵԳՆԻ «դիրտ, մրուր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dheu- «պտտվել, ցրիվ գալ, փոշի, ծուխ, գոլորշի»
թրք. դեգ- «աղբ, թրիք, տղմուկերթ» համեմատությամբ։ cognates with *-m- suffix (fimus, dumblas) and *-l- suffix (dubli).
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. fimus «գոմաղբ, աղբ. կեղտ» (*-m- կազմիչով)
լիտվ. dumblas «տղմ, տղմնում»
լատվ. dubli «տղմ. կեղտ» (*-l- կազմիչով)