Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված · Էջ 126 / 290
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԱՄ (ի խրամի) «պատի կամ պարսպի ճեղք, փլվածք, պարսպի շուրջը փորված փոս, առու»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khrem- (°))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրամակարկատ, խրամապահ, խրամատ, խրամատել, խրամատութիւն, խրամապատել
Նոր՝
խրամատային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. վ. գ. schram «ժայռաճեղք, ծերպ, անցք»
Մատենագիտություն
Ջհաուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 121
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԱՏ (-ու, -ոց, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից) «հորդոր, խրատ, կրթություն, խորհուրդ, պատիժ, կարգ, օրենք, հրաման»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ավ. xratu
Աղբյուր՝ մ. պ. xrat
հմմտ. ավ. xratu, մ. պ. xrat
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրատել, խրատիչ, խրատագիր, խրատ(ա)տու, խրատատուական
Մատենագիտություն
H. AG 162; Աճ. ՀԱԲ 430
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԱՑ (-ից) «կոշկաթել, բաճկոնի թել, բուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «պտտել, ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khrokso- (°))
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրացել, խրացատեսակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ. so-kričiti «ի մի ձգել»
ռուս. крячить «պտտել-ամրացնել»
նորվ. herkja «իրար կապել»
Մատենագիտություն
Ջհաուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 121
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԲՈՒԿ (խոփուկ) «խուլավարսակ, պռչուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել, հատել, անջատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khērp- կամ *khērbh-°) շնչեղ *kh-ով եւ *-p կամ *-bh ածականով տարբերակներ
Կազմված է -ուկ բուսանվանակազմ ածանցով՝ խրբ- արմատից, որ թերեւս կապ ունի հ.-ե. *(s)ker- «կտրել, հատել, անջատել» արմատի շնչեղ *kh-ով եւ *-p կամ *-bh ածականով տարբերակներից մեկի հետ (*khērp- կամ *khērbh-°).
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ. shko-zë (<*skrēbhr)
պրուս. skrūoblas «բուսանունները» (<*skrōbar)
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԵԼ «խրել, մխել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khēr-)
Կապ ունի՞ խոր բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրուտ(ք), աւազախիր, աւազախիտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. skera «կտրել, ծակել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 354, սյունակ 1 Էջ 354
ԽՐԹԻՆ -ոյ «մութ, տձեւ, խրթին, դժվարիմաց»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ker- «մթնագույն, գորշ, կեղտոտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'er-) *k>*kh անցումով
հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *ker- (*k'er-) «մթնագույն, գորշ, կեղտոտ» արմատի հետ` *k>*kh անցումով.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրթնանալ, խրթնութիւն, խրթնի, խրթնազգեստ, խրթնածածուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. karata «մութ, կարմիր»
հ. սաքս. hrot «սուր»
Էջ 355, սյունակ 1 Էջ 355
ԽՐՇԵԼ (խրշել, խլշել, խշշել) «խրտնեցնել» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «ցատկել» կրկնաւոր կազմութիւն
կրկնաւոր կազմութիւն՝ հնդեւրոպական *(s)ker- «ցատկել» արմատից, որից նաեւ խրտնուլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. skirra «վախեցնել, խրտնեցնել»
Մատենագիտություն
Ջաուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 114
Էջ 355, սյունակ 1 Էջ 355
ԽՐԽՈՐ ((բրբ. խրխուր), խրխիր) «փշուր, մանր կտոր», «մանր, չնչին բան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել» կրկնաւոր կազմութիւն, *k>*kh անցմամբ
կրկնաւոր կազմութիւն՝ հնդեւրոպական *(s)ker- «կտրել» արմատից՝ *k>*kh անցմամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խրխրել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. κερμα «մանր փող»
հուն. κορις «փայտոջիլ» (սեռ. κορος «ոջիլ»)
իռլ. cert «փոքր, մանր»
հ. անգլ. sceard «փշուր»
Էջ 355, սյունակ 1 Էջ 355
ԽՐՃԻԹ (խրջիթ, խռճիթ), ուշ՝ -ի, -ոց «խրճիթ, խցիկ, հյուղակ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *kred- «գերաններ»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *kred- «գերաններ» արմատի հետ, որից գոթ. hrōt «տանիք», հ. իսլ. hrōt «տանիք, ձեղնահարկ»։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ. hrōt «տանիք»
հ. իսլ. hrōt «տանիք, ձեղնահարկ»
Էջ 355, սյունակ 1 Էջ 355
ԽՐՈՒԿ I «մի տեսակ կոտեմ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ker- «բուսանվանական արմատ» կազմված է -ուկ բուսանվանակերտ վերջածանցով
կազմված է -ուկ բուսանվանակերտ վերջածանցով՝ խր- անծանոթ արմատով, որ կարող է գալ հնդեւրոպական *ker- բուսանվանական արմատից։