Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված · Էջ 126 / 448
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 251, սյունակ 1 Էջ 251
ԸՍՏԻՐԱԿ (ստորակ, ստորակ) «դիպակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Աղբյուր՝ պ. istabr (sitabr) (բուն աղբյուրը չի հավաստված) «թանձր, խիտ, ստվար»
Աղբյուր՝ արաբ. istubraq (բուն աղբյուրը չի հավաստված) «խիտ դիպակ»
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ստորակավաճառ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 134
Էջ 253, սյունակ 1 Էջ 253
ԹԱԲԵՆ (թաբեոս) ««շինվածք» (ԲՀ՝ «շինված»)»
Ծագումն անհայտ է
կա նաեւ թաբեոս «զինված» տարբերակը, որ տրված է Աճ. ՀԱԲ-ում (2, 135)։ Անստույգ բառ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 135
Էջ 253, սյունակ 1 Էջ 253
ԹԱԳ (-ի, -աց) «թագ, մեղվամայր (թագուհի)»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ մ. պ. tāg (թերեւս)
Աղբյուր՝ արամ. tāγ (թերեւս)
իրանական աղբյուրից (թերեւս արամեական միջնորդությամբ)։ թագավոր-ը ամբողջական փոխառություն է՝ -ատուր-ի բաղարկմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թագավոր, թագազանգուր, թագագործ, թագազարդ, թագակալ, թագակապ, թագիչ
Մատենագիտություն
H. AG 153; Աճ. ՀԱԲ 135
Տե՛ս նաեւ
Թ
Էջ 253, սյունակ 1 Էջ 253
ԹԱԳԱՒՈՐ (-ի, -աց) «թագավոր»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական -vār (թերեւս, հազիվ թե) «ածանց»
իրանական աղբյուրից՝ -vār ածանցի եւ հայ. -(ա)տուր-ի բաղարկմամբ. հազիվ թե հայկական կազմություն լինի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թագատրագիր, թագատրազգի, թագատրազրգիռ
Էջ 253, սյունակ 1 Էջ 253
ԹԱԹ (-ի, -ից) (բռբ. նաեւ բանթ, բանթ-) «ձեռքի կամ ոտքի առաջնամաս, կշեռքի նժար, պարսատիկի մեջք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tang- «շոշափել, ձեռք տալ, բռնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ta(n)g- (°), *te(n)g- (°)) արմատից (*tang-t > թաթ, *teng-t > թանթ)
Սակայն հնարավոր է որ լինի մանկական բառ, որի զուգահեռներն առկա են հնդեւրոպական եւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում։ հմմտ. հ.-ե. *tata-, *teta-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաթահատ, թաթահերձ, թաթավան, թաթուլ, թաթոտ, բանթուլ, բանթախ, բանթուխ, բանթոփիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. τεταγων «բռնող»
լատ. tangō (tactum) «շոշափել, դիպչել, բռնել»
հ. անգլ. daccian «թեթեւ շոշափել»
իտլ. tais «փափուկ, խոնավ, մեղմ»
Էջ 253, սյունակ 1 Էջ 253
ԹԱԹԱԽ «թաթախված»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tā- «հալչել, լուծվել» *-kh ածականով
Կրկնավոր կազմություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաթախել, ջրաթաթախ, արյունաթաթախ, մայրաթաթախ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. τηκω (դոր. τακω) «հալեցնել, լուծել, քայքայել, հյուծել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 152
Էջ 253, սյունակ 1 Էջ 253
ԹԱԹԱՂԵԼ «թաթախել» կամ «ծեծել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tā- «հալչել» *-l ածականով
եթե ճիշտ է առաջին նշանակությունը, ապա առկա է կրկնավոր ձեւ
Էջ 254, սյունակ 1 Էջ 254
ԹԱԹՐԱ (թաթրի, թեթրի) «մի բույս՝ աղտոր, սումախ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. tatra
Աղբյուր՝ պ. tatri
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 139
Էջ 254, սյունակ 1 Էջ 254
ԹԱԼ (-թաղ-) «նվաղում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tel- «բարձրացնել, կրել, տանել, համբերել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tol-) o-ձայնդարձ
կապ ունի թոյլ բառի հետ (տե՛ս), որ ծագում է *tel- «բարձրացնել, կրել, տանել, համբերել» արմատից (*tolio > թոյլ) եւ այդ դեպքում ծագում է *tol- ձեւից (> հայ. թալ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թալալ, թալթալ, թալուկ, թալկալ, թալկանալ, թալկացումն, թալկտիլ, թաղկումն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 254, սյունակ 1 Էջ 254
ԹԱԼԵԼ «գցել, նետել» (բրբ.)
Անստույգ (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ptəl-)
ծագել *ptəl- ձեւից՝ *pet- «տապալել, թռչել, ընկնել» արմատից, որտեղից՝ թիռ, թռչել։
Տե՛ս նաեւ