Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1599 բառահոդված (էջ 126/160)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 601, սյունակ 1 Էջ 601
ՈՂՈՄՊԻԱԴ (-ի, -աց) (ոլոմպիադ, ոլոմպիաս, ոլոմպիաթ, ոլիմպիադ, ոլիմպիաթ, ողումպիադ, ողիմպիադ, ողիմպիաս, ղիմպիադ) «օլիմպիադա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. Ὀλυμπιάς, -άδος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողումպիական
Մատենագիտություն
H. AG 368; Աճ. ՀԱԲ 555
Էջ 602, սյունակ 1 Էջ 602
ՈՅԺ (-ոյ, ուշ՝ -ի, -ից) «ուժ, զորություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրթ. օž
փոխատու լեզու՝ մ. պ. օž
իրանական աղբյուրից. հմմտ. պրթ., մ. պ. օž (ուժգին < օžgin):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուժգին, ուժեղ, ուժողի, վատուժ, վատուժել, հաստոյժ, շատոյժ, հուժկու, հուժգոյ, ժուժկալ, ժուժկալել, անժոյժ, անժուժիլ, դժուարաժուժալի, ժուժակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
օž
«ուժ»
Մատենագիտություն
H. AG 518; Աճ. ՀԱԲ 560; Ջահ. ՀԼՊ 538
Էջ 602, սյունակ 1 Էջ 602
ՈՅՑ (ույժ) «սառը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *oug'- «սառը»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուժանալ, ուժակեր, ուժութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ocht (<*ougt)
«ցուրտ, սառնություն»
լիտվ.
ausz-tu
«ցրտել»
լատվ.
auksts
«սառը, ցուրտ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 561; Pok. IEW 783
Էջ 602, սյունակ 1 Էջ 602
ՈՉ (-ով, չ-) «ոչ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kue- (անմիջական նախաձեւ՝ n- (<*kuo-)) դերանվանական հիմք
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական n- եւ չ տարրերից, որոնցից երկրորդը գալիս է վերջահար *-k’- մասնիկից (հմմտ. ո-ք, ին-չ, այլեւ հ. հնդկ. ca, ավ. ča հուն. τέ, լատ. -ex), իսկ առաջինի հարցը լիովին պարզ չէ։ Ճիշտ է, այն կարծես համընկնում է n- (<*kuo-) դերանվանական հիմքի հետ, բայց այդ դեպքում ո՞րն է ժխտական տարրը (*kuo-kue- պիտի նշանակեր «ով որ», «ով է », որի անցումը ոչ-ի դժվար է բացատրել)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոչինչ, չժողովուրդ, ոչնչութիւն, չիք, ոչնչանալ, չմեղ, ոչէութիւն, չբոտի, չախորժութիւն, չբոտիլ, չագահութիւն, չքատորիլ, չահագին, չքանալ, չանձնաւոր, չնաշխարհիկ, չանսական, չնչին, չաստուած, ոչնչին, չեւ, ոչնչական, չէական, չբմեղանք, չբմեղութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ca
ավ.
ča
հուն.
τέ
լատ.
-ex
Էջ 603, սյունակ 1 Էջ 603
ՈՋԻԼ ուջ՝ -ոյ, -ի, -աց ((որջիլ), ուջ) «ոջիլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er(e)k/gh- «ոջիլ, տիզ» (անմիջական նախաձեւ՝ *orghilo-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *orghilo-` *er(e)k/gh- «ոջիլ, տիզ» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որջլալից, ոջլոտ, ոջլոտիլ, փայտոջիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
liksá
«անիծ»
ալբ.
ergjiz
«մանր ոջիլ, անիծ»
լիտվ.
erke
«տիզ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 335; Աճ. ՀԱԲ 564
Էջ 603, սյունակ 1 Էջ 603
ՈՍԿԻ -ւոյ, -ւով, -եաց «ոսկի, ոսկյա»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կասկածելի են եւ՛ հնդեւրոպական մեկնաբանութիւնները (օրինակ՝ *aues- «լուսաւորել» արմատից), եւ՛ ոչ հնդեւրոպական (փոխառութեան) կասկածները
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոսկեղեն, բազմոսկի, ոսկենկար, յոգնոսկի, ոսկեպատեան, ոսկիածին, ոսկեզարդել, ոսկիակուռ, ոսկերիչ, ոսկեզօծել, ոսկեատ, ոսկեդար, ոսկեած, ոսկեդարեան, ոսկիգիսակ, ոսկեդրամ, ոսկերչական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ֆինն.
aske
«պղինձ»
շումեր.
guškin
«ոսկի»
Էջ 604, սյունակ 1 Էջ 604
ՈՍՄԻԴԱՅ (ոսմիդայ) «մի տեսակ պոլիպ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ὀσμύλος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 567
Էջ 604, սյունակ 1 Էջ 604
ՈՍՏ I (-ոյ) «ճյուղ, շիվ, ոստ, ելունդ, բլուր, բլրակ, իլիկի վրա դիզված թել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ozdo-s- «ճյուղ, ոստ» նախաձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոստախիտ, ոստանալ, ոստաքանդ, ոստակոտոր, նրբոստ, մանրոստ, բազմոստ, վեցոստեան, դառնոստեան, եաւթնոստեայ, ոստայն, ոստայնանկ, ոստայնանկել, ոստայնանկութիւն, միոստանի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὄζος
գոթ.
asts
«ճյուղ»
հ. անգլ.
ōst
«ոստ, ելունդ»
Մատենագիտություն
H. AG 482; Աճ. ՀԱԲ 568-569
Էջ 604, սյունակ 1 Էջ 604
ՈՍՏԻԿԱՆ (-ի, -աց) «թագավորական բարձր պաշտոնյա, արաբական կուսակալ, ոստիկան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. ōstīkān (ōstīgān) «հավատարիմ, վստահելի (անձ)»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 571
Էջ 605, սյունակ 1 Էջ 605
ՈՍՏԻՆ (ոստան) «անջրդի, չոր, ցամաք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *as- «վառ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ozd- (*azd- ի կողքին))
Կասկածելի է դարձնում հ.-ե. *a-ի դիմաց *o-ի առկայությունը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոստնական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 571
Տե՛ս նաեւ