Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված · Էջ 126 / 411
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 271, սյունակ 1 Էջ 271
ԹՈՆԻՐ -ոյ «թոնիր, գետնավառարան»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ շումերերեն (՞) (հավանաբար, թերեւս)
Աղբյուր՝ ակկադերեն (՞) (հավանաբար, թերեւս)
արեւելյան ինչ-որ աղբյուրից. սկզբնաղբյուրը հավանաբար շումերերենն է՝ թերեւս ակկադերենի միջնորդությամբ
Մատենագիտություն
H. AG 155; Աճ. ՀԱԲ 196; Ջահ. ՀԼՊ 452, 463
Էջ 271, սյունակ 1 Էջ 271
ԹՈՇԱԿ -ի, -աց (թորշակ, թօշակ) «ուղեպաշար, պարեն, ռոճիկ, թոշակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. tōšak
Աղբյուր՝ պ. tōša
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թոշակել, թոշակաւոր, թոշակակեր, նոր՝ թոշակառու
Նոր՝
թոշակատու, թոշակատեր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 197
Էջ 271, սյունակ 1 Էջ 271
ԹՈՊԵԼ «ծեծել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *steb(h)p- «սյուն, նեցուկ, նեցուկ դնել, ամրացնել, ոտք դնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tob-)
արմատից: սակայն օրինակներ է բերում նաեւ *steu- «հրել, խփել» արմատի ձեւերից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թոպիւն, թոպամահ, թոպող, ընդունայնաթոպ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. στοβέω, στοβάζω «նախատել»
հուն. στειμβω «տրորել»
հ. իռլ. stappa «հրել, տրորել, փշրել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 197
Էջ 271, սյունակ 1 Էջ 271
ԹՈՊՐԵԼ «տնտեսել (՞)» կամ «կարգավորել (՞)»
Փոխառություն (՞)
Պետք է ուղղել թտպրել՝ թետպիր-ից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 198
Տե՛ս նաեւ
Էջ 272, սյունակ 1 Էջ 272
ԹՈՌ II «թաց, խոնավ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter- «անմաքուր հեղուկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *tor-s-)
«անմաքուր հեղուկ» արմատից, որտեղից նաեւ՝ թորել, թրել, թր-ջ-ել, թուրմ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թորել, թրել, թրջել, թուրմ
Էջ 272, սյունակ 1 Էջ 272
ԹՈՌ III «մախաթ, հերյուն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «տորորել, ծակել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tor-s-)
«տորորել, ծակել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թոռակուռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. թուր
հուն. τορος «դուր»
լատ. terebra «գայլիկոն, շաղափ»
Էջ 272, սյունակ 1 Էջ 272
ԹՈՎԵԼ (թուել) «կախարդել, սադրել, գրգռել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *teu- «բարեկամական ուշադրություն նվիրել, ուշադիր լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tou-)
«բարեկամական ուշադրություն նվիրել, ուշադիր լինել» արմատից: Աճառյանը բխեցնում է *steu- «բարձրաձայն գովել, օրհնաբանել» արմատից, որ ավելի քիչ հավանական է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թովիչ, թովչություն, թովչաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. կիմր. tut «կախարդ, թովիչ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 199
Էջ 272, սյունակ 1 Էջ 272
ԹՈՐ I «հոսում, հոսք, հոսանք, կաթում, արցունք, աչքի ճպուռ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter- «անմաքուր հեղուկ»
«անմաքուր հեղուկ» արմատից, որտեղից նաեւ՝ թրիք, թուրմ, թարախ, թուրջ, թոռ «թաց, խոնավ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թորել, թորթորել, թորթորումն, արիւնաթոր, արտասուաթոր, մշտաթոր, արտաթորիլ, ցողաթորիլ
Նոր՝
թորակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. stor «քայքայում, նեխում»
բուլղ. toro «գոմաղբ, թրիք»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1031
Էջ 272, սյունակ 1 Էջ 272
ԹՈՐԹՈՇ «ուռճացած, փարթամ (բույսերի մասին), գեր, հույր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter- «պինդ»
Կրկնավոր կազմություն՝ *թոր արմատից կամ -ոշ ածանցով կազմություն՝ թորթ արմատից (հմմտ. թորթ «ավելցուկ»), սրանք կարող են ծագել *(s)ter- «պինդ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թորթոշել, թրթրթոշիկ, թորթոշիկ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 272, սյունակ 1 Էջ 272
ԹՈՐԹՈՐ (բբ) «հորդոր, փափագ, անձուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «բարձրաձայն խոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tortor-) o ձայնդարձով ձեւ
«բարձրաձայն խոսել» արմատից: վերականգնվում է միայն *o ձայնդարձով ձեւ՝ *tor-, *toro-s- «բարձրաձայն, պարզորոշ», մինչդեռ հայ. ընթեռնում բայը ցույց է տալիս նաեւ *e-ով ձեւ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. թրթրակ «ճարտարախոս, արագադարձ (լեզվի մասին), հորդորիչ»
հուն. τορος «թափանցող, սրանցիկ, հասկանալի»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1088-1089