Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված · Էջ 126 / 210
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 433, սյունակ 1 Էջ 433
ԿՏՈՒՏ (կտիտ) «չարչարանք»
Ստուգաբանություն (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *geid- «կծել, խայթել, խուտուտ ածել»
Հավանաբար կրկնավոր ձեւ՝ կտ- արմատից, որ, թերեւս, առկա է նաեւ կտկտել բայի մեջ, որը հավանաբար կապված է հնդեւրոպական *geid- արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտտել, կտտումն, կտտանք, կտտամահ, նորակտուտ, չարակտտուտ, բազմակտտուտ
Էջ 433, սյունակ 1 Էջ 433
ԿՏՈՒՏԵԼ «կծկվել, գալարված նստել (օձի մասին)»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gud-)
Կրկնավոր ձեւ՝ կտ- արմատից, որ հավանաբար առկա է նաեւ կտուտիլ բայի մեջ, այսինքն՝ ծագում է հնդեւրոպական *gud- ձեւից՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» արմատից։
Էջ 434, սյունակ 1 Էջ 434
ԿՐԱԿ (-ի) «կրակ, հուր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «այրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gu-ro- կամ *gu-lo-) հուր-ի ազդեցությամբ
Սակայն հնարավոր է կրակ բանի իրանական ծագումը հ. վրաց. kerak «օջախ» բառի հետ միասին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրակաբեր, կրակակալ, կրակարան, կրակետող, կրակատուն, կրակապաշտ, կրականի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
իռլ. gúal «ածուխ»
հ. իսլ. kol «փայտածուխ»
մ. վ. գ. kole «փայտիլել, առկայծել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 399; Климов, ЭСКЯ 180
Էջ 434, սյունակ 1 Էջ 434
ԿՐԷՏ «իշամեղու, ԴԿ ձայնի մի եղանակ, մշկաբերդկ»
Բնաձայն (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «բնաձայնական արմատ»
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *ger- բնաձայնական արմատի հետ:
Էջ 434, սյունակ 1 Էջ 434
ԿՐ(Ի)ԱՅ (կիրիայ, կիրայ) «կրիայ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gūrati-) *-ro վերջածանցով
որտեղից նաեւ` հայ. կուռն, կուր «տաշտ, նավակ»: Աճառյանը բխեցնում է անմիջապես հայ. կուր «տաշտ, նավակ» բառից` -(ե)այ ածանցով որպես «տաշտեայ» (՞):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրայակիր-ք, վահանակրիայ, վանակրիայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կուռն
հայ. կուր «տաշտ, նավակ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 397; Աճառյանը (ՀԱԲ) 679
Էջ 434, սյունակ 1 Էջ 434
ԿՐՃԵԼ (-ուլ) (-կուրծ) (կուրծ «կաղամբի միջուկ, զոխ») «կրծել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gurg- (անմիջական նախաձեւ՝ *gurg- (*greugh-, *grugh- ձեւերի կողքին))
Էջ 435, սյունակ 1 Էջ 435
ԿՐԿԻՏ II «պրպտում, որոնում, խուզարկում»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *ger- «հավաքել» արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրկտել, գերեզմանակրկիտ, բանակրկիտ, մանրակրկիտ, ականջակրկիտ
Էջ 435, սյունակ 1 Էջ 435
ԿՐԿՈՒՏ «խսիվ, փայտի կտորտանք»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «հավաքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gēr-g-, *grē-g-) կրկնավոր ձեւ
Թերեւս կազմված է -ուտ վերջածանցով՝ կրկ- արմատից, որ կարող է գալ հնդեւրոպական *ger- «հավաքել» արմատի կրկնավոր ձեւից (*gēr-g-, *grē-g-)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրկտակերտ, կրկտաքաղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. grex, -gis «խումբ, կույտ»
մ. իռլ. graig «երամակ»
լիտվ. gùrguol «բազմություն, ամբոխ»
Էջ 435, սյունակ 1 Էջ 435
ԿՐԿՋԱԼ «կղկղալ, ձայն արձակել (կաքավի մասին)»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «բնաձայնական արմատ»
Բնաձայն կազմություն, որի հիմքերը թերեւս հասնում են մինչեւ հնդեւրոպական *ger- բնաձայնական արմատը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրկջաձայն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կռունկ
լիտվ. girgždėti «ճռնչալ»
Էջ 435, սյունակ 1 Էջ 435
ԿՐՃՈՒՄՆ (կոճումն, կրըժումն) -ունք «գիծ (ձեռքի ափին), խորշոմ»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gērdio-)
Հազիվ թե *gērdio-` հնդեւրոպական *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից։