Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 126 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 275, սյունակ 1 Էջ 275
ԹՈՒՌ «այտ, թուշ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tēu- «ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *turs-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թռալիր, հասկաթուռ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 275, սյունակ 1 Էջ 275
ԹՈՒՐ (թոյր), -ոյ «թուր, սուր (զենք)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ter(ə)- «տորորել, շփել, շփելով մաշեցնել, ծակել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tōr-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրաթափ, թրածեծ, կիսաթուր, թրաձեւ, թրաձուկ, թրամարտ, թրամերկ, թրասուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. τείρω «մաշեցնել, ուժասպառել»
հուն. τορέω «ծակել, կտրել»
հուն. τόρος «դուր»
լատ. terō «տորորել, փշրել, աղալ»
ռուս. тереть «տորորել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 208
Էջ 275, սյունակ 1 Էջ 275
ԹՈՒՐԻՆՋ (թրունջ) «մի նարինջ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. turinj
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրնջի, թրնջխոտ, թուրունճուկխոտ
Մատենագիտություն
H. AG 266; Աճ. ՀԱԲ 209
Էջ 276, սյունակ 1 Էջ 276
ԹՈՒՐԾ II (թուրջ) «թրծած»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «պինդ, կարծր լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *torg'-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրծել, թրծոց, թրծուն, թրծումն, անթուրծ, անթրծութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խոլ. storkim «մակարդված, պնդացած»
հ. շվեդ. starkr «ուժեղ»
հ. անգլ. strecle «կոշտ, պինդ, ամուր, դաժան, խիստ»
Էջ 276, սյունակ 1 Էջ 276
ԹՈՒՐՋ «թրջում, թրջոց»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ter- «անմաքուր հեղուկ» (անմիջական նախաձեւ՝ *tōrg'hio-)
որտեղից՝ հայ. թոր, թուրմ, թարախ, թրիք: Հայերենը ցույց է տալիս հնդեւրոպական արմատի ավելի լայն «հեղուկ» իմաստը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրջած, թրջել, թրջոց, անթրիջ
Էջ 276, սյունակ 1 Էջ 276
ԹՈՒՓ -ոյ «թուփ, կարճ ծառ, տերեւալից ճյուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tu- «ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tu-pho-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թփամուտ, թփատեսակ, թփուտ, թաւաթուփ, թանձրաթուփ, վարդաթուփ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ. dūf «սաղարթ, տերեւափունջ»
հ. անգլ. dufel «թուփ»
Էջ 276, սյունակ 1 Էջ 276
ԹՈՒՔ -ոյ «թուք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sp(h)-iēu- / *(s)t(h)iē-u- «թքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *thu-ko-)
բնաձայնական արմատից. կարող է լինել անփոփոխ բնաձայնական կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թքել (թքնուլ), թքթքել, թքակոծ, թքալից, թուքընկալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. thūt-kāra «բարձրաձայն թքելը»
հուն. πτύω «թքել»
Էջ 276, սյունակ 1 Էջ 276
ԹՈՔ -ոյ (թոգ) «թոք, սպունգ, ծովային մի փափկամորթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tēu- «ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *touok- կամ *tou-) եթե թոգ ձեւը նախնական է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թոքատունն, թոքացաւ, թոքակէս
Նոր՝
թոքախտ, թոքախտաւոր, թոքախտաբոյժ, թոքային, լիաթոք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. tuccetum «մի տեսակ երշիկ»
հ. վ. գ. dioh
հ. անգլ. thigh «ազդր, զիստ»
մ. խոլ. tōn (tūknā) «հետույք»
լատվ. tūks «ուռուցք»
հ. սլ. tukǝ «ճարպ»
Էջ 277, սյունակ 1 Էջ 277
ԹՐԹՆՋՈՒԿ (թթուկիչ, թթունճ, թթունուկ, թրկիճ, թրթուիճ, թաթառիճ, թրթկիճ, թրթճուկ, թրթկիչ) «ավելուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «պինդ, ամուր, բույսի բուն կամ ցողուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)ter-) կրկնությամբ, ածականով եւ ածանցով
Կազմված է -ուկ վերջածանցով՝ *թրթունջ կամ *թրթինջ հիմքից, որ, թերեւս, գալիս է *(s)ter- «պինդ, ամուր, բույսի բուն կամ ցողուն» արմատից՝ կրկնությամբ, ածականով եւ ածանցով: հմմտ. օրինակ, *streu հիմքային ձեւից՝ մ. վ. գ. struzach «թփուտ»: հմմտ. նաեւ հայ. թորթ եւ թորթոշ: Կարո՞ղ է արդյոք բաղարկված լինել թնջուկ (տե՛ս) եւ, որոշ դեպքերում, պ. turs «թրթնջուկ» բառի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. վ. գ. struzach «թփուտ»
հայ. թորթ
հայ. թորթոշ
պ. turs «թրթնջուկ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 277, սյունակ 1 Էջ 277
ԹՐԹՈՒՐ (-ոյ) «միջատաձվից ելած որդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «շփել, մաշեցնել, անցք բանալ, ծակել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tōrtōro-) կրկնավոր
կրկնավոր *tōrtōro-` *ter- «շփել, մաշեցնել, անցք բանալ, ծակել» արմատից, որից նաեւ՝ թուր.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրթրոց, թրթուրակեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. τερηδών «մի տեսակ թրթուր, աղեորդ»
լատ. starenes «փայտակեր ճճի, շաղափուկ»
լիտվ. trandis «փայտակեր ճճի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 214