Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված · Էջ 126 / 236
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 404, սյունակ 1 Էջ 404
ԿԻՃ «կծել, քոր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gig-՛ «կծել, խայթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *geig-՛)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կծանել, կծել, կծատել, կծու, կծ(ու)ութիւն, կծուակն, կծուագին, կծուահամ, կծուել, ջերմակծիծ, բոցակծիծ, կսկիծ, կծկիծ, կսկծիլ, կսկծական, կսկծակիծ, շատակսկիծ, դառնակսկիծ, զկծիլ, զկծանք, կծմթել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
օս. angezum «խմորվել»
հ. իռլ. gēr «սուր, կծու, թթու» ((*gig-ro-))
լիտվ. gìžti «թթվել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 356; Ջահ. ՀԼՊ 124
Էջ 404, սյունակ 1 Էջ 404
ԿԻՃՈՒՃ «խառնած» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geig-՛ (անմիջական նախաձեւ՝ կէծ) ձայնդարձով
կապված է կիճ արմատի հետ ձայնդարձով՝ կէծ < *geig-՛
Տե՛ս նաեւ
Էջ 404, սյունակ 1 Էջ 404
ԿԻՃ I «խայթոց»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gidio- «կծել, խայթել, խուտուտ ածել» (անմիջական նախաձեւ՝ *geid-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 586) միացնում է կիճ-ի հետ, բայց Պոկոռնին տարբերում է *geig-՛ եւ *geid- արմատները
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կճել, կճան, կճատոր, կճիկ, կճիշ, կճի, կճմթել, կմճթել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կետ «կետ»
հայ. կետ «իշամեղու»
հ. անգլ. citelian
հ. սաքս. kitilōn
հ. վ. գ. kizzilon «խուտուտ ածել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 124; ՀԱԲ 586
Էջ 404, սյունակ 1 Էջ 404
ԿԻՃ II «մարմար»
Ստուգաբանություն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 404, սյունակ 1 Էջ 404
ԿԻՃ III (կինճ՞) «քարի ծերպ»
Ծագումն անհայտ է
կապ ունենա հնդեւրոպական *geid- «ծակել, խայթել, խուտուտ ածել» արմատի հետ, որից՝ կիճ «խայթոց» (*gidio-)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 404, սյունակ 1 Էջ 404
ԿԻՄԱԹԵԼ «բարձրանալ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. g(y)m (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
արմատի՞ց (կա նաեւ gimāt, բայց նշանակում է «բարուր, խանձարուր»)
Էջ 405, սյունակ 1 Էջ 405
ԿԻՆ (-ոջ, -աւ, կան-ամբ, կան-այք, -անց, -ամբք) «կին»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷen- «կին» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷenā-)
Աղբյուր՝ ակկադ. qinnatum (թերեւս) «հետույք, հետեւի կողմ»
Աղբյուր՝ վրաց. ukan (թերեւս) «հետո, հետեւում»
Աղբյուր՝ մեգր. keni (թերեւս) «դեպի հետ»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *gʷenā- «կին» արմատից։ սեմական կամ քարթվելական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կնութիւն, զ-կնի, կնահան, զկնընթացաբար, կնամոլ, կնամոլի, կնասեր, կնամարդ, կնամարդի, կնատրութիւն, կնատիլ, կնահաճոյ, կնոջածին, կնոջական, կնոջասեր, կանամբի, կանանի, կանանոց, կանանցաբարոյ, կանանցածին, կանանցական, կանանցահանդերձ, կանացի, կանացաբար, անկին, բազմակնութիւն, երկկին, միակին, կննարմատ, քեռակին, տագերակին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. gna ((*gʷnā-))
հուն. γυνή
հ. իռլ. ben
հ. վ. գ. qena
պրուս. gena
հ. սլ. žena
Մատենագիտություն
H. AG 460; Աճ. ՀԱԲ 589; Pok. IEW 473-474
Էջ 405, սյունակ 1 Էջ 405
ԿԻՆ- (կուն-՞) ««ուժ» (կամ «ջիղ»՞)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gen- «սերմել»
Բաղադրություն՝ կնեղ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կնեղ
Էջ 405, սյունակ 1 Էջ 405
ԿԻՆԱԲԱՐԻՍ (կինաբառիս) «կինաբար (մի տեսակ կարմիր ներկ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κιννάβαρι(ς)
Մատենագիտություն
H. AG 356; Աճ. ՀԱԲ 590
Էջ 405, սյունակ 1 Էջ 405
ԿԻՆՃ- (կունճ-, կանճ-՞) «կաղկանձում, վնգստում»
Բնաձայն (թերեւս)
բնաձայնական արմատ, որ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 496) միացնում է կաղկանձել-ի հետ՝ վերջինիս արմատը համարելով կանձ-ը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կնճկնճալ, կնճկըռալ, կնկնծալ, կնճկնծտալ, կզկնծըտալ, կնճաձայն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 496
Տե՛ս նաեւ