Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«մի» որոնման արդյունք՝ 2396 բառահոդված · Էջ 125 / 240
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 452, սյունակ 1 Էջ 452
ՀԱՐԿ III «հարկ, տուրք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *harga- «հարկ, տուրք»
Աղբյուր՝ ավ. harǝk- «հարձակվել»
Bailly, DKS 469 (հետագա համեմատությունները կասկածելի են): Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 60) միացնում է հարոյ, հարկ-անելի եւ հարկաւոր-ի հարկ արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարկահան, հարկաժողով
Մատենագիտություն
DKS 469; Աճ. ՀԱԲ 60
Էջ 452, սյունակ 1 Էջ 452
ՀԱՐԿԻՔ «մի լուծ եզ, լուծ, ակոս»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *perg- «ձող, բուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *prig-io-) սկզբնապես «կտրված բուն»
թերեւս բաղարկված հերկ բառի հետ:
Էջ 452, սյունակ 1 Էջ 452
ՀԱՐՈՒՐ «մի դեղաբույս» (բուսաբանություն)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 452, սյունակ 1 Էջ 452
ՀԱՐՊԱՆ «մի բույս» (բուսաբանություն)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 453, սյունակ 1 Էջ 453
ՀԱՒԱՆ I (ուղ` -ի, -ից) «հավանություն, հավանող»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (թերեւս, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւանիլ, հաւանընկեր, հաւանութիւն, անհաւան, դիւրահաւան, դժուարահաւան, 미ահաւան, ինքնահաւան
Էջ 454, սյունակ 1 Էջ 454
ՀԱՒԱՍԱՐ ուշ՝ -ի, -ից, -աց «հավասար, նման, միատեսակ, ընդհանուր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *hāvasār
հմմտ. պրթ. hāv(a)sār
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւասարել, հաւասարորդ, հաւասարութիւն, հաւասարակշիռ, համահաւասար, զուգահաւասար, չաւասարի
Նոր՝
հաւասարակշռութիւն, հաւասարակողմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ. hāv(a)sār
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 69; Ջահ. ՀԼՊ 531
Էջ 454, սյունակ 1 Էջ 454
ՀԱՒԱՏ -ոյ (աւատ) «հավատ, կրոն, հավատարմություն, վստահություն, ստուգություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ խոտա-սակ. hot < *fra-vat-), սողդ. awat «հավատ» «կարողանալ, ի վիճակի լինել»
հմմտ. խոտա-սակ. hot «կարողանալ, ի վիճակի լինել» (<*fra-vat-), սողդ. awat «հավատ»: - Bailey, DKS 1, 498: Ջահուկյանը նախապես ենթադրել է բնիկ հնդեւրոպական ծագում՝ *hau-` *au- «զգալ, հասկանալ» արմատից, բայց հետո (ՊԲՀ 1995) հանգում է իրանական ծագման վարկածին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւատաւոր, հաւատարիմ, հաւատարմութիւն, առհաւատչեայ, անհաւատ, թերահաւատ, ճշմարտահաւատ, միահաւատ, դիւրահաւատ
Նոր՝
հաւատաբնակական, հաւատաքննութիւն, հաւատուրաց, հաւատալ, չաւատալ, չաւատալի, աւատապետ, աւատական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոտա-սակ. hot «կարողանալ, ի վիճակի լինել» (<*fra-vat-)
սողդ. awat «հավատ»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 498
Էջ 456, սյունակ 1 Էջ 456
ՀԵԾԱՆ «ծառի բուն, առաստաղի գերան, թիւր, փայտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sed- «նստել»
արմատից, որտեղից նաեւ հեծանել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեծանահերձ, հեծանաձգութիւն, միահեծան, մեծահեծան
Մատենագիտություն
Զահ. ՀԼՊ 146
Տե՛ս նաեւ
Էջ 457, սյունակ 1 Էջ 457
ՀԵՆՆԵՏԻԿՈՆ «միաբանական թուղթ, միաբանութեան կոչ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ἑνωτικόν
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 79
Էջ 457, սյունակ 1 Էջ 457
ՀԵՍՍՈՒԿ (յեսսուկ, յեսմիկ) «ճարճրուկ, ասորեակ (բոյս)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pek- «բուրդ կամ մազ գզել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pekmo-)
(ճարճրուկը մազոտ ցողուն ունի)՝ բուսանուանականակազմ -ուկ ածանցով. *pekmo-ի համար հմմտ. պ. pasm «բուրդ»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. pasm «բուրդ»