Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված · Էջ 125 / 400
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 273, սյունակ 1 Էջ 273
ԹՈՒԹԱԿ (դուղաք) «թութակ (թռչուն), պապկա»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. tōtak (tūtī)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թութակաբան, թութակաբար, թութակային, թութականման, թութակօրէն
Մատենագիտություն
H. AG 264; Աճ. ՀԱԲ 203
Էջ 273, սյունակ 1 Էջ 273
ԹՈՒԽ I (թուղ), -ոյ «թուխ, թխագույն, մուգ գորշ, սեւավուն, մութ, մթին, խավար, մռայլ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *teu- «ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tu-kho-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 203) դնում է կասկածելիների շարքում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թխագոյն, թխանալ, թուխակն, թոյրաքուխ, քաջաթուխ, բոթուխ
Նոր՝
թխորակ, թխադեմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խլ. poka ((*tu-g>))
հ. շվեդ. thukna «մառախուղ»
հ. անգլ. duxian «մթնեցնել»
հ. սաքս. thiustri
հ. վ. գ. d-uster «մութ»
հ. սլ. tuko «ճարպ» ((*tu-k>) ըստ Պետերսոնի)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 203; Pok. IEW 1081
Էջ 274, սյունակ 1 Էջ 274
ԹՈՒԽ II «ձագահանում, թուխս, թխսում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *teuk- «սաղմ, սերունդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *tukh-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թխել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. tuc, tokam «սերունդ, զավակներ»
ավ. taoxman- «սերմ, սերունդ, տոհմ»
հայ. տոհմ (< իրան.)
Էջ 274, սյունակ 1 Էջ 274
ԹՈՒԽ III «խփում, խփելը. թխում, թխելը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)teu-k- «հրել, խփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tukh-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թխել, հացթուխ, եփթուխ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. τυκος «քարակոփ գործիք, կացին»
հուն. τυκιζω «կոփել, տաշել»
հ. վ. գ. dūhen «սեղմել, տաշել»
լատվ. tukstēt «թխկացնել»
ռուս. ткнуть «հրել, խփել»
Էջ 274, սյունակ 1 Էջ 274
ԹՈՒԽՄԱՅ «դժվարամարսություն» (բժշկ.)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. tuxma
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թուխմայութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 204
Էջ 274, սյունակ 1 Էջ 274
ԹՈՒՂԲ I (թուխայ, թողփ) «ամպամածություն, մշուշ, մառախուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
Եթե սկզբնաձեւը թուխայ-ն է, ապա թուխ-ի ածականով ձեւն է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թխապհոծ, թլփայորդ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 274, սյունակ 1 Էջ 274
ԹՈՒՂԹ (թուխթ), -ոյ, ուշ՝ -ի, -ից «գրություն, նամակ, թուղթ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ լատ. titulus (թերեւս) «արձանագրություն, ստորագրություն, հայտարարություն»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թղթաբեր, թղթել, թղթատար, թղթապահ, թղթեան
Նոր՝
թղթադրամ, թղթախաղ, թղթակազմ, թղթակից, թղթակցութիւն, թղթապանակ, արժեթուղթ, դրոշմաթուղթ, խաղաթուղթ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 630-631
Էջ 275, սյունակ 1 Էջ 275
ԹՈՒՄԲ «պատնեշ, ամբարտակ, պարիսպ, նավեզերք, բլրակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tēu- «ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tumbho-)
հ.-ե. արմատ՝ *tu- «ուռչել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բմբաձեւ, բմբել, բմբիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. τύμβος «գերեզմանաբլուր, հողաբլումբ, դամբան»
լատ. tumulus «բլումբ, հողաբլումբ, գերեզմանաբլուր, դամբարան»
հ. շվեդ. pumi
հ. վ. գ. dūma «բութ մատ»
մ. իռլ. tom «բլուր, թումբ, քուփ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 206; Ջահ. ՀԼՊ 154
Էջ 275, սյունակ 1 Էջ 275
ԹՈՒՄՆ (թումնի, այլեւ թուրմն (°), թուսի (°)) ««խավար» (ԲՀ)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tem(ə)- «մութ, խավար» (անմիջական նախաձեւ՝ *tom-no)
հ.-ե. արմատ՝ *tem(ə)- «մութ, խավար» (անմիջական նախաձեւ՝ *tom(e)s-no-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 210) թուրմն ձեւի կապակցությամբ գրում է. «կա պ. tum «մութ», բայց այս բառը մենք պարսկերենի բառարաններում չգտանք»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թումանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. támas «մութ, խավար»
իլիր. τομαρος «լեռնանուն»
հ. սլ. təmənə
ռուս. темный «մութ, խավար»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 210
Էջ 275, սյունակ 1 Էջ 275
ԹՈՒՆԴ I (թնդո, -ի, -ից), ուշ` -ոյ ««թնդյուն» (թունդ- «ցնցում, բախում»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ * (s)teu- «հրել, խփել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)tund-) *(s)teu-d- ա-ծականով եւ *-n ռնգային ձեւից
*(s)teu-d- ա-ծականով եւ *-n ռնգային ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թնդիւն, դնդիւն, թնդումն, թնդել, թնդական, թնդոց, թնթոց, անթունդ, սրտաթունդ, թնդանոթ, թնդանոթաձիգ, թնդանոթամարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. tundatē «հրում է, խթանում է»
հ. հնդկ. tudati «հրում է, խթանում է»
լատ. tundō «խփել, հրել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 207; Pok. IEW 1033