Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված · Էջ 125 / 186
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 507, սյունակ 1 Էջ 507
ՄԱՆԵԱԿ «վզնոց, նավահանգիստ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. μανιάκης
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանեկաձեւ, մանեկաւոր, քառամանեակ
Մատենագիտություն
H. AG 363; Աճ. ՀԱԲ 253
Էջ 508, սյունակ 1 Էջ 508
ՄԱՆՃԱԿ «շահոքրամ, մեխակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. մանճակ
Օտար բառ՝ ըստ Ամիրդովլաթի՝ «պ. մանճակ կասեն»
Էջ 509, սյունակ 1 Էջ 509
ՄԱՆՈՒԿ (-ան, -ունք) «նորածին, երեխա պատանի, երիտասարդ, սպասաւոր, զինուոր, փոքր ձագ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *men- «փոքր, փոքրացնել, առանձին, մեկուսի» (անմիջական նախաձեւ՝ *mǝnu-) *-u-ով հիմքով
-ուկ-ը համարւում է ուշ յաւելում, բայց հնարաւոր է ենթադրել *mǝnu-kon- սկզբնաձեւ՝ *-k-ի (անտեղաշարժ *k) պահպանմամբ՝ -կն (սեռ. -կան), ուղղականում -ն-ի ուշ անկմամբ (-ուկն-ի համար՝ հմմտ. ձուկն, մուկն, արմուկն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանլիկ, մանլուկ, մանլտի, մանկանալ, մանկամարդ, մանկամայր, մանկաբարձ, մանկաբարոյ, մանկապէս, մանկակորուստ, գեղեցկամանուկ
Նոր՝
մանկապարտէզ, մանկավարժ, մանկատուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. μάνυ «փոքր, քիչ» (ըստ Հեսիքիոսի)
Մատենագիտություն
H. AG 272; Աճ. ՀԱԲ 255
Տե՛ս նաեւ
Էջ 509, սյունակ 1 Էջ 509
ՄԱՆՉ «տղա»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *men- «փոքր, փոքրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mṇkio-)
Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 256) համեմատում է լատ. mās «տղամարդ, տղա» բառի հետ, որը հնդեւրոպական այլ զուգահեռներ չունի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանչուկ, մանչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. manāk «մի քիչ»
մ. վ. գ. manc «պակասութիւն, կարիք»
լիտվ. meñkas «թոյլ, սուղ, քիչ, աննշան»
բոխս. B mänk- «ստոր լինել, ենթարկուել»
խեթ. maninku- «կարճ, մօտ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 138; Աճառեան (ՀԱԲ) 256
Տե՛ս նաեւ
Էջ 509, սյունակ 1 Էջ 509
ՄԱՆՕՇԱՅ «շահպանակ, շան մանուշակ, ղանճլամեր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թրք. benefše < պրսկ. menefše
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 258
Տե՛ս նաեւ
Էջ 510, սյունակ 1 Էջ 510
ՄԱՇԿ (-ի, -ից) «մաշկ, կաշի»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ակկադ. mašk
Աղբյուր՝ արամ. maškā
Աղբյուր՝ ասոր. meškā
Փոխառություն է սեմական աղբյուրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաշկեղեն, մաշկեակ, մաշկահանդերձ, մաշկագործ, մաշկամիրգ, լեզկամաշկ
Մատենագիտություն
H. AG 311; Աճ. ՀԱԲ 260
Էջ 511, սյունակ 1 Էջ 511
ՄԱՌ(Ն) ««մշուշ, մեգ, մառախուղ» (հանդիպում է ի մառն մտանել, ի մառն դառնալ դարձվածքներում, որոնք զուգահեռ ունեն ի մայր մտանել, ի մայրն դառնալ դարձվածքներում)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «առկայծել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mr-no-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մառնամուտ, մառախուղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. մայր ((*mr-io-))
հուն. μορτός «մթին, մթագույն»
հ. սլավ. mryj «մշուշոտ, մռայլ»
լիտվ. merknotí «մթնել»
Էջ 511, սյունակ 1 Էջ 511
ՄԱՍԻՐ (բբ) «ուրախություն, բերկրանք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. masārra
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 264) նմանությունը համարում է պատահական եւ տալիս փոքր ինչ տարբեր մեկնաբանություն («masārr, որ հոգնակին է masarrat բառի», փոխանակ՝ «... որի հոգնակին է masarrat)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մասրել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 264
Էջ 511, սյունակ 1 Էջ 511
ՄԱՍՆ -ին, -ունք, -անց «մաս, նշխար(ք), վայրկյան»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mē- «չափել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mə-k'-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մասնաւոր, մասնիկ, մասնաւորել, մասնատուփ, անմասն, բազմանմասն, հողամասն, կիսամասնեայ, եաւթնամասնեայ, բարեմասնութիւն, մանրամասն
Նոր՝
մասնակի, մանրամասնել, մանրամասնութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. mātra-māti- «չափ»
ավ. mā- «չափել»
հ. պ. mā- «չափել»
ռուս. мера «չափ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 137
Էջ 512, սյունակ 1 Էջ 512
ՄԱՍ I (բբ) «ածիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mad- «թաց, խոնաւ, հիւթեղ, ճարպոտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mad-s-to-)
արմատից: հմմտ. հայ. մածար/ռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. māstu- «թթուած»
պ. mast «թթու կաթ, մածուն»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 136