Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1599 բառահոդված (էջ 124/160)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 591, սյունակ 1 Էջ 591
ՇՆՈՐՀ (-ի, -աց) «շնորհ, վայելչութիւն, գոհութիւն»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական *snohr
Փոխառության աղբյուր՝ պրթ. šnwhr
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. -šnohr
Փոխառության աղբյուր՝ ավ. xšnaovra- «գոհութիւն»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից՝ *snohr: հմմտ. պրթ. šnwhr, մ. պ. -šnohr, աւ. xšnaovra- «գոհութիւն» (xšnav- «գոհանալ»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շնորհել, շնորհազարդ, շնորհալից, շնորհակալ, շնորհակորոյս, շնորհապատում, շնորհաւոր, ապաշնորհ, անշնորհ, յոգնաշնորհ, հոգեշնորհ, մարգարեաշնորհ, բազմաշնորհ, երանաշնորհ
Նոր՝
շնորհագեղ, շնորհակալական, շնորհաւորութիւն, շնորհաւորական
Մատենագիտություն
H. AG 214; Աճ. ՀԱԲ 526-527
Էջ 591, սյունակ 1 Էջ 591
ՇՈԳ (ուշ՝ -ոյ) «շոգ, տոթ, ճառագայթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *k'eu- «լուսաւորել, լուսաւոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'uogh-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'uogh- *k'eu- «լուսաւորել, լուսաւոր» արմատից, որից նաեւ շուք, շող, նշոյլ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շոգի, շոգանալ, շոգալիք, շոգխաշել, շոգեակ, շոգետեսակ
Նոր՝
շոգեկաթսայ, շոգեմակոյկ, շոգեմեքենայ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 591, սյունակ 1 Էջ 591
ՇՈՂ I (ուշ՝ -ի, -ից, -ոյ) «շող, շողուն, լուսաւոր, փայլուն, տաք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *k'eu- «լուսաւորել, լուսաւոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'olo-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'olo- *k'eu- «լուսաւորել, լուսաւոր» արմատից, որից նաեւ նշող, նշոյլ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շողալ, շողանալ, շողատոր, շողային, շողափայլ, շողկատարուցանել, շողշողիլ, շողշողենի
Նոր՝
շողշողուն, ամպաշող, լուսաշող
Մատենագիտություն
Pok. IEW 594; Աճ. ՀԱԲ 529
Տե՛ս նաեւ
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՂՈՄ (-ի, -աց) «շողոքորթ, քծնող, շողոքորթութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «գայթակղեցնել, խաբել, շողոքորթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khalo-) *khalo- > շողո-
կապ ունի շողոքորթել եւ շողնագոյն բառերի հետ եւ գալիս է հնդեւրոպական արմատից
Տե՛ս նաեւ
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈ(Ր)Պ ««արեւահարութիւն» (բ.՝ «տիֆ»)»
Ծագումն անյայտ է
հ.-ե. արմատ՝ * (s)ker- «կտրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhorb-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խլ.
skarpr
«կուչ եկած, նիհար»
լատվ.
skurbt
«հարբել ուշագնաց լինել»
Էջ 593, սյունակ 1 Էջ 593
ՇՈՒԻ (բ. շվի) «սուլիչ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *k'er- «սուլել»
այստեղից է բխեցվում (Pok. IEW 1, 628) շչել բայի արմատը:
Մատենագիտություն
Pok. IEW 628
Տե՛ս նաեւ
Էջ 594, սյունակ 1 Էջ 594
ՇՈՒՇԵԼ «ծուլանալ, անհոգ լինել»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 594, սյունակ 1 Էջ 594
ՇՈՒՇՏ II (բբ) «հանդուգն, անզգամ, լիրբ»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շշտութիւն, շշտաբար
Էջ 595, սյունակ 1 Էջ 595
ՇՈՒՐՋ «շուրջ, բոլորտիք, շրջան, պտույտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «շրջել, ծռել» *-k/gh- աճականների քմայնացմամբ (*-ki-, *-ghi-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kreu- սահող ձայնդարձով
թերեւս այն արմատի սահող ձայնդարձով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շրջել, շրջշրջել, շրջան, շրջանակ, շրջանակել, շրջանկեալ, շրջանակի, շրջեալ, յեղաշրջել, շրջակի, շուրջանակի, շուրջառ, շուրջտեսանելիք, խելաշուրջ, գաղտաշուրջ, դժվարաշուրջ, դիւրաշուրջ, շուրջկալ, շուրջպար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
virum
«շուրջ(ը)»
ռուս.
круг
«շրջան»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 596, սյունակ 1 Էջ 596
ՇՊՈՌՆԵԼ «հրել»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *skeub- «նետել, հրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhub-)
նույնը բ. շպրտել բայի հետ, որոնց համար կարելի է ենթադրել շուպ- արմատ