Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված · Էջ 123 / 448
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 245, սյունակ 1 Էջ 245
ԷՂՆԱ ««որ էրն» (ԲՀ)»
Անստույգ
Էղ նա կապակցությունն է։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 116) բերում է առանց մեկնության։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 116
Էջ 245, սյունակ 1 Էջ 245
ԷՆԶԵՆԻԱՅ ««վերանորոգություն» կամ «պայծառություն» (ԲՀ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ լատ. encaenia «վերանորոգություն, պայծառություն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 117
Էջ 245, սյունակ 1 Էջ 245
ԷՋ -ի, -ից «իջնելը, էջ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *el- «գնալ» *-gh- կամ *-dh ածականով
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *el- «գնալ» արմատից՝ *-gh- կամ *-dh ածականով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իջանել, իջատոր, Էջմիածին, ելեւէջ, վայրէջ, վայրէջք, խորէջ, զիջանել (-իլ), զիջական, լույսիջոյց, էջակապ, էջակալել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. oichomai «գնալ, գալ» (Հեսիքիոսի մոտ՝ ειχεμαι)
հուն. ι-θ-ι «գնա»
ռուս. ид-ти «գնալ»
ռուս. иди «գնա՛»
խեթ. it «գնա»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 296; Ջահ. ՀԼՊ 121
Էջ 245, սյունակ 1 Էջ 245
ԷՔՍՓԼՈՐԱՏՈՐԵՍ «լրտես»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. εξπλωράτορες < լատ. exploradores «լրտես»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 120
Էջ 247, սյունակ 1 Էջ 247
ԸԲԽ «մի հիւանդութիւն՝ բքնում (՞)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Ը-ն ստացուել է ինչ-որ ձայնաւորի թուլացմամբ:
Էջ 247, սյունակ 1 Էջ 247
ԸՄԲՈՆ «հարմար, պատշաճ, պատեհ, թերեւս»
Անստույգ
Ունի ընդ+բոն կազմութիւն, բայց բոն-ի ծագումն անհայտ է (չի կարող հնդեւրոպական ծագում ունենալ, որովհետեւ *o-ն ռնգայինի մոտ դառնում է ու, անհաւանական է կապը իրանական ծագման բուն բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անըմբռն, անըմբռնութիւն
Էջ 247, սյունակ 1 Էջ 247
ԸՄԲՈՇԽՈՐԵԼ «լիովին վայելել, ըմբոշխնել»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ իրանական բոշխնել (հաւանաբար)
ունի նոյն կազմութիւնը, ինչ ըմբոշխնել-ը, որ կազմուած է ընդ- նախածանցով իրանական ծագման հիմքով բոշխնել բայից եւ, թերեւս, հայ. -որ- ածանցով. բոշխնել-ի -ն-ն, որ ներկայացնում է իրան. na-ն, կարող էր այստեղ բացակայել:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 247, սյունակ 1 Էջ 247
ԸՄԲՈՍՏ «ըմբոստ, ապստամբ, անհնազանդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (կարող է լինել)
Հազիվ թե կազմուած լինի ամբ- (հմմտ. ամբ-ողջ) եւ ոստ- (ոստնուլ) բաղադրիչներով։ Կարող է լինել ամբողջական փոխառութիւն (իրանական աղբիւրի՞ց)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ըմբոստանալ, ըմբոստացում, ըմբոստութիւն
Էջ 247, սյունակ 1 Էջ 247
ԸՄԲՈՆԱՂ (բոճամաղ) «հոտը ձմեռելու ուղարկելու ժամանակը (նոյեմբերի 24)»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ լատ. hibernalis (թերեւս) «ձմեռային»
(հուն. միջնորդութեամբ)՝ ըմբռնել ձեւի հետ բաղարկուած:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 121
Տե՛ս նաեւ
Էջ 247, սյունակ 1 Էջ 247
ԸՄՊԵԼ ((ըմբել, ըմպել), ումպ-) «խմել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pi-be- «խմել, ըմպել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pōi-pī-) կրկնաւոր
ումպ ձեւը ը-ի երկրորդական համաբանական վերականգնման արդիւնք է. հմմտ. լատ. bi-bō (<*pi-bō), -ere, հ. իտլ. ibid (<*piberti) «խմում է». ոչ կրկնաւոր ձեւերից՝ հ. հնդկ. pāti, հուն. πινω, հ. սլաւ piti: - Ջահ. ՀԼՊ 144: Հիւբշմանը (AG 108) ընդունում է կասկածով. Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 599-600) բերում է ումպ ձեւի տակ՝ առանց հաւաստի հնդեւրոպական վերականգնման:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ըմպելի, ըմպան, ըմբան, ըմպանակ, ըմպիկ, գինըմպելիք, գինըմպութիւն, ըմբոց, ըմպաման, ըմպարան, նախըմպել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. bi-bō (<*pi-bō)
հ. իտլ. ibid «խմում է» (<*piberti)
հ. հնդկ. pāti
հուն. πινω
հ. սլաւ piti
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 144; AG 108; ՀԱԲ 599-600