Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 586, սյունակ 1
ՇԵՐՏ
(-ի, -ից)
«շերտ, երկար եւ տափակ կտոր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)ed-
«ճեղքել, ցրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhed-ri-)
Աճառյանը համարում է կասկածելի։ Ավելի քիչ հավանական է բխեցնել *skerd- «կտրել» արմատից (*skherd- >շերտ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շերտակոտոր,
շերդակոտոր,
շերտափակ,
շերտաւոր,
շերտաւորում,
շերտաւորութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
skhadatē «ճեղքել»
հուն.
σκεδάννυμι «ցրել, կոտորել»
լիտվ.
škedėns «կտոր, տաշեղ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 919;
Աճ. ՀԱԲ 511-512
Էջ 586, սյունակ 1
ՇԵՔ
(բ. շէք, շէնք, շքեռ)
«շեք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *skek-
«ցատկել, արագ շարժում»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhek-)
Ավելի անհավանական է Աճառյանի վարկածը (ՀԱԲ 3, 512) ասորերենից ծագելու մասին՝ ասոր. saga «ազդր»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեք-շեքել,
շեքատակ,
շեքամէջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
scehan «շտապել»
մ. վ. գ.
schicken «ուղարկել»
հ. սլավ.
skoka «ցատկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 512
Էջ 587, սյունակ 1
ՇԻԹ
(շիտ)
«կաթիլ, բոց»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skēt-
«ցատկել, ոստնել, ցայտել, բխել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhēt(h)-)
«բոց» իմաստը կարող է գալ *kuei-t- «լուսաւոր, սպիտակ» արմատից, մանաւանդ որ այս արմատին պատկանող բառերի մէջ կան մերձաւոր իմաստներ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շիթալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
scateo «բխել, վխտալ»
հ. լիտվ.
skasti (skatau) «ցատկել»
ռուս.
цвести «ծաղկել»
Էջ 587, սյունակ 1
Էջ 587, սյունակ 1
ՇԻՃ-
I
«քամում, բորբում, մզում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skei-d-
«կտրել, անջատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhidio-)
Աւելի քիչ հաւանական է բխեցնել *kuei- «տիղմ, կեղտ, կեղտոտել» արմատից (ըստ Պետերսոնի)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շճել,
շճուկ,
շիճուկ
Նոր՝
շիճուկաբուժութիւն, շիճուկային
շիճուկաբուժութիւն, շիճուկային
Տե՛ս նաեւ
Էջ 588, սյունակ 1
Էջ 589, սյունակ 1
ՇԼՆԻ
(հգն. շլին-ք)
«պարանոց, վիզ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *skel-
«ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *skhel-niio-)
այս արմատից կան մարմնի մասերի շատ ածանցներ, եւ «պարանոց» իմաստը հաճախ է արտահայտվել «ծռել» իմաստի միջոցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շլնետակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
kulni «կրունկ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 590, սյունակ 1
ՇՂԱՄԷ
«՞»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ: ԲՀ՝ որպես շափին անհասկանալի բառի մեկնութիւն
Էջ 590, սյունակ 1
ՇՄԱԼ
«հեալ, շնչակտուր լինել»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 590, սյունակ 1
ՇՄՈՐԻԼ
«հոտել, նեխել»
Փոխառություն (թերեւս)
Փոխառության աղբյուր՝ վրաց. šmori
(թերեւս)
«հոտ»
բայց կարող է լինել հակառակ փոխառութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 526
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։