Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եղ» որոնման արդյունք՝ 1998 բառահոդված
· Էջ 123 / 200
Էջ 486, սյունակ 1
ՃԱՀՈՒԿ
«խումբ, կենդանախումբ, բանակատեղի»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ հայ. (<իրան.) ջոկ < իրան.) ջոկ, մյուս կողմից՝ արաբ. (<իրան.) fawj «խումբ»
(թերեւս)
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված. հմմտ. թերեւս, մի կողմից հայ. (<իրան.) ջոկ, մյուս կողմից՝ արաբ. (<իրան.) fawj «խումբ»։
Էջ 486, սյունակ 1
ՃԱՂ
«երկաթե ձող, երկաթե ասեղ»
Փոխառություն (թերեւս)
իրանական աղբյուրից, որտեղից նաեւ վրաց. čali «ճաղ, ցից»։ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 178) համարում է վրացերենից, բայց čali-ն համապարթեւական չէ, եւ փոխառությունն իրանական աղբյուրից ավելի հավանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճաղել,
ճաղն,
ճաղաշար,
ճաղապատ,
ճաղտել,
ճաղում,
ճաղմայր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
čali «ճաղ, ցից»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 178
Էջ 486, սյունակ 1
ՃԱՂԱԳ
(ճեղագ, ճագագ, ճարգագ)
«մացառապատ անտառ, մացառուտ»
Փոխառություն (հավանաբար)
որտեղից նաեւ վրաց. čalaki «գետափնյա մացառուտ, եգիպտացորենի հարդ»։ Աճառյանը, (ՀԱԲ 3, 178) նախնական է համարում կովկասյան ձեւերը, բայց որոնց ձեւը (-ak-ով) ակնհայտորեն իրանական է, եւ կան քրդական համապատասխան ձեւեր։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
čalaki «գետափնյա մացառուտ, եգիպտացորենի հարդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 178
Էջ 486, սյունակ 1
ՃԱՂԱՏ
«ճաղատ, հերաթափ»
Անստույգ
Աղբյուր՝ հ. հնդկ. khalatī
(հավաստի ստուգաբանություն չունի)
«ճաղատ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 179) կասկածով համարում է -ատ վերջածանցով կազմություն՝ *ճաղ «մազ» բառը համարելով կովկասյան փոխառություն, բայց կովկասյան ձեւերը միայն ջ-ով են. հմմտ. ՀԼՊ 610։ Թերեւս իրանական փոխառություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճաղատութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
khalatī «ճաղատ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 179;
ՀԼՊ 610
Տե՛ս նաեւ
Էջ 487, սյունակ 1
ՃԱՃԱՆՉ
(ուշ՝ -ի, -ից)
«ճաճանչ, ճառագայթ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
(թերեւս, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Հաւանաբար կրկնաւոր կազմութիւն՝ թերեւս, փոխառեալ իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճաճանչազարդ,
ճաճանչագեղ,
ճաճանչաւոր,
ճաճանչել,
լուսաճաճանչ,
անճաճանչ,
ոսկեճաճանչ,
ծովաճաճանչ,
բոցաճաճանչ,
զուարթաճաճանչ,
հրաշաճաճանչ
Նոր՝
ճաճանչափայլ
ճաճանչափայլ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 487, սյունակ 1
ՃԱՄԲԱՐ
II
«բանակ, բանակատեղի, ճամբար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. čambar
հմմտ. մ. պ. čambar:
Մատենագիտություն
H. AG 186;
Աճ. ՀԱԲ 180
Էջ 487, սյունակ 1
ՃԱՅ
-ի, -ից
«ուրուր, ագռաւացեղ մի թռչուն, մի արագիլ, մի տեսակ ծովաթռչուն»
Բնաձայն
Բնաձայնական կազմութիւն, որի նման կազմութիւններ կան հնդեւրոպական եւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում։ Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 180-181) բերում է այս ձեւերը, բայց դրանց յարաբերութիւնը անյայտ է համարում։ Կա նաեւ հայ. բ. ճարեց «սեւ կեռնեխ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճայեակ,
ճայեկ
Նոր՝
անտառաճայ, մայրեճայ
անտառաճայ, մայրեճայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
чайка «ուրուր»
վրաց.
čari, čaro «ուրուր»
թրք.
çay «ցին»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 180-181
Էջ 488, սյունակ 1
ՃԱՅՐ
«աչքի կեղտ, ճպուռ, մթար»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճայրոտ,
ճայրոտել,
ճայրոտութիւն
Էջ 488, սյունակ 1
Էջ 488, սյունակ 1
ՃԱՆԱԿ
II
«Հեղինեի խոտ, անտուռզ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. jānāh
փոխառութիւն՝ արաբ. jānāh
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 182
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։