Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված
· Էջ 123 / 210
Էջ 426, սյունակ 1
Էջ 426, սյունակ 1
ԿՈՒՃ
(-ոյ, ի կճէ)
(կիճ` բառարանային ձեւ՝ սխալ վերականգնմամբ)
«մարմար»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gud'o-)
Հազիվ թե կապ ունենա կոճ բառի հետ (տե՛ս), այսինքն՝ ծագել հնդեւրոպական *gud'o- նախաձեւից՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կճայատակ,
կճասալ,
կճեայ,
կճետարած,
կճեայարկ,
կճեապաճոյճ,
ջրկիճ
Նոր՝
լուսնակուճ
լուսնակուճ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 426, սյունակ 1
ԿՈՒՄ
(հգն.) այտ
«մեկ ումպ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gem-
«բռնել, սեղմել, ճնշել, ժխտել, լցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gom-)
Քիչ հավանական է նաեւ համեմատությունը հնդեւրոպական *kᵘem- «կուլ տալ, խաչստել» արմատի հետ՝ որպես մի այլ հնդեւրոպական լեզվի ազդեցություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կմել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γεμω «լցված լինել»
հուն.
γεμος, γομος «բեռ»
լատ.
gumia «շատակեր, որկրամոլ»
լիտվ.
gãmalas «ձնագունդ, մի կտոր հաց, միս»
սերբ.
gòmolja «պանրի կտոր»
Էջ 427, սյունակ 1
ԿՈՒՄԲ
«ուռուցք, ուռած մաս»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gumbh-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կմբեայ,
կմբաւոր,
կմբրաւոր,
կմբբաւոր,
ոսկեկմբեայ,
ոսկիկմբեայ,
ոսկեկնբեայ,
ոսկիկմբե
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
gumbed «գմբեթ, կամար»
հ. անգլ.
cumb «աման, թաս»
լիտվ.
gumbas «ելունդ, կոճղոմ»
լատվ.
gumba «ուռուցք»
հ. սլ.
goba «սպունգ. սունկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 658;
Pok. IEW 396
Էջ 427, սյունակ 1
ԿՈՒՆԴ
II
«ճաղատ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ken-d-
«պոկել, անջատել»
ծագի իրանական կորած մի արմատից, որ, թերեւս, կարող է ծագել հնդեւրոպական արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կնդել,
կնդակ,
կնտակ,
կնդանալ,
կնտանալ,
կնդութիւն,
կնտութիւն
Էջ 427, սյունակ 1
ԿՈՒՆՁՆ
-ան (կունձն, կունձ, բրբ. կունձդ)
(բրբ. կունձ «կոյտ, դեզ», կունձալ «գունձ» եւ «խմորի գունդ», կունծի «կանեփի ցողուն»)
«գունձ, հողակոշտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geng-/*gong-
«գունդ, գունձ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gong'- կամ *gong'o-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 589) միացնում է գունձն նույնիմաստ բառի հետ, բայց պետք է ենթադրել տարբեր ծագման երկու ձեւերի բաղարկություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կունձնուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γογγύλις, γογγύλη «շաղգամ»
հ. իսլ.
kokkr «գունդ»
լիտվ.
gùnga «կուզ, գունդ, գունձ»
հ. պրուս.
gunsix «կոնդոմ»
ռուս.
гуз «թռչնի հետույք»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 589
Էջ 428, սյունակ 1
ԿՈՒՌՆ
(-ան)
(ուշ՝ կուռ)
«կռնակ, թիկունք, ուսին թեւի միացման տեղ, կողք, թեւ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gur-no-s-)
բնիկ հնդեւրոպական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռնակ,
կռնապանակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
gurnas «կրունկ. կոճ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 397
Էջ 428, սյունակ 1
ԿՈՒՏ
I
(-ոյ)
«կուտ, սերմ, հատիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gudo-)
բնիկ հնդեւրոպական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտիկ,
կտակեր,
կտաբոյս
Նոր՝
կտաման, անկուտ
կտաման, անկուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հոլլ.
kuit «ձկնկիթ»
ն. գ.
kötel «կտիտ, կտտոր»
շվեդ.
kott(e) «եղեւնակոճ, եղեւնապիստակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 662
Էջ 428, սյունակ 1
ԿՈՒՐ
I
(-ի, -աց)
«տաշտ, նավակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gū-ro-s-)
բնիկ հնդեւրոպական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանրակուր
Էջ 429, սյունակ 1
ԿՈՒՐ
II
«կեր, անասնակեր, ապրուստ, շահ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer-
«կլանել, ուտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷ(ə)r-)
արմատից, որտեղից` կեր (տե՛ս), այլեւ` բալթ. *gurtla, պրուս. gurcle «կոկորդ», ռուս. жрать «խժռել» եւ այլն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերակուր,
կերակրել,
կերակրիչ,
կերակրչութիւն,
գազանակուր,
գետակուր,
գերեզմանակուր,
դեղակուր,
ձովակուր,
տատանակուր,
վաճառակուր,
ջրհեղեղակուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
բալթ.
*gurtla
պրուս.
gurcle «կոկորդ»
ռուս.
жрать «խժռել»
Մատենագիտություն
H. AG 459;
Աճ. ՀԱԲ 575, 665;
Pok. IEW 474
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։