Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված
· Էջ 123 / 400
Էջ 269, սյունակ 1
ԹՇՈՒԱՌ
(չուառ), -ի, -աց
«թշուառ, խեղճ, ողորմելի»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ պարթեւերեն dušfarr (dušfrr)
(հավանաբար)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից, հավանաբար պարթեւերենից` պարթ. dušfarr (dušfrr). պարթեւական ձեւը երկուսի մոտ էլ չկա, այլ Ջահ. ՊԲՀ 1995, 2, 183:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թշուառանալ,
չուառանալ,
թշուառություն,
չուառություն,
թշուառաբան,
երեքթշուառեան,
չուառական
Մատենագիտություն
H. AG 154;
Աճ. ՀԱԲ 192;
Ջահ. ՊԲՀ 183
Էջ 270, սյունակ 1
ԹՈԹՈՎ
«թոթով, թլվատ»
Բնաձայն
Կրկնավոր պատկերավոր կազմություն։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 193) որպես բնիկ հնդեւրոպական միացնում է թոթվել բայի արմատի հետ եւ բխեցնում *(s)teu- «բարձրաձայն գովել, օրհներգել» արմատից, որ անհավանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թոթովախօս,
թոթովախօսութիւն,
թոթովել,
թոթովութիւն,
թոթովատ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 193
Էջ 270, սյունակ 1
ԹՈՂ-
«թողնել, թույլ տալը, ներելը»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tel-
«բարձրացնել, կրել, տանել, համբերել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tolu-)
արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. tolayat «բարձրացնում է, կշռում է», հուն. ταλασσω «համբերել, տանել, համարձակվել», հ. իռլ. tol «կամք», գոթ. pulan «կրել, տանել, համբերել», բոխս. AB täl «բարձրացնել, տանել»։ - Pok. IEW 1, 1060։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 195) այս ստուգաբանությունը դնում է կասկածելիների շարքում, որովհետեւ հայերեն արմատի իմաստը զգալիորեն շեղվում է։ Հմմտ. նաեւ թույլ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թողուլ,
թողութիւն,
թողարան,
անթող,
հարութող,
կնաթող,
կարգաթող,
դժուարաթող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tolayat «բարձրացնում է, կշռում է»
հուն.
ταλασσω «համբերել, տանել, համարձակվել»
հ. իռլ.
tol «կամք»
գոթ.
pulan «կրել, տանել, համբերել»
բոխս. AB
täl «բարձրացնել, տանել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1060;
Աճ. ՀԱԲ 195
Տե՛ս նաեւ
Էջ 271, սյունակ 1
ԹՈՅԼ
(թոյլ), -ոյ, -ի, -ից
«թույլ, մեղկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tel-
«բարձրացնել, կրել, տանել. համբերել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tolio-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թույլանդամ,
թույլատարագ,
թույլտվութիւն,
թուլամորթ,
թուլանալ,
թուլատարր,
նոր՝ թուլակազմ
Նոր՝
թույլատրել, անթույլատրելի
թույլատրել, անթույլատրելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
իռլ.
tláith «թույլ, մեղմ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 153
Էջ 271, սյունակ 1
ԹՈՅՆ
(թիւն), -ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից
«թույն, մահադեղ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *steu-
«խտանալ, թանձրանալ»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *steu- «խտանալ, թանձրանալ» արմատի հետ, որտեղից՝ հուն. στυφιο «թանձր լինել, սեղմել» (*steu-)> «տտիպ, կծու», στυγος «ատելի բան» (*teu-no-, *tou-no- > թոյն՞)։ Անհավանական է նաեւ Աճառյանի ստուգաբանութիւնը հուն. κτείνω «սպանել» բայի հետ ունեցած կապի մասին (որպես «սպանիչ»)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թունաւոր,
թիւնաւոր,
թունել,
թունալից,
թունամուխ,
թիւնաբեր,
թիւնաբուխ,
ապաթոյն,
դառնաթոյն,
չարաթոյն,
իժաթոյն,
հրաթոյն,
եռաթիւնեալ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 670-671
Էջ 271, սյունակ 1
ԹՈՅՐ
«գույն, երանգ»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թոյրաբոխ,
թիւրաբոխ,
գեղեցկաթոյր,
սպիտակաթոյր,
լուսաթոյր,
ծիրանաթոյր,
ձիւնաթոյր,
արջնաթոյր,
քաջաթոյր
Էջ 271, սյունակ 1
ԹՈՇԱԿ
-ի, -աց
(թորշակ, թօշակ)
«ուղեպաշար, պարեն, ռոճիկ, թոշակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. tōšak
Աղբյուր՝ պ. tōša
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թոշակել,
թոշակաւոր,
թոշակակեր,
նոր՝ թոշակառու
Նոր՝
թոշակատու, թոշակատեր
թոշակատու, թոշակատեր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 197
Էջ 271, սյունակ 1
ԹՈՊԵԼ
«ծեծել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *steb(h)p-
«սյուն, նեցուկ, նեցուկ դնել, ամրացնել, ոտք դնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tob-)
արմատից: սակայն օրինակներ է բերում նաեւ *steu- «հրել, խփել» արմատի ձեւերից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թոպիւն,
թոպամահ,
թոպող,
ընդունայնաթոպ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
στοβέω, στοβάζω «նախատել»
հուն.
στειμβω «տրորել»
հ. իռլ.
stappa «հրել, տրորել, փշրել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 197
Էջ 271, սյունակ 1
ԹՈՌ
I
«ականջաբլթակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«պինդ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tor-s-)
«պինդ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ականջթոռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
στέρρος «պինդ, խիտ»
գ.
*stara «կոշտ, պինդ»
հ. վ. գ.
storro «կոճղ»
Էջ 272, սյունակ 1
ԹՈՌ
III
«մախաթ, հերյուն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«տորորել, ծակել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tor-s-)
«տորորել, ծակել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թոռակուռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
թուր
հուն.
τορος «դուր»
լատ.
terebra «գայլիկոն, շաղափ»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։