Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1700 բառահոդված (էջ 122/170)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՂՈՄ (-ի, -աց) «շողոքորթ, քծնող, շողոքորթութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «գայթակղեցնել, խաբել, շողոքորթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *khalo-) *khalo- > շողո-
կապ ունի շողոքորթել եւ շողնագոյն բառերի հետ եւ գալիս է հնդեւրոպական արմատից
Տե՛ս նաեւ
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՂՈՅԵԼ «հարժել (՞)» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
ԲՀ-ի նոր հրատարակութեան մէջ ընդունուած է շոյշոյել ձեւը, որ, թերեւս, շոյել բայի կրկնաւորն է (ըստ Ամալեանի, ԲՀ 419). ծագում է շոհել «վնասել» բայից: Շողոյ ձեւը կապ ունի շողոքորթ եւ շողոմ բառերի հետ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՂՈՔՈՐԹ (շողոաթորթ, շողոքորդ) «կեղծաւոր, քծնող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «գայթակղեցնել, խաբել, շողոքորթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skholo-) *s-ով եւ կարճ ձայնաւորով ձեւից (*skholo->շողո-)
Առաջին մասը շողոմ-ի հետ միասին կարող է գալ հնդեւրոպական արմատից: Բայց ի՞նչ է -քորթ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շողոքորթել, շողոքորթանք, շողոքորթութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 592, սյունակ 1 Էջ 592
ՇՈՅՏ (շուտ) «փութկոտ, արագաշարժ, շուտ, արագ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *skheud- *skeud- «գցել, նետել, հալածել, (անանցող.), նետվել, շտապել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շուտաբան, շուտախօս, շուտութիւն
Նոր՝
շուտասելուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. zūd «փութկոտ, արագաշարժ, շուտ, արագ»
Էջ 593, սյունակ 1 Էջ 593
ՇՈՒԿԱՅ «փողոց, հրապարակ, վաճառատեղի, շուկա»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ ասոր. šūqā:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շուկայմէջ
Նոր՝
շուկայական, շուկայատեղի, շուկայիկ
Մատենագիտություն
H. AG 314; Աճ. ՀԱԲ 533
Էջ 594, սյունակ 1 Էջ 594
ՇՈՒՆՉ (-ոյ) «շունչ, շնչառություն, հոգի, անձ, օդի շունչ, քամի»
Բնաձայն (թերեւս)
Թերեւս բնաձայնական կազմություն։ Պոկոռնին (Pok. 1, 632) բխեցնում է *k’uonk’ - նախաձեւից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շնչել, շնչական, շնչակեաց, շնչաւոր, շնչապահ, միաշունչ, համաշունչ, անշունչ, բոցաշունչ, բռնաշունչ, դառնաշունչ, խստաշունչ, հողմաշունչ, հրաշունչ, մահաշունչ, յորդաշունչ
Նոր՝
շնչառություն, շնչահեղձ, շնչարգելություն, մեղմաշունչ, ներշնչանք, ներշնչում
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 535; Pok. 632
Էջ 594, սյունակ 1 Էջ 594
ՇՈՒՇ «ծառի բողբոջ, պտուղ, ճյուղ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ պ. šafš
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 536
Էջ 594, սյունակ 1 Էջ 594
ՇՈՒՇՏ I «տարակուսող, երկբայող»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *skeu- «ուշադրություն դարձնել»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *skeu- «ուշադրություն դարձնել» արմատի հետ, որից, թերեւս շուար (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անշուշտ, արեւիշուշտ, շուշտել, շուշտիկ, շուշտակ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 594, սյունակ 1 Էջ 594
ՇՈՒՇՏԱՆԴԱՄ (բբ) «անկար, առնապես անկարող»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ պ. šuštandām
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 537
Էջ 594, սյունակ 1 Էջ 594
ՇՈՒՈՏ (բ.՝ «փետրվարին հայտնվող դեւ») (շուատ) «փետրվար»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ պ. šubāt
Փոխառության աղբյուր՝ ասոր. šəbāt
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 537-538