Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված · Էջ 122 / 210
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 424, սյունակ 1 Էջ 424
ԿՈՐԿ «կպած կեղտ»
Բնիկ հնդեւրոպական
ըստ Բուգգեի։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 650), համարում է կասկածելի։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. βόρβορος «կեղտ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 482; Աճ. ՀԱԲ 650
Էջ 424, սյունակ 1 Էջ 424
ԿՈՐԿՈՏ «կորկոտ, թեփահանված եւ ծեծված ցորեն կամ գարի»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gred- «քերել, քերել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gogrod-)
որ ներկայացվում է միայն ալբաներենով եւ գերմանականով (ալբանա-գերմանական զուգաբանություն)։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 650-651) նույնպիսի *grod- արմատ ենթադրում է *ghreu- «շփել, տրորել» արմատի *-d-ով աճած ձեւերի հիման վրա` ենթադրելով *gh-ի դիմաց *g- (բայց այս դեպքում դուրս են ընկնում գերմանական զուգահեռները եւ առանց *-d ածականի ձեւերը):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորկոտապուր, գարեկորկոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ. gerrusε «քերոց»
հ. շվեդ. kratta «քերել, ճանկռել»
գ. krutzen «քերել, քերել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 650-651
Էջ 424, սյունակ 1 Էջ 424
ԿՈՐՃ I «ընկույզի կեղեւ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gord'o-)
ծագի հնդեւրոպական *gord'o- նախաձեւից` *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից (որպես «ծուռումուռ»):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայերեն կորճ «ծուռ, անհարթ»
Էջ 424, սյունակ 1 Էջ 424
ԿՈՐՃ II «պսակում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- (անմիջական նախաձեւ՝ *gord'o- (կամ *gorg'o-?))
որտեղից նաեւ` կոր, կեռ (կեռ կտուցի համար այսպես կոչված):
Էջ 424, սյունակ 1 Էջ 424
ԿՈՐՃ III «ծուռ, ծուռումուռ, անհարթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gord'o- (կամ *gorg'o-?))
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 652) համարում է Կորճայք նահանգի անունից, բայց սա էլ իր հերթին ծագում է կորճ բառից. կորճայ, կործալեզու, կործաբար բառերը գալիս են Կորճայք-ի հիմքից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորճայ, կործալեզու, կործաբար, բեկկորճ, պեկկորճ, ծակկորճ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
արեւելաֆրիզ. kret «կնճռոտված պտուղ» (*ger-d->)
լատվ. grùods «խիստ ոլորված, պիրկ»
անգլ. crook «կեռ. ոլորան» (*ger-g->)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 652
Տե՛ս նաեւ
Էջ 425, սյունակ 1 Էջ 425
ԿՈՐՈՎ «կորով, կտրիճություն՝ քաջություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «արթնացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gor-eu-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորովի, կորովել, կորովութիւն, կորովախաւս, կորովաբան, կորովաձիգ, կորովամիտ, արդարակորով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. jā-gr-wams «կայտառ, եռանդուն»
հ. հնդկ. jagarūka «արթուն, կայտառ»
հ. իսլ. karskr «աշխույժ, առույգ»
Էջ 425, սյունակ 1 Էջ 425
ԿՈՒԹ (-ոյ) «այգեկութ, այգեկութի ամիս՝ սեպտեմբեր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷet- «խեժ, ձիւթ» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷēt-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կթոց, այգեկութ, խակակութ, դժուարակութ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կիթ
նորվ. koda «դալ, խեժ»
նորվ. kvoeda «դալ, խեժ»
Էջ 425, սյունակ 1 Էջ 425
ԿՈՒԼ «կլանում, կուլ տալը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷel- «կլանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷl̥-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կլանել, աշխարհակուլ, ծովակուլ, ջրակուլ, ջրհեղեղակուլ, դժոխակուլ, ամենակուլ, գիշերակուլ, դժուարակլանելի, լեռնակուլ
Նոր՝
ձկնկուլ, ընկլնուլ, ընկլումն, ընկլուզումն, ընկլուզիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. δέλεαρ «խայծ»
լատ. gula «կոկորդ, որկրամոլութիւն»
ռուս. глоток «կում»
Մատենագիտություն
H. AG 460; Աճ. ՀԱԲ 655
Տե՛ս նաեւ
Էջ 426, սյունակ 1 Էջ 426
ԿՈՒՂ «ծալք, ոլորք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gu-lo-)
Ավելի քիչ հավանական է *gōl- < *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեքկուղ, երեքկղի, չորեքկուղի, քառակղեան, կղել, կղան, կղացու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. γυλον «խոռոչ, ուռուցիկություն»
հ. վ. գ. kiulla «գրպան»
հ. իսլ. kyll «պարկ, տոպրակ. գրպան»
Էջ 426, սյունակ 1 Էջ 426
ԿՈՒՂԹ I (կղութ) «մետաղյա աման»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «գնդ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gōl-th-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. jatháram «փոր, ընդերք»
հ. հնդկ. jartú «արգանդ»
գոթ. kilpei «արգանդ»
Տե՛ս նաեւ