Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ամ» որոնման արդյունք՝ 3432 բառահոդված · Էջ 122 / 344
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 279, սյունակ 1 Էջ 279
ԺԱՄ (-ու, մյուս հոլովները՝ -ի, -աց) «մեկ ժամ, եկեղեցական ժամասացություն, եկեղեցի, ժամանակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական žamān
Առանձնացված է իրանական žamān ձեւից՝ -ān եւ հայ. -ան ածանցների բաղարկմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժամաբաշխ, ժամադէտ, ժամադիր, ժամադրել, ժամակալ, ժամալար, ժամապահ, ժամակոչ, ժամագիրք, ժամակարգութիւն, ժամատուն, ժամատեղի, յայնժամ, ցայնժամ, յորժամ, առժամայն, նոյնժամայն, գիշերաժամ, տարաժամ, դատարկաժամ, բարեժամ, ապաժամեան
Նոր՝
ժամանց, ժամագործ, ժամացոյց, ժամասացութիւն, ժամասէր, ժամասիրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 223
Տե՛ս նաեւ
Էջ 279, սյունակ 1 Էջ 279
ԺԱՄԱԿ «ժամանակ»
Ստուգաբանություն
Ժամանակ բառի սխալագրությունը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 224
Էջ 279, սյունակ 1 Էջ 279
ԺԱՄԱՃԱՃԵԼ «դիպախոսել» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն
փոխանակ «դիպախոսել»-ու, որ հաստատվում է այլ ձեռագրերի «պատշաճախոսել» մեկնությամբ (հմմտ. ԲՀ, 374), այսպիսով, ժամաճաճել-ը բաղկացած է ժամ(ա) եւ ճահել բաղադրիչներից
Էջ 279, սյունակ 1 Էջ 279
ԺԱՄԱՆ I «ժամանակին հասնող, փութկոտ. գործունյա»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. žamān
Բաղադրություններ՝ ժամանել, կանխաժաման, ապաժաման, ապաժամանութիւն, ապաժամանել, բարեժամանութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժամանել, կանխաժաման, ապաժաման, ապաժամանութիւն, ապաժամանել, բարեժամանութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 223
Էջ 279, սյունակ 1 Էջ 279
ԺԱՄԱՆ II «պարապ» կամ «հրապարակ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն
Հին ձեռագրերում՝ «անպարապ», որ մոտավորապես արտահայտում է ժաման բառի իմաստը
Էջ 279, սյունակ 1 Էջ 279
ԺԱՄԱՆԱԿ (-ի, -աց) «ժամանակ»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ՝ ժամանակագիր, ժամանակակից, ժամանակաչափ, ժամանակեան, ժամանակել, առժամանակեայ, բազմաժամանակեայ, երկայնժամանակեան, նոր՝ ժամանակամիջոց, ժամանակատրապէս, համաժամանակեայ, տարաժամանակեայ եւ այլն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժամանակագիր, ժամանակակից, ժամանակաչափ, ժամանակեան, ժամանակել, առժամանակեայ, բազմաժամանակեայ, երկայնժամանակեան
Նոր՝
ժամանակամիջոց, ժամանակատրապէս, համաժամանակեայ, տարաժամանակեայ
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՄԱՐՈՒՆԱԿ «անժամանակ» (ԲՀ) կամ «հիրաւի, արդարեւ»
Անստույգ
Ժամ բաղադրիչով ինչ-որ կազմութիւն:
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՄՈՒՆ (ժամող) «ունայն»
Անստույգ (թերեւս)
Եթե նախնականը ժամող ձեւն է, ապա այն, թերեւս, ինչ-որ ժամել բայից կազմուած -ող-ով դերբայական ձեւ է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժամուխասեր
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՆԳ -ոյ (ժանկ) «ժանգ, քարամամուռ, բոյսի մի հիւանդութիւն՝ երկիլ, քաղցկեղ, թոյն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *žang
Աղբյուր՝ պ. žang, zang
Հմմտ. պ. žang, zang:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժանգաբեր, ժանգառ, ժանգառած, ժանգախառն, ժանգակեր, ժանգահար, ժանգատր, ժանգոտիլ, ժանգել, անժանգ, երկաթաժանգ
Մատենագիտություն
H. AG 156; Աճ. ՀԱԲ 226
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՆՏ -ի, -ից, -աց (ժանդ) «դաժան, խիստ, չար, վատ, զզուելի, ժանտախտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *žant
Աղբյուր՝ ավ. gainti
Աղբյուր՝ մ. պ. gand «ժանտահոտութիւն»
Աղբյուր՝ սողդ. γantāk «վատ, հոռի»
Հմմտ. աւ. gainti, մ. պ. gand «ժանտահոտութիւն», սողդ. γantāk «վատ, հոռի»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժանտագործ, ժանտագինի, ժանտութիւն, ժանտկեն, ժանտախոշ, ժանտահոտ, ժանտամահ, ժանտախտ, ամաժանտ, ժանտաժուռ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 227