Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եւ» որոնման արդյունք՝ 4539 բառահոդված
· Էջ 121 / 454
Էջ 222, սյունակ 1
ԵՐԴ
(-ոյ)
«տանիքի լուսամուտ, երդիկ, տուն, ծուխ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *per-
«անցկացնել, տանել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *per-to-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երդակից,
երդաշէն,
երդահամար,
երդումարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
pərǝtu- «անցարան, անցուղի, անցատեղ»
հուն.
—
լատ.
porta «դարպաս, մուտք, ելք, անցարան»
լատ.
portus «նավահանգիստ, ապաստան, տուն»
հայ.
հորդ «անցք, անցուղի»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 64
Էջ 222, սյունակ 1
ԵՐԴՈՒՄ(Ն)
(-ն)
«երդում, ուխտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«հանդիսավորապես ասել, խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *urēdhu-(?))
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երդնուլ,
երդնուալ,
երդումն,
երդումնտել,
երդմնիլ,
երդմնազանց,
երդմնակեր,
ստերդումն,
շատերդումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
βερυω «արտասանել» ((Հեսիք.))
լատ.
verbum
գոթ.
waúrd
պրուս.
virds «բառ»
ավ.
urvāt-գ «սահմանում, պահանջ, պատվեր» ((*urēto->))
հուն.
ρητον «պայմանավորվածություն, պայման»
հ. սլ.
rota «երդում»
Մատենագիտություն
Meillet, MSL 142;
Ջահ. ՀԼՊ 156;
AG 443
Էջ 223, սյունակ 1
ԵՐԵԱՅ
««ծառ» (ԲՀ)»
Անստույգ (՞)
Աղբյուր՝ եբր. 'ēz
«ծառ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 69) հնարավոր է համարում նույնացնել երու (երիւ) անստույգ բառի երուաց ձեւի հետ: Ամալյանը (ԲՀ 365) հանում է եբր. 'ēz «ծառ» բառից (?):
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 69;
ԲՀ 365
Էջ 223, սյունակ 1
ԵՐԵԿ
(երեակ)
«երեկո, երեկ, արեւմուտք, գիշերավար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *reguos-
«մութ, խավար»
Բնիկ հնդեւրոպական` *reguos- «մութ, խավար» նախաձեւից: Հմմտ. հ. հնդկ. rajas «մութ, մշուշ, ծուխ, շոգի», rajanē «գիշեր», հուն. ερεβος «ստորերկրյա աշխարհի խավար», գոթ. riqis «խավար, մութ», թոխ. Ա orkām «խավար»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեկոյ,
երիկուն,
երեկոյանալ,
երեկոր,
երեկորեայ,
երեկորի(ն),
երեկորնեայ,
երեկաւքք,
երեկաւքոց,
ցերեկ,
ցերեակ,
ցերեկութիւն,
ցերեկոյթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rajas «մութ, մշուշ, ծուխ, շոգի»
հ. հնդկ.
rajanē «գիշեր»
հուն.
ερεβος «ստորերկրյա աշխարհի խավար»
գոթ.
riqis «խավար, մութ»
թոխ. Ա
orkām «խավար»
Մատենագիտություն
H. AG 443;
ՀԱԲ 45
Էջ 223, սյունակ 1
ԵՐԵՄՆ
(երէմն)
«առատ (?)»
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ հուն. ηρεμα
(թերեւս)
«խաղաղ, հանգիստ»
Եթե բուն իմաստն է «խաղաղ» եւ ոչ թե «առատ» («Արար բազում խաղաղութիւն եւ յաջողումն մարդկային, երէմնութիւն եւ էժնութիւն, ամենեւին անգորութիւն»), ապա թերեւս ծագում է հուն. ηρεμα «խաղաղ, հանգիստ» բառից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեմնութիւն,
երեմնութիւն
Էջ 223, սյունակ 1
ԵՐԵՍ
(-ի, -աց)
«երես, դեմք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *prep-
«աչքի ընկնել, երեւալ, երես, կերպարանք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *prepsā-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *prepsā-` *prep- «աչքի ընկնել, երեւալ, երես, կերպարանք» արմատից: Հմմտ. հուն. πρέπω «աչքի ընկնել», հ. հոլ. richt «ձեւ, կերպարանք», այլեւ հայ. երեւիլ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեսաւոր,
երեսատորել,
երեսալ,
երեսանալ,
երեսագիր,
երեսապաշտ,
երեսապաշտութիւն,
երեսփոխան,
երեսնա(ն)կ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πρέπω «աչքի ընկնել»
հ. հոլ.
richt «ձեւ, կերպարանք»
հայ.
երեւիլ
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 47;
Pok. IEW 845
Էջ 223, սյունակ 1
ԵՐԵՍՈՒՆ
(-ից)
«երեսուն (30)»
Բնիկ հնդեւրոպական
Բնիկ հնդեւրոպական` *triiāk'omtə: Հմմտ. հուն. τρικοντα, թոխ. Ա taryāk, Բ tāryāka:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեսնամի,
երեսնեմեան,
երեսներորդ,
երեսնաւրեայ,
երեսնիցս,
երեսնաւոր,
երեսնամեակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τρικοντα
թոխ. Ա
taryāk
թոխ. Բ
tāryāka
Մատենագիտություն
H. AG 444;
H. AG 491
Էջ 223, սյունակ 1
ԵՐԵՐ
(երր)
«երերում, տատանում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tres-
«դողալ, երերալ»
կրկնությամբ կազմված
հ.-ե. արմատ՝ *rei-r(ēi)-
«դողալ, դողդողալ»
վերականգնում
Բնիկ հնդեւրոպական` *tres- «դողալ, երերալ» արմատից` կրկնությամբ կազմված: Մոկռոնին (Pok. IEW 1, 1095) հանում է *tresri- ձեւից, բայց սա պիտի տար *երեռ: Եթե ճիշտ է հնդեւրոպական կրկնավոր *rei-r(ēi)- «դողալ, դողդողալ» ձեւի վերականգնումը (հմմտ. գոթ. reiran «դողալ», հ. հնդկ. lēlāyáti «օրորվում է, երերում է, դողում է»), ապա հնարավոր է երեր-ի պատկանելությունը սրան:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երերիր,
երերագին,
երերում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
trasati «դողում է»
հուն.
τρεω «դողալ, վախից փախչել»
լիտվ.
trĭšëti «դողալ»
գոթ.
reiran «դողալ»
հ. հնդկ.
lēlāyáti «օրորվում է, երերում է, դողում է»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 48;
Pok. IEW 1095
Էջ 224, սյունակ 1
ԵՐԵՒ
I
(հին տարբերակ՝ երն)
«երգ»
(ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ։
Էջ 224, սյունակ 1
ԵՐԵՒ
II
«երեւում, երեւալը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *prep-
«աչքի ընկնել, երեւալ»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *prep- «աչքի ընկնել, երեւալ» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկիլ,
երեւակ,
երեւոյթ,
աներեւոյթ,
յերեւան,
յերեւանի,
բացերեւ,
ակներեւ,
յայտներեւակ,
հանկարծերեւեաց,
յետսերեւակի,
սակաւերեւեաց,
մակերեւոյթ
Նոր՝
երեւակայական, երեւակայութիւն, աներեւակայելի, օդերեւոյթ, դրսերեւոյթ, մակերեւութային
երեւակայական, երեւակայութիւն, աներեւակայելի, օդերեւոյթ, դրսերեւոյթ, մակերեւութային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πρέπω «աչքի ընկնել»
հ. խլ.
richt «ձեւ, կերպարանք»
հ. վ. գ.
furben «մաքրել (*«երեւելի դարձնել»)»
Մատենագիտություն
H. AG 444;
Աճ. ՀԱԲ 49
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։