Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ետ» որոնման արդյունք՝ 1892 բառահոդված
· Էջ 121 / 190
Էջ 509, սյունակ 1
ՄԱՆՉ
«տղա»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *men-
«փոքր, փոքրացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mṇkio-)
Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 256) համեմատում է լատ. mās «տղամարդ, տղա» բառի հետ, որը հնդեւրոպական այլ զուգահեռներ չունի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանչուկ,
մանչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
manāk «մի քիչ»
մ. վ. գ.
manc «պակասութիւն, կարիք»
լիտվ.
meñkas «թոյլ, սուղ, քիչ, աննշան»
բոխս. B
mänk- «ստոր լինել, ենթարկուել»
խեթ.
maninku- «կարճ, մօտ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 138;
Աճառեան (ՀԱԲ) 256
Տե՛ս նաեւ
Էջ 509, սյունակ 1
ՄԱՆՐԱԳՈՐՈՆ
««մաճռակ» (իմա՛ «մաճառակ») (ԲՀ)»
Անստույգ (թերեւս)
նոյնն է մանրագոր բառի հետ՝ «մասուր» բացատրութեամբ։ ԲՀ-ի շատ ձեռագրերում չկա։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 510, սյունակ 1
ՄԱՇ(ԻԿ)
«(կրունկով) կոշիկ»
Փոխառություն
Սխալ ստուգաբանությամբ կապվել է մաշ «մաշված կոշիկ» բառի հետ։ Վրացերեն mašia «կանացի կրունկով կոշիկ» բառի հետ միասին փոխառություն է ինչ-որ աղբյուրից (իրանական հնչյունաբանական -իկ վերջավորությամբ)։ Չուբինաշվիլին վրացական բառը համարում է արաբական, բայց այն չի հավաստվում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաշկար,
մաշկակար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
mašia «կանացի կրունկով կոշիկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 260
Էջ 510, սյունակ 1
ՄԱՇՏԵԼ
(-իլ «մազաթափվել, ճաղատանալ»)
«խլել, քայքայել, թափել»
Անստույգ (՞)
Հնարավոր է կապ ունենա մաշ- արմատի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 511, սյունակ 1
ՄԱՌԱՆ
-ի, -աց
(մարան)
«մառան, նկուղ, շտեմարան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. madānā
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մառանապան,
մարանապան,
մառնապան,
մառանապետ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 262-263
Էջ 513, սյունակ 1
ՄԱՏԱԿԱՐԱՐ
(-ի, -աց)
«կերակրապետ, խոհարարապետ, մատակարար, տնտես»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *mātakaδār(a)-
հմմտ. զրաղ. պ. mātak «հիմք», պ. māya «նյութ, մակարդ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատակարարել,
մատակարարություն,
մատակարարումն,
մատակարարաբար
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 533
Էջ 513, սյունակ 1
ՄԱՏԵԱՆ
III
(-ի, -ից)
«մագաղաթ, թուղթ. գիրք, գրվածք. արձանագրություն. գրքի գլուխ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *mātyān
հմմտ. մ. պ. mātikān, mātyān: Բեյլին (DKS 329) բերում է զրաղ. պհլ. mātiyān (m’t’n) զուգահեռը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատենագետ,
մատենագիր,
մատենայած,
մատենապատում,
մատենադարան,
մատնարկ,
հոգեմատեան
Նոր՝
մատենագիտություն, մատենախոս, մատենախոսություն
մատենագիտություն, մատենախոս, մատենախոսություն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 269;
Բեյլի (DKS) 329
Էջ 513, սյունակ 1
ՄԱՏԻՏ
«մետաղյա գրիչ. մատիտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իտալ. matita
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 269
Էջ 514, սյունակ 1
ՄԱՏՆ
I
(-ին, -ունք, -անց)
«մատ, աստիճան, մատնութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mət-
*t-ն ն-ի մոտ մնացել է տ, ինչպէս *k-ն ակն բառում, չի շնչեղացել
հ.-ե. արմատ՝ *mē-
«չափ»
կասկածով հատկացւում են *mē- «չափ» արմատին (որպէս չափ)
Համեմատւում է հ. կիմր. maut, ն. կիմր. bawd, մ. բրետ. meut (<*mə-to) «բութ մատ» բառերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատնանշան,
մատն(ա)ցոյց,
մատնահատ,
մատնեք,
հնգամատնեան,
սանդղամատն,
վարդամատն,
շալակամատն,
անձնամատն,
մատանել,
մատանի,
մատնիչ
Նոր՝
մատնանշել, մատնեմատ
մատնանշել, մատնեմատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. կիմր.
maut
ն. կիմր.
bawd
մ. բրետ.
meut «բութ մատ» (<*mə-to)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 270
Էջ 514, սյունակ 1
ՄԱՏՆ
II
«բլուր, բարձունք հողակոշտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. matn
(պատահական)
Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 271) միացնում է մատոյց «զառիվեր» բառին (տե՛ս մատ-) եւ արաբ. բառի հետ նմանութիւնը համարում է պատահական:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 271
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։