Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված · Էջ 121 / 210
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 422, սյունակ 1 Էջ 422
ԿՈՐ I «ծուռ, ծռված»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gor-)
եթե նկատի առնենք կեռ ձեւի առկայությունը, ապա ավելի քիչ հավանական է բխեցումը *gou-ero-ից կամ *gou-tro- ից` *geu- «ծռել, թեքել, կամար կազմել» արմատից, ինչպես կարծում է Յ. Պոկոռնին (IEW, 1, 397)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորանք, կորացուցանեմ, կորակտուց, կորակնոր, կորնթարդ, կորագլուխ, ակնկոր, ակնկորեմ, կամակոր, գլխակորիմ, կորաթամակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կեռ
բրբ. կոռ
բրբ. կորձ
Մատենագիտություն
IEW 397
Էջ 422, սյունակ 1 Էջ 422
ԿՈՐ II «ձագ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *g^or-
Յ. Պոկոռնին (IEW 1, 485) տալիս է միայն ածանցյալ *g^rebh- «սաղմ, երեխա, ձագ» նախաձեւը, որի *g^orēbh- տարբերակից, թերեւս, ծագում է կորիւն-ը (*g^orēbh-no` ըստ O. Hass-ի)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորիւն, խոճկոր, խոճկորակ, առիւծակորիւն, գայլակորիւն, իժակորիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. gárbhas «արգանդ, սաղմ»
ավ. garəva «արգանդ, սաղմ»
հուն. βρειρος «սաղմ, նորածին, երեխա, ձագ»
ռուս. жеребенок «քուռակ, մտրուկ»
Մատենագիտություն
IEW 485
Էջ 422, սյունակ 1 Էջ 422
ԿՈՐ III «կորուստ, փչացում»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *g^er- «կլանել, կոկորդ, անդունդ»
հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *g^er- «կլանել, կոկորդ, անդունդ» արմատի հետ։ Ենթաշերտային բա՞ռ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորնչիլ, կորուսանել, կորնչումն, կորուստ, կորուսիչ, կորստախառն, կորստական, անկորուստ, երախտակորոյս, խորհրդակորոյս, համակորոյս, հետակորոյս, մտակորոյս, շնորհակորոյս, դաշնակորոյս, կանխակորուստ
Էջ 423, սյունակ 1 Էջ 423
ԿՈՐԴԻՆ (կուրդին) «թամբ, համետ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gord-)
արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. granth «հյուսել, կցել, հանգուցել»
հ. վ. գ. kratto «զամբյուղ (որպես հյուսված բան)»
Էջ 423, սյունակ 1 Էջ 423
ԿՈՐԵԱԿ (-ան) (ուշ՝ կորեկ, -ոյ) «կորեկ (հացազգի մի բույս) (թուզի հատիկ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *goᵘeriio- (+ -ակ))
արմատից (սրանց համար հմմտ. հայ. կորիզ), հուն. γυρινος «շերեփուկ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորեկահատ, կորեկախառն, ձիակորեակ
Նոր՝
կորեկահաց, կորեկօղի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կորիզ
հուն. γυρινος «շերեփուկ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 397
Էջ 423, սյունակ 1 Էջ 423
ԿՈՐԶԵԼ «կորզել, խլել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «հավաքել, ի մի բերել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gor-gh-)
արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. αγείρω «հավաքել»
հուն. αγοστος «ձեռք, ափ»
ռուս. горсть «բուռ»
Էջ 423, սյունակ 1 Էջ 423
ԿՈՐԷՔ (հգն.) «դժվարին տեղիք, զերբուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer- «ծանր»
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer- «լեռ»
արմատներից մեկի հետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
այլբ. gur «քար»
հուն. δειρος «բլուր»
հուն. δηρας «բլուր»
Էջ 423, սյունակ 1 Էջ 423
ԿՈՐԻ «արտի առու, փոքր ջրանցք, ակոս»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *goᵘeriio-)
արմատից։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 648) կասկածելի է համարում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. γυρός «կլոր, ուռուցիկ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 397; Աճ. ՀԱԲ 648
Էջ 423, սյունակ 1 Էջ 423
ԿՈՐԻԶ I (-ոյ) «կորիզ, կուտ, ուռուցք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *-r- ածանցական մասնիկով (*-rio-) կազմված)
արմատից՝ *-r- ածանցական մասնիկով (*-rio-) կազմված (ըստ Լիդենի), բայց անբացատրելի է մնում զ-ն։ Կասկածելի է նաեւ *gorig'h- ձեւ ենթադրելը՝ *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից
Մատենագիտություն
Pok. IEW 397; Աճ. ՀԱԲ 648
Էջ 424, սյունակ 1 Էջ 424
ԿՈՐՃ «շրջում, շուռ տալը, կործանում, տապալում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, դարձնել, շրջել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gor-g'-)
Անմիջական արմատից է կոր բառը, որի եւ կործ-ի կապը երեւում է ի կոր կործանեմ արտահայտության մեջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կործել, կործան, կործանեմ, կործանեցուցանեմ, կործանիչ, կործանում, դիակործան, դիակործանելի, բիւրակործան, եգիպտակործան, երկրակործան, ինքնակործան, կործանարար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. krākr, krōkr «ծռում, բերում. ծովախորշ, կեռ»
լիտվ. grazyti «պտտել, շրջել, շուռ տալ, ոլորել»
լիտվ. gráižyti «գայլիկոնել, ծակել, շրջել, ծկել, տապալել»
մ. անգլ. crinkled «շրջված, շուռ տված»
հ. անգլ. criucan «կուչում ընկնել»