Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1599 բառահոդված (էջ 120/160)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 567, սյունակ 1 Էջ 567
ՆԺՈՒԱՂ (նժվաղ) «թույլ, աղոտ»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե լինի niž-ով իրանական մի ձեւի փոխառություն․ քիչ հավանական է կապը նաեւ նուագ-ի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 568, սյունակ 1 Էջ 568
ՆԻԳ II «ջղաձգություն, սեղմում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *nēu- «ցնցել, հարված տալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *neu-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 450-451) միացնում է նախորդ նիգ-ի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. nudáti «հրում է, շարժում է»
հուն. νύσσω «ծակում եմ, խփում եմ, հրում եմ»
լիտվ. niurkyti «սեղմել, ճզմել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 140, 183; Աճառյան 450-451
Տե՛ս նաեւ
Էջ 568, սյունակ 1 Էջ 568
ՆԻՆՋ «նինջ»
Ծագումն անհայտ է
Կապ չունի հինդուստ. nīnd «քուն մտնել» բայի հետ, որ հանգում է հնդեւրոպական *meigh-ին (այդտեղից հայ. մէզ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ննջել, դժուարանինջ, քաղցրանինջ, անննջելի, ննջարան, ննջասենեակ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 568, սյունակ 1 Էջ 568
ՆԻՇ «նիշ, նշան»
Փոխառություն (հավանաբար)
Փոխառության աղբյուր՝ հին իրան. nišān (հավանաբար) «նշան»
Փոխառության աղբյուր՝ իրան. nišānak (հավանաբար) «նշանակ»
Փոխառության աղբյուր՝ ասոր. nisā- (հավանաբար)
Ավելի քիչ հավանական է անմիջական փոխառություն համարել ասոր. nisā-ից, որ իրանական փոխառություն է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նշել, նշաւորել, վարժնականիշ, բոցանիշ, խաչանիշ, կայծանիշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հին իրան. nišān «նշան»
իրան. nišānak «նշանակ»
Մատենագիտություն
H. AG 204, 312; Աճ. ՀԱԲ 452
Էջ 569, սյունակ 1 Էջ 569
ՆԻՏԱԼ II «տկռել, եռալ, վառվել»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ: Կապ ունենա հնդեւրոպական *nei- «աշխույժ շարժվել, գրգռված լինել» արմատի հետ:
Էջ 569, սյունակ 1 Էջ 569
ՆԻՐԵԼ «նողկալիություն»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ:
Էջ 569, սյունակ 1 Էջ 569
ՆԿԱՏ I «նկատում, հայացք, նայել»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kwei- «ուշադրություն դարձնել, նկատել»
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական *ni-kata (թերեւս)
իրանական աղբյուրից՝ *ni-kata (<հնդեւրոպական *kwei- «ուշադրություն դարձնել, նկատել»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նկատել, նկատութիւն, նկատումն, նկատիչ, յայտանկատ, նախանկատ, աննկատելի
Նոր՝
նկատողութիւն, նկատի առնել
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 487
Էջ 570, սյունակ 1 Էջ 570
ՆԿՈՒՂ «նկուղ, տան գետնահարկ, պահեստ»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ni-gula)
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական (՞) (թերեւս)
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված: Աւելի քիչ հաւանական է բնիկ հնդեւրոպական լինելը՝ *ni-gula՝ *geu- «ծռել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. ն. գ. kule «փոս, խոռոչ»
Էջ 570, սյունակ 1 Էջ 570
(Ն)ԿՐՈՒՍՏ «ավելի լավ կամ ավելի ներքեւ»
Ծագումն անհայտ է
ուստ-ը թերեւս վերջամասնիկ է
Էջ 570, սյունակ 1 Էջ 570
ՆՇԱՆԱԿ -ի, -աց «նշան, հայտարարություն, խորհրդանշան»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական (՞)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նշանակել, նշանակիչ, նշանակութիւն
Նոր՝
նշանակալից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. nišānak
Մատենագիտություն
H. AG 206; Աճ. ՀԱԲ 461
Տե՛ս նաեւ