Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«n-» որոնման արդյունք՝ 182 բառահոդված · Էջ 12 / 19
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՈՒՐՃ III (բբ) «ձեռքի երակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *men- «հեռացնել, տեղից շարժել»
Եթե ճիշտ է, ապա թերեւս կարող է ծագել հնդեւրոպական *men- «հեռացնել, տեղից շարժել» (՞) արմատից։
Էջ 548, սյունակ 1 Էջ 548
ՅԱՌՆԵԼ (յարեայ, արի՛) «վեր կենալ, կանգնել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *er- «շարժվել, գրգռել, հուզել, բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *r-n-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *r-n-` *er- «շարժվել, գրգռել, հուզել, բարձրացնել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յառուցանել, յարուցիչ, յարութիւն, չյարութիւն, վաղայարոյց, դիւրայարոյց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. rnoti «բարձրացնում է, շարժվում է»
ավ. ar- «շարժ(վ)ել»
հուն. όρνυμαι «բարձրանում է»
լատ. orior «բարձրանալ»
Մատենագիտություն
H. AG 477; Աճ. ՀԱԲ 384
Էջ 549, սյունակ 1 Էջ 549
ՅԱՒԱՆԱԿ (յովանակ, ովանակ) «ձագ, (էշի, ձիու, եղնիկի)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *yavanak
Աղբյուր՝ ավ. yavan-
աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւանակական, յովանակական, յոաւանակեան, յովանական, յովանակաճեմ, յովանակաշու
Մատենագիտություն
H. AG 198; Աճ. ՀԱԲ 390
Էջ 554, սյունակ 1 Էջ 554
ՅՈԳՆ (յոքն), -ունք, ունց «շատ, բազում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ghen- «ուռչել, առատ լինել, լիություն» (անմիջական նախաձեւ՝ *og-ion-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յոգնագնալի, յոգնաճարակ, յոգնաշնորհ, յոգնիլ, յագնիլ, յօգնիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ghana «առատ»
լիտվ. ganà «բավականին»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 491
Էջ 555, սյունակ 1 Էջ 555
ՅՈՅՐ -ի, -ից (յովր, յօր) «հույր, գեր, հաստ, թանձր, թավ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pei- «պարարտ լինել, լիքը լինել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pei-ro-)
բնիկ հնդեւրոպական` *pei-ro- ` *pei- «պարարտ լինել, լիքը լինել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. pīvan- «պարարտ, ուռած, հաստ, լիքը»
Էջ 574, սյունակ 1 Էջ 574
ՆՈՒՇ (-ի) «նուշ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ken- «սեղմել, կլոր բան» (անմիջական նախաձեւ՝ *knuskh-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նշենի, նշուտ, նշաձեթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. nux «ընկույզ»
հ. վ. գ. (n)nuz «ընկույզ»
Էջ 584, սյունակ 1 Էջ 584
ՇԱՒԱ(Ր)ՇԱՐԻՒՆ «նվիկ խոտը, մի հիվանդություն»
Պատճենում
Աղբյուր՝ պ. xūn-i-siyāvaš
Կազմված է շաւար եւ արիւն բաղադրիչներից՝ պ. xūn-i-siyāvaš կապակցության պատճենմամբ:
Մատենագիտություն
H. AG 213; Աճ. ՀԱԲ 505
Էջ 593, սյունակ 1 Էջ 593
ՇՈՒՆ (շան) «շուն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *k'uōn- «շուն»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շնանալ, շնաբարոյ, շնաբերան, շնագլուխ, շնկնճիթ, շնութիւն, շանագլուխ, շանազգեստ, շանաճանճ, շանի
Նոր՝
շնազգայ, շնախոտ, շնական, շնակապիկ, շնային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. çván-
հուն. —
Էջ 601, սյունակ 1 Էջ 601
ՈՂՆ (-ին, -ամբ, -անց) «ող, ողնաշար, ողնուղեղ, վերնակողմ, կռնակ, մեջք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *el- «ծռել, թեքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *olen-)
«ծռել, թեքել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողնափող, ողնժնեայ, ողնիլ, ողնեկիլ, ողնափայտ, ողնուց, միողնի, ապաստողն, միջնողն, յողնիլ, ընդողնիլ, ողոշար
Նոր՝
ողնայար, ողնուղեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ωλένη «արմունկ»
լատ. ulna «արմունկ, ձեռք» (<olenā)
գոթ. aleina «արմունկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 554
Էջ 602, սյունակ 1 Էջ 602
ՈՉ (-ով, չ-) «ոչ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kue- (անմիջական նախաձեւ՝ n- (<*kuo-)) դերանվանական հիմք
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական n- եւ չ տարրերից, որոնցից երկրորդը գալիս է վերջահար *-k’- մասնիկից (հմմտ. ո-ք, ին-չ, այլեւ հ. հնդկ. ca, ավ. ča հուն. τέ, լատ. -ex), իսկ առաջինի հարցը լիովին պարզ չէ։ Ճիշտ է, այն կարծես համընկնում է n- (<*kuo-) դերանվանական հիմքի հետ, բայց այդ դեպքում ո՞րն է ժխտական տարրը (*kuo-kue- պիտի նշանակեր «ով որ», «ով է », որի անցումը ոչ-ի դժվար է բացատրել)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոչինչ, չժողովուրդ, ոչնչութիւն, չիք, ոչնչանալ, չմեղ, ոչէութիւն, չբոտի, չախորժութիւն, չբոտիլ, չագահութիւն, չքատորիլ, չահագին, չքանալ, չանձնաւոր, չնաշխարհիկ, չանսական, չնչին, չաստուած, ոչնչին, չեւ
Նոր՝
ոչնչական, չէական, չբմեղանք, չբմեղութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. ca
ավ. ča
հուն. τέ
լատ. -ex