Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 285, սյունակ 1
ԻՆՁ
(-ու)
(ինձ, ինճ, ունձ, ուձ)
«կատուազգի գիշատիչ կենդանի, հովազ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *simgh-
հայ-հնդկական զուգաբանութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընձենի,
ընձուղտ,
ընձախոտ,
ուղտինձ,
ընձառիւծ,
ընձենատուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sinhá
«առյուծ»
Մատենագիտություն
H. AG 450;
Աճ. ՀԱԲ 243
Էջ 286, սյունակ 1
ԻՆՆ
(-ունք (իննունք), -ունց, -ուք (-ամբք), ուշ՝ ինան(ն), յինան)
«ինը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *enun-
(անմիջական նախաձեւ՝ *eneun, *neun-)
ձեւերի կողքին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իննամսեայ,
իններորդ,
իննետասան,
իննուտասան,
իննեքեան,
իննհարիւր,
իննամեակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
náva
ավ.
nava
հուն.
εννέα
գոթ.
niun
«9»
Մատենագիտություն
H. AG 450;
Աճ. ՀԱԲ 243-244
Էջ 288, սյունակ 1
ԻՐԱՆ
(-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ունք, -անց, -ամբք)
«իրան, մարմնի հիմնամաս, բունք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 288, սյունակ 1
ԻՒՂ
(-ոյ)
(ետղ, եդ, -ու, բցռ. յեղոյն)
«յուղ, մեռոն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
որտեղից նաեւ հուն. έλαιον «ձեթ», έλαια «ձիթենի»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իւղագործ,
իւղաթուրմ,
իւղել,
իւղիկ,
իւղեփեաց,
եղաման,
եղարկել,
եղենի,
իւղաներկ,
իւղանկար,
իւղանկարիչ
Մատենագիտություն
H. AG 393;
Աճ. ՀԱԲ 252
Էջ 293, սյունակ 1
ԼԵԱՌՆ
(-րին, -րինք, -րանց, ուշ՝ -ունս)
«լեռ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *klei-
«հենել, հակել, թեքել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kleitr-no-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լեռնաբերձ,
լեռնական,
լեռնակեաց,
լեռնակողմն,
լեռնաձեւ,
լեռնային,
լեռնասէր,
լեռնոտն,
լեռնանալ,
լեառնական,
լեառնանալ,
լերինաթինդ,
լերանցամէջ,
լեռնաշղթայ,
լեռնոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κλιτύς
«զառիվայր, բլուր»
լատ.
clivus
«բլուր»
ն. կիմր.
clud
«կոյտ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 601;
Աճ. ՀԱԲ 270
Էջ 293, սյունակ 1
ԼԵԱՐԴ
(-ուշ՝ -ոյ, -ի, -ից)
«լյարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *iekwr-t-
«լյարդ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *leprt-)
հիմքերի բաղարկմամբ
հիմքերի բաղարկմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լերդաբեկել,
լերդաբոյթ,
լերդակողմն,
լերդահմայ,
լերդացաւ,
լերդորակ,
메ծալեարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
yakrt
հուն.
ηπαρ, -ατος
լատ.
iecur
հուն.
λιπαρός
«ճարպոտ»
հ. վ. գ.
libera
«ճարպոտ (լյարդի անվան մակդիր)»
հ. իսլ.
lifr
«լյարդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 270;
Pok. IEW 204;
Ջահ. ՀԼՊ 130
Էջ 298, սյունակ 1
ԼԻՍԵՌՆ
(լիսոռն, -ունք)
«սրունքոսկր, ողն. սեռն, առանցք, իլիկի ծայրոցակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
նոր՝ եւ բրբ.՝ լիսեռնիկ, լիսեռննի, լիսեռնկեան։ Կապ ունի՞ արդյոք սեռն բառի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լիսեռնաձեւ,
լիսեռնիկ,
լիսեռննի,
լիսեռնկեան
Տե՛ս նաեւ
Էջ 301, սյունակ 1
ԼՈՐՁՆ
(-ին, -ունք, -անց, ուշ՝ լորձ, -ոյ, լորձիք)
«լորձ, լորձունք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)lend(h)-
«սահել»
ոչ ռնգական ձեւ
հ.-ե. արմատ՝ *(s)leu-
«թոյլ կախուել, թոյլ»
*-r- ածանցով
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական ծագման, բայց բուն աղբիւրի վերականգնումը առայժմ քիչ արդիւնաւէտ է. եթէ հնարաւոր է վերականգնել *(s)lend(h)- «սահել» արմատն (Pok. IEW 1, 901), ապա թերեւս կարելի է բխեցնել ոչ ռնգական ձեւից. Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 298) հայերենից է բխեցնում վրաց. lorco «լորձանյութ» բառը, բայց քարթվելագէտները (տե՛ս Климов, ЭСКЯ 189) փորձում են վերականգնել *porco «լորձ, լորձունք» քարթվելական արմատը եւ lorco-ն կապել նրա հետ։ Քիչ հաւանական է կապ տեսնել հնդեւրոպական *(s)leu- «թոյլ կախուել, թոյլ» արմատի հետ, որտեղից *-r- ածանցով՝ մ. վ. գ. slier (<*sleura) «տիղմ, կաւ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լորձնային,
լորձնատեսակ,
լորձնատեսակութիւն,
լորձնաթաղանթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
lumbricus
«ճիճու»
<*lonabr-īko
վրաց.
lorco
«լորձանյութ»
մ. վ. գ.
slier
«տիղմ, կաւ»
<*sleura
Մատենագիտություն
Pok. IEW 901;
Աճ. ՀԱԲ 298;
Климов, ЭСКЯ 189
Տե՛ս նաեւ
Էջ 301, սյունակ 1
ԼՈՐՏՈՒ
(լուրտ «իժ»)
«լորտու (կենդանի՝ սողուն)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ըստ Աճառեանի (ՀԱԲ 2, 298) ստուգաբանօրէն կապուած է լորձն բառի հետ (որպէս «լորձնոտ»)։ Բայց հնարաւոր է կապը նաեւ լորտ «ծոյլ, թոյլ, հոգնած» բառի հետ՝ -ու ածանցով. հմմտ. բրբ. լորտուկ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
բրբ.
լորտմձուկ
«մի խխունջ»
բրբ.
լորտուկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 298
Տե՛ս նաեւ
Էջ 302, սյունակ 1
ԼՈՒՍԱՆ
(-ունք)
«լուսան (կենդանի)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *leuk-
«լուսավոր(ել)»
(անմիջական նախաձեւ՝ *louk-)
արմատին զուգահեռ
արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
λυγξ
հ. վ. գ.
luhs
լիտվ.
lúšis
ռուս.
рысь
«լուսան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 303;
Pok. IEW 690
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։