Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 154 բառահոդված (էջ 12/16)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 542, սյունակ 1 Էջ 542
ՄՐԱՓ ««նիրհ, թեթեւ քուն» (թ. «խոր քուն»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրափել, մրափած
Էջ 543, սյունակ 1 Էջ 543
ՄՐՈՒՐ I (-ռ) «մրուր, դիրտ, մրրիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «խոնավ, կեղտոտ, հեղուկ, կեղտոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mu-ro-)
մուր բառի հետ միասին (տե՛ս) պատկանում է *mu-ro- նախաձեւին՝ *meu- «խոնավ, կեղտոտ, հեղուկ, կեղտոտել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մրրախառն, մրրիլ, մրրութիւն, մրրուկ, մրրիկ, մրրկել, մրրկածին, մրրկածուփ, մրրկախառն, անմրուր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 370
Տե՛ս նաեւ
Էջ 545, սյունակ 1 Էջ 545
ՅԱԾԻԼ «ման գալ»
Ստուգաբանություն ()
Տե՛ս նաեւ
Էջ 548, սյունակ 1 Էջ 548
ՅԱՌԵԼ -իլ, -ուլ «հառել, մեկնել, սեւեռել, անթթիթ նայել (-ուլ) «կախվել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «հարմարեցնել, կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ar-s-) յ- նախածանցով
յ- նախածանցով բնիկ հնդեւրոպական՝ *ar-s-` *ar- «հարմարեցնել, կապել» արմատից, որից նաեւ հայ. առնել «առնել» (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յառումն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 555, սյունակ 1 Էջ 555
ՅՈՐԴ «առատ, առատահոս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er-, *or- «շարժել, հուզել, բարձրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ordh-) j- նախածանցով, *-dh- աճականով
j- նախածանցով` *ordh- ` *er-, *or- «շարժել, հուզել, բարձրացնել» արմատից` *-dh- աճականով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յորդել, յորդաբուխ, յորդագոյն, յորդագութ, յորդալոյս, յորդախաւս, յորդութիւն, յորդահոս, յորդիչ, բազմայորդ, մախսայորդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
órothūno
«գրգռել, հուզել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 556, սյունակ 1 Էջ 556
ՅՈՒՌԹ ««բերրի, արգավանդ» (ԲՀ՝ ուրթ «լցված»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *er- «բարձրանալ»
պատկանում է հնդեւրոպական ծագման այն բառերի խմբին, որ ծագում են *er- «բարձրանալ» արմատից՝ յորդ, յորձ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
(յ)ուռթանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ուռչ-իլ
հայ.
ուռճ-անալ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 559, սյունակ 1 Էջ 559
ՆԱԶ «հարգանք, պատիւ, պարծանք, նազանք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *nāz
փոխատու լեզու՝ պ. nāz-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նազել, նազիլ, նազաբանել, նազանք, նազելի, գեղեցկանազ, հրաշանագեղի, նազամեմ, նազլամեմ, հեզանազ
Մատենագիտություն
H. AG 200; Աճ. ՀԱԲ 417-418
Էջ 564, սյունակ 1 Էջ 564
ՆԵԽ (-ոյ) «նեխում նեխած»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *nek- «մարմնական մահացում» (անմիջական նախաձեւ՝ *nekh-)
Քիչ հաւանական է ենթադրել հնդեւրոպական *nek- «մարմնական մահացում» արմատի *nekh-ով տարբերակ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նեխել, նեխած, նեխական, նեխութիւն, նեխավայր, նեխուտ, հականեխել, հաւանեխական, հականեխում
Էջ 582, սյունակ 1 Էջ 582
ՇԱՏ I (-ի) «շատ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *šāt
փոխատու լեզու՝ սողդ. š't
փոխատու լեզու՝ պ. šād «հարուստ, շատ, առատ»
փոխատու լեզու՝ պ. šādāb «շատաջուր, հյութեղ»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *šāt։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շատանալ, շատախոս, շատակեաց, շատատես, շատախոսել, շատիխոսութիւն, մարակաշատ, արիւնաշատ, մարդաշատ, երիվարաշատ, ընչաշատ
Մատենագիտություն
H. AG 212; Աճ. ՀԱԲ 498; Ջահ. ՀԼՊ 538
Էջ 585, սյունակ 1 Էջ 585
ՇԵՂ ուշ՝ -ոյ «շեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skhel- «ծռել, հենել, ծուռ»
որի *khel- տարբերակից՝ խեղ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեղել, շեղիչ, շեղութիւն, առիշեղ, առշեղ, առշեղել, անշեղ, շեղակի, շեղատառ, շեղում, անշեղօրէն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
շաղ
(շաղել, շաղիլ)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 508
Տե՛ս նաեւ