Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 169 բառահոդված (էջ 12/17)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 606, սյունակ 1 Էջ 606
ՈՐԱՅ (-ոյ) «հացահատիկի խուրձ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «կապել, շաղկապել, միացնել, կցել» (անմիջական նախաձեւ՝ *urəto-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որայիկ, որային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vrāta-
«բազմութիւն, խումբ, հոտ, հաւաք»
գոթ.
waúrps
«հոտ»
Էջ 609, սյունակ 1 Էջ 609
ՈՐՑԵԼ (ուրցիլ) «տեղից դուրս հանել, վերցնել, ցատկել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 613, սյունակ 1 Էջ 613
ՉՈՐ ուշ՝ -ոյ, -ի, -ից «չոր. լոկ, միայն, կոշտ, կարծր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ksoro- «չոր»
հ.-ե. արմատ՝ *ker- «այրել»
բայց *ksoro- «չոր» արմատից բխեցնել հնչիւնապէս խոցելի է, կասկածելի է նաեւ *ker- «այրել» արմատի հետ կապելը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
չորանալ, չորաբեկ, չորակեաց, չորակեր, չորուտ, խորշակաչոր
Մատենագիտություն
H. AG 485; Աճ. ՀԱԲ 630
Տե՛ս նաեւ
Էջ 621, սյունակ 1 Էջ 621
ՊԱՇՏՊԱՆ -ի, -աց «պաշտպան, պահապան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *paršt-pān
պաշտել բայի հետ բաղադրուելով, ստացել է նաեւ «ծառայող, սպասաւոր» իմաստը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պաշտպանել, պաշտպանութիւն, անպաշտպան, կիսապաշտպան, մաքսապաշտպան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
puštēpān
պ.
puštbān
Մատենագիտություն
H. AG 221; Աճ. ՀԱԲ 24-25
Տե՛ս նաեւ
Էջ 627, սյունակ 1 Էջ 627
ՊԱՏՈՒԱՍՏ (-ի, -ից) «պատուաստ, կապակցութիւն, հաւելուած, կցուածք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *patvast
(*paiti-basti-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատուաստել, պատուաստումն, պատուաստակիր, պատուաստալաստ, սնոտիապատուաստ, տիրապատուաստ, կրկնապատուաստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
patvastan
պ.
payvastan
«կցել»
Մատենագիտություն
H. AG 226; Աճ. ՀԱԲ 48
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՐԱԶԱՆԻԼ II «ընդվզել, մարտնչել» (ԲՀ` «ստամբակիլ»)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ամենայն հավանականությամբ պարանոցել «ընդվզել» բայի աղավաղված գրությունն է։
Էջ 632, սյունակ 1 Էջ 632
ՊԱՐՈՑԱՃ «ժողովակետող» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Անստույգ բառ: Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 66) համարում է պարառոցելի-ի սխալագրությունը:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 66
Էջ 637, սյունակ 1 Էջ 637
ՊԻՆՉ (պինջ) «պինչ, քթածակ, քթանցք»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
փնչել (-ալ) բայի հետ միասին բնաձայնական կազմություն, որ համաբանությամբ ստացել է երկակի -ուի վերջավորությունը եւ այս ձեւով փոխառվել վրացերենում` pinčwi: Բեյլին (DKS, 236) համարում է իրանական փոխառություն։ Աբաեւը (497) ավելի մոտ է համարում կովկասյան աղբյուրներին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պնչատ, պնչատել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
pinčwi
փոխառություն հայերենից
ou.
fynj, finj
«քիթ, ծայր»
Էջ 666, սյունակ 1 Էջ 666
ՍԱՅԶԱՅ «բռնագրավում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հ. ֆրանս. saisia
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 169
Տե՛ս նաեւ
Էջ 670, սյունակ 1 Էջ 670
ՍԱՐ(-Ք) (-ու) «սարք, հանդերձանք, կահոյք, պատրաստ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'er- «թել, հիւսել, կցել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սարել, սարուած, սարութիւն, ոսկեսար, ոսկիասար, ոսկեսարեայ, ոսկեսարեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սարդ
հայ.
սար-ք
հուն.
κάίρος
«հիւսուածքի թել»
հուն.
καιρόω
«հիւսուածքը կապել» հայ-հունական զուգաբանութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 188