Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 2894 բառահոդված (էջ 12/290)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 49, սյունակ 1 Էջ 49
ԱՅՈՒՔ (գայութ) «?»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
(գործածված է այոյթ պայթիք կապակցության մեջ)։ Այոյթ-ը որոշ ձեռագրերում ունի գայոյթ ձեւը, որ այս դեպքերում կազմված է գայթ արմատից։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 174
Էջ 49, սյունակ 1 Էջ 49
ԱՅՍ II «չար ոգի, դեւ, քամի, փչյուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ansu- «ոգի, չար ոգի» (անմիջական նախաձեւ՝ *ansiu- կամ *ansio-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *ansiu- կամ *ansio-` *ansu- «ոգի, չար ոգի» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այսահար, այսահարիմ, այսակիր, այսամուտ, այսոտ, այսահալածեմ, այսայարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
asura
«դեւ»
գերմ.
*ansuz
«աստուած»
Էջ 49, սյունակ 1 Էջ 49
ԱՅՏ «այտ, թուշ, ուռչելը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *oid- «ուռչել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այտոյլ, այտումն, այտոյց, այտշիլ, այտուցումն, այտուցակար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
οιδέω
«ուռչել»
Մատենագիտություն
H. AG 418; Աճ. ՀԱԲ 172
Էջ 49, սյունակ 1 Էջ 49
ԱՅՐ I (առն, արամբ, արք, արանց) «տղամարդ, արի, քաջ մարդ, այր, ամուսին, մարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *anr- (անմիջական նախաձեւ՝ *anrio-) ենթարկված *ario- «տեր» հիմքի ազդեցությանը
բուն նախաձեւը դժվար վերականգնելի է. ենթադրելի է տարահիմք եւ նույնիսկ տարարմատ կազմություն՝ թերեւս այր < *anrio- (ենթարկված *ario- «տեր» հիմքի ազդեցությանը), սեռ. առն < *anros-, տր. առն *anrai-/anri-:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առնակին, առնակնութիւն, առնաբար, առնագէն, առնութիւն, առնի, այրասէր, այրասիրութիւն, այրուձի, այրընտիր, այրասիրտ, այրասպան, այրալքող, այրիկ, այրուկ, բազմայր, բազմայրութիւն, իշայր, սկեսրայր, արու, արուաբար, արուագէտ, արուական, արուանալ, ար(ւ)ութիւն, արի, արիաբար, արիական, արիանալ, անարի, վատարի, արական, արամբի, արանցի, արանք, արականք
Էջ 50, սյունակ 1 Էջ 50
ԱՅՐԵԼ «այրել, վառել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *āt- «կրակ» (անմիջական նախաձեւ՝ ātēr-) արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այրելի, այրումն, այրուք, հրայրք, դյուրայրելի, այրեաց, կիսայրեաց, հրայրեաց, այրեցած, այրեցեալ, այրեցուած, անայրեցող, հրայրեցութիւն, զայրանալ, զայրադին, զայրադնէլ, զայրանք, զայրումն, զայրացկոտ, զայրացութիւն, զայրացուք, զայրացաբար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
atari
«կրակ»
սերբ.
vàtra
«կրակ»
Մատենագիտություն
H. AG 418; Աճ. ՀԱԲ 175
Էջ 50, սյունակ 1 Էջ 50
ԱՅՑ «այցելություն, քննություն, խնամք, վրեժ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ais- «ցանկանալ, որոնել, այցելել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ais-sk'ā-) արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այցելու, այցելութիւն, այցելել, այցել, յայցել, այցելականութիւն, այցառնութիւն, այցետոմս, այցեքարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ićchā
«ցանկություն»
հ. վ. գ.
eiscōn
«հետազոտել, հարցնել, պահանջել»
լիտվ.
ieškóti
«որոնել, հետազոտել»
Մատենագիտություն
H. AG 418; Աճ. ՀԱԲ 177
Էջ 50, սյունակ 1 Էջ 50
ԱՆԱԳՈՐՈՅՆ (անագորոն, անագորուն, անագորովն) «անգութ, անողորմ, դաժան, անխնայ, անմիտ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «սիրալիրություն, բարյացակամություն»
Կազմված է ան- ժխտականով՝ այլուր անհայտ *ագոր «գութ, ողորմածություն» արմատից: Վերջինիս համար կարելի՞ է արդյոք ենթադրել կապ գորով բառի կամ հնդեւրոպական *uer- «սիրալիրություն, բարյացակամություն» արմատի հետ:
Էջ 50, սյունակ 1 Էջ 50
ԱՆԱԳՈՒՄ «մի տեսակ օդ կամ քամի»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *an- «շնչել, շունչ, հողմ, քամի»
Ծագումն անհայտ է: Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *an- «շնչել, շունչ, հողմ, քամի» արմատի հետ:
Էջ 51, սյունակ 1 Էջ 51
ԱՆԱՂԱՓ «եկեղեցական մի հագուստ (աղարողոն) կամ հագուստի պարագա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀνάλαβος
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀναβολαιον
ἀναβολαιον > աղարողոն՝ աղավաղմամբ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 179
Էջ 51, սյունակ 1 Էջ 51
ԱՆԱՌԿԵԼ (անըրկել) «զռալ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ner-g- բնաձայնական արմատ
բնաձայնական կազմություն, որ հազիվ թե կապ ունի հնդեւրոպական *(s)ner-g- բնաձայնական արմատի հետ