Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 425, սյունակ 1
ԿՈՐՇՈՒՄՆ
«կոչում, հորջորջում» կամ «վշտալից»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կազմուած է կորշ անծանոթ արմատից (կապ ունի՞ կոչ-ի հետ)՝ -ումն վերջածանցով:
Էջ 425, սյունակ 1
ԿՈՒԼ
«կլանում, կուլ տալը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷel-
«կլանել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷl̥-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կլանել,
աշխարհակուլ,
ծովակուլ,
ջրակուլ,
ջրհեղեղակուլ,
դժոխակուլ,
ամենակուլ,
գիշերակուլ,
դժուարակլանելի,
լեռնակուլ,
ձկնկուլ,
ընկլնուլ,
ընկլումն,
ընկլուզումն,
ընկլուզիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
δέλεαρ
«խայծ»
լատ.
gula
«կոկորդ, որկրամոլութիւն»
ռուս.
глоток
«կում»
Մատենագիտություն
H. AG 460;
Աճ. ՀԱԲ 655
Տե՛ս նաեւ
Էջ 426, սյունակ 1
ԿՈՒՄ
(հգն.) այտ
«մեկ ումպ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gem-
«բռնել, սեղմել, ճնշել, ժխտել, լցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gom-)
Քիչ հավանական է նաեւ համեմատությունը հնդեւրոպական *kᵘem- «կուլ տալ, խաչստել» արմատի հետ՝ որպես մի այլ հնդեւրոպական լեզվի ազդեցություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կմել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γεμω
«լցված լինել»
հուն.
γεμος, γομος
«բեռ»
լատ.
gumia
«շատակեր, որկրամոլ»
լիտվ.
gãmalas
«ձնագունդ, մի կտոր հաց, միս»
սերբ.
gòmolja
«պանրի կտոր»
Էջ 427, սյունակ 1
ԿՈՒՇՏ
-ի, -աց
((ուշ) կուշտ, կշտացած, խոռոչ)
«կող, փոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *kušt
իրան. աղբյուրից՝
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կշտագող,
կշտապինդ,
կշտապնդութիւն,
կշտալիր,
սնակուշտ,
թուլակուշտ,
անկուշտ,
կշտանալ,
կշտում,
կուշտակուռ,
կուշտկուշտ,
կուշտփոր,
կշտահամ,
կշտափորիկ,
կշտապատառ,
կուտակուշտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
kušt
«կող, կուշտ»
զազա
kišt
«կող, կուշտ»
Մատենագիտություն
H. AG 173;
Աճ. ՀԱԲ 660-661
Էջ 428, սյունակ 1
ԿՈՒՍՏԱՐ
«նախաճաշիկ»
(բարբառային)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իտալ. gustare
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 664
Էջ 431, սյունակ 1
ԿՌՆՁԻԼ
II
«կծկվել, կուչ գալ, գալարվել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g(ē)renk'e-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից՝ *g(ē)renk'e-։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 672) բխեցնում է *grengh- արմատից, որ չէր կարող տալ կռնձիլ (հմմտ. կռնճիլ)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գ.
kringeln
«գալարվել, ոլորվել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 672;
Ջահ. ՀԼՊ 126
Էջ 432, սյունակ 1
ԿՍԱՒ
(-ոյ)
«վուշ, վուշից պատրաստված կտոր, կտավից հագուստ, պարան, կտավեղեն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
կուտ բառից (տե՛ս), որը տարածվել է ողջ Առաջավոր Ասիայում եւ Եւրոպայում՝ տալով զանազան ածանցյալներ։ Հայտնված է նաեւ հակառակ կարծիքը, ըստ որի բոլոր ձեւերի աղբյուրն է սումեր. gada, որից՝ ակկադ. kitū(m), սրանից էլ մյուս ձեւերը․ սակայն այս ձեւերից ոչ մեկը հայերենի ձեւը չի բացատրում՝ ասոր. gəttau «բամբակ» ձեւը ոչ թե ակկադերենից է (Von Soden, AHW 1, 495), այլ հայերենից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտաւագործ,
կտաւավաճառ,
կտաւեայ,
կտաւի,
կտաւեղէն,
կտաւատ,
հատկտաւ,
կտաւագործութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սումեր.
gada
ակկադ.
kitū(m)
ասոր.
gəttau
«բամբակ»
Մատենագիտություն
H. AG 360;
Աճ. ՀԱԲ 675-676;
Von Soden, AHW 495
Տե՛ս նաեւ
Էջ 435, սյունակ 1
ԿՐԿՏԱԼ
«դողալ, սարսռալ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կրկնավոր, թե՞ *կրկ- (*կիրկ կամ *կուրկ-) արմատից՝ -տ-ով կազմություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրկտումն
Էջ 436, սյունակ 1
ԿՔՐԻԼ
«խրոխտալ, հոխորտալ, ընդդիմանալ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
ԲՀ՝ կքրել «ձեւանալ»:
Էջ 438, սյունակ 1
ՀԱԼԱԾԵԼ
««հալածել, քշել» (մ. հ. «չարչարել, նեղացնել, վաստակել»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«քաշելով կամ հրելով շարժել, քշել»
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *pel- «քաշելով կամ հրելով շարժել, քշել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հալածական,
հալածանք,
հալածիչ,
հալածումն,
դիւահալած,
անհալածելաւ,
ինքնահալած,
խարազանահալած,
ձիահալած,
կենդանահալած,
սրտալածել,
տարալածել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
pello
«հրել, քշել»
հուն.
πάλλω
«թափահարել»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։