Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 206 բառահոդված (էջ 12/21)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՃԱԽ (-ի, -աց) «հաճաշ, շատ, բազմաթիվ»
Ստուգաբանություն ()
կազմված է աճ արմատից՝ յ- նախածանցով եւ -ախ վերջածանցով (ըստ Մեյեի)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաճախել, յաճախութիւն, յաճախաբար, յաճախագոյն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 379-380
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՃԱԿԱՆ «յարիլ ինչ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն ()
կազմված է աճ արմատից՝ յ- նախածանցով եւ -ական վերջածանցով։
Էջ 547, սյունակ 1 Էջ 547
ՅԱՄԲԻԿՈՆ (ամբիկոն, ամբիկուն, ամպիկոն) «յամբական (մեծավերջային) չափի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἰαμβος
փոխատու լեզու՝ հուն. ἰαμβικόν
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 381
Էջ 547, սյունակ 1 Էջ 547
ՅԱՆԳ II «վերջ, ծայր, պատշաճ»
Ստուգաբանություն ()
Տե՛ս նաեւ
Էջ 549, սյունակ 1 Էջ 549
ՅԱՒ «վերջ, ծայր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *paus- «թողնել, բաց թողնել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւակն, յաւակնիլ, անյաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
հաւ
«սկիզբ»
հուն.
παύω
«պահել, դադարեցնել, վերջացնել»
լատ.
pausa
«դադար» < հուն.
հ. սլ.
pustiti
«թողնել, բաց թողնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 390
Էջ 549, սյունակ 1 Էջ 549
ՅԱՒԱԿՆ I «ավարտ, հանգ»
Ստուգաբանություն ()
Տե՛ս նաեւ
Էջ 549, սյունակ 1 Էջ 549
ՅԱՒԱԿՆ II «հանդուգն, լիրբ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
նույն յաւակն «վերջ, ավարտ» բառն է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաւակնիլ, յաւակնոտ, յաւակնազեղդ, յաւակնութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 390
Էջ 552, սյունակ 1 Էջ 552
ՅԵՏԻՆ «կտակ»
Ստուգաբանություն (իմաստափոխություն)
Յետին «վերջին» բառն է՝ գործածված «վերջին կամք, կտակ» իմաստով. Աճառյանը (կասկածով համարում է խաբարված յետկար բառը, բայց նշում է, որ Ղեւոնդ պատմիչը գրում է. «Գրե զվերջինս բանից իւրոց»)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 397
Էջ 560, սյունակ 1 Էջ 560
ՆԱՀԱՆՋ (-ի) «նահանջ, ընկրկում, նահանջ տարի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *na-hanj
հմմտ. պրս. nazd «մոտ» եւ hanj-` ավ. θanj, սողդ. hanj «քաշել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նահանջել, նահանջումն, աննահանջ, վերջանահանջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրս.
nazd
«մոտ»
ավ.
θanj
սողդ.
hanj
«քաշել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 536
Էջ 564, սյունակ 1 Էջ 564
ՆԱԹՃԵԼ «հիմնել, հայթայթել, հորինել տեղեկացնել, աւետել»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
թերեւս *նաւթիճ հիմքից, որի նաւթ-ը կարող է կազմուած լինել նիւթ բառի նման (նի+հիւթ, վերջինս էլ՝ *sipto-` *sep-ից) *sap-ից՝ *sapt > նաւթ։