Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 226 բառահոդված (էջ 12/23)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 422, սյունակ 1 Էջ 422
ԿՈՏՈՐ II (-ի, -աց) «պալատական մի պաշտոնյա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատ. cautor «պահապան, հսկիչ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 643
Էջ 428, սյունակ 1 Էջ 428
ԿՈՒՌ (կուռ-ք, -ոց «կուռք») «կոռած, բանուկ, հոծ, խիտ, սպառազեն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
ուրարտերենից կամ ենթաշերտային այլ լեզվից, որի ժառանգորդները պահպանվել են նաեւ կովկասյան լեզուներում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռապաշտ, կռածոյ, կռած, կռան, կռանագործ, կռանակուռ, կռանել, կռուվիզ, անկուռ, երկաթակուռ, երդմնակուռ, թեւակուռ, պատկերակուռ, մարմարակուռ, խաւարակուռ, կարծրակուռ, ոսկրակուռ, քար(ա)կուռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
kuriwi
««կուռ, սերմ, հոծ»»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 662
Էջ 429, սյունակ 1 Էջ 429
ԿՈՒՐԲԻԿՈՂ «զինված պահակ, պահապան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատ. cruppelarius «զրահակիր զինվոր»
բայց բուն աղբյուրը (հունարեն կամ լատիներեն) չի հավաստված (կասկածելի է լատ. cruppelarius «զրահակիր զինվոր»)
Էջ 429, սյունակ 1 Էջ 429
ԿՈՒՐԾՔ (-ից) «կուրծք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gug'-ro-) *-g' ածականով ձեւից
բայց բուն նախաձեւը չի ճշտուած։ հնչիւնապէս քիչ հաւանական են` 1) համեմատութիւնը ռուս. грудь «կուրծք» (<*grendh-. հնարաւոր է ենթադրել առանց ռնգայինի եւ շնչեղ *d-ով ձեւ)։ 2) բխեցումը *geu- «ծռել, կամար կազմել» արմատի *-g' ածականով ձեւից կազմուած *gug'-ro- նախաձեւից։ *geu-g'-ի համար` հմմտ. լիտվ. gùžas «կոճ, կոնգոմ, ելունդ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրծացաւութիւն, կրծապահ, կրծանոց, կրծաբախ, միջակուրծք, կրծկալ, կրծոսկր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
грудь
«կուրծք» <*grendh-
լիտվ.
gùžas
«կոճ, կոնգոմ, ելունդ»
Էջ 441, սյունակ 1 Էջ 441
ՀԱՄԱՐԱԿԱՐ (-ի) (սխալ՝ համակար) «հաշվարբան, հաշվապահ»
Ստուգաբանություն ()
Էջ 442, սյունակ 1 Էջ 442
ՀԱՄԲԱՐԱՊԱՆ «մթերանոցապահ, մթերանոցի պահապան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *hambārāpān
հմմտ. հայ. (<իրան.) ամբար (համբար) եւ -պան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 24
Էջ 443, սյունակ 1 Էջ 443
ՀԱՄՀԱՐԶ (-ի, -աց) (համահարզ, սխալմամբ` համհարց) «թիկնապահ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. hamharz
իրանական աղբյուրից
Մատենագիտություն
H. AG 177; Աճ. ՀԱԲ 27
Էջ 446, սյունակ 1 Էջ 446
ՀԱՆԴԱՐՏ «հանգիստ, խաղաղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *handart
հմմտ. հայ. հան-<իրան. han եւ ավ. darta- (դերբայական ձեւ՝ dar «պահել, ետ պահել, ամուր պահել»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանդարտել, հանդարտասիրտ, հանդարտիկ, հանդարտութիւն, անհանդարտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
darta-
«դերբայական ձեւ՝ dar «պահել, ետ պահել, ամուր պահել»»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 39
Էջ 446, սյունակ 1 Էջ 446
ՀԱՆԴԵՐՁ (-ի, -ո) «զգեստ, հագուստ, շոր, լաթ, պատրաստություն, զարդ, միասին»
Էջ 446, սյունակ 1 Էջ 446
ՀԱՆԴՈՅՐԺ «հանդուրժող, համբերող, դիմացող»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *dher- «պահել»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված: Հավանաբար կապ ունի հնդեւրոպական *dher- «պահել» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդուրժել, հանդուրժական, անհանդուրժելի, դժուարահանդուրժելի, անհանդոյ(ր)ժ