Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«չու» որոնման արդյունք՝ 289 բառահոդված
· Էջ 12 / 29
Էջ 337, սյունակ 1
ԽՈԹ
II
«ծովային մի թռչուն»
Ծագումն անհայտ է
Կապ ունի՞ խոթ- (խոթել) արմատի հետ (կտուցի համար ասված)։
Էջ 351, սյունակ 1
ԽՌԲՈՒ
«տափոլոռ մշակովի»
Անստույգ (թերեւս)
խրբուկ «խոլավարսակ, պոչուկ» բուսանվան բարբառային տարիմաստ տարբերակը
Էջ 351, սյունակ 1
ԽՌՆՉՈՒԿ
«ստամոքս»
Անստույգ
Կազմված է *խռխչո (բարդ կամ կրկնավոր) ձեւից՝ -իկ ածանցով
Էջ 354, սյունակ 1
ԽՐԲՈՒԿ
(խոփուկ)
«խուլավարսակ, պռչուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«կտրել, հատել, անջատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khērp- կամ *khērbh-°)
շնչեղ *kh-ով եւ *-p կամ *-bh ածականով տարբերակներ
Կազմված է -ուկ բուսանվանակազմ ածանցով՝ խրբ- արմատից, որ թերեւս կապ ունի հ.-ե. *(s)ker- «կտրել, հատել, անջատել» արմատի շնչեղ *kh-ով եւ *-p կամ *-bh ածականով տարբերակներից մեկի հետ (*khērp- կամ *khērbh-°).
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
shko-zë (<*skrēbhr)
պրուս.
skrūoblas «բուսանունները» (<*skrōbar)
Էջ 358, սյունակ 1
ԾԱՅԹ
(ծայդ, ծաթ, ծաղ)
«կիսահավատ, կիսադավան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ գնչուական ձաթ
«ցեղի անուն»
գնչուական ձաթ ցեղի անունից, որ հնդկական ծագում ունի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 442
Էջ 359, սյունակ 1
ԾԱՆ-
(ճան-)
«ճանաչում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'en-
«ճանաչել, իմանալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'no- կամ g'on-)
ճանաչել < *ճանաշել (հմմտ. ծանուցանել):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճանաչել,
ծանուցանել,
ծանուցիչ,
ծանաթ,
ծանաթական,
ծանաթաւոր,
ծանաթութք,
ծանաթութիւն,
անծանաթ,
կանխածան,
անծան,
բարեծանոյց,
լաւածանաւթ,
կանխածանաւթ,
վերծանել,
վերծանող,
վերծանութիւն,
ծանուցագիր,
ծանօթագրութիւն,
ծանօթագրել,
վաղածանօթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jānati «գիտի»
հ. իռլ.
gainaim «գիտեմ»
գոթ.
kunnan «իմանալ, ճանաչել»
լիտվ.
žinóti
ռուս.
знать «իմանալ»
Մատենագիտություն
H. AG 455;
Աճ. ՀԱԲ 443
Էջ 361, սյունակ 1
ԾԵԾ
«ծեծ, գան, թեփահանում»
Անստույգ (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'eg-
Աճառյանի վերականգնումը
Աղբյուր՝ վրացերեն seca
(թերեւս կարելի է)
«ծեծում, թեփահանում»
Քիչ հավանական է համեմատութիւնը հ. հնդկ. jājā «կռվող, պայքարող», jājati «կռվում է, պայքարում է» ձեւերի հետ եւ հնդեւրոպական *g'eg- արմատի վերականգնումը, ինչպես անում է Աճ. (ՀԱԲ 2, 451)՝ ըստ Շեֆտելովիցի (չկա Pok. IEW եւ Mayrhofer KEWA)։ Բխեցնել քարթվելական (վրացերեն) աղբյուրից` seca «ծեծում, թեփահանում», եթե գոյութիւն չունի համատիպ արմատների հետ։ Ենթաշերտային բա՞ռ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծեծել,
բրաձեծ,
գանաձեծ,
բրաձեծ,
կարկտաձեծ,
ճիւնաձեծ,
ողորաձեծ,
ծեծած,
ծեծան,
ծեծիչ,
ծեծիկ,
ծեծկանք,
ծեծկել,
ծեծկռիչ,
ծեծվռտիչ,
ծեծքել,
ծեծփայտ,
ծեծքար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 451;
Pok. IEW None;
Mayrhofer KEWA None
Էջ 362, սյունակ 1
Ծ(Ի)ՄԵԼ
(զիմել)
«ագռավաբանջար, կատվաբույթ»
(բուսաբանական)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ վրաց. jumela
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
«հավակատար»
Աղբյուր՝ վրաց. camali
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
«դեղ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 464) նշում է կովկասյան (քարթվելական) երկու հնարավոր աղբյուր: Նման են հնչում նաեւ ռուս. жасминда «հավակատար» եւ հայ. շոմին «ծմել, սպանախ» բառերը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
жасминда «հավակատար»
հայ.
շոմին «ծմել, սպանախ»
Մատենագիտություն
Աճառյան (ՀԱԲ) 464
Էջ 363, սյունակ 1
ԾԻՏ
(-ի, -ից)
«ճնճղուկ»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ēi-
«երգել, կանչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'īd-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 458) վերագրում է կովկասյան ծագում՝ օրինակ բերելով չ-ով (č) սկսվող կովկասյան քարթվելական (վրաց.) čiti «թռչնակ, սոխակ», մեգր. čiti «թռչնակ, ճնճղուկ», ինգ. čit «ճնճղուկ, ծիտ» բառերը եւ նշելով, որ հայերեն բառը հանդիպում է միայն կովկասահայ բարբառներում, թեեւ վրաց բառարանագիր Չուբինաշվիլին վրաց. բառը փոխառություն է համարում հայերենից: Քիչ հավանական է բխեցնել հնդեւրոպական աղբյուրից՝ *g'ēi- «երգել, կանչել» արմատի համար ենթադրելով *g'īd-ով տարբերակ (*g'īd- > ծիտ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծտաբոյն,
ծտախաղող,
ծտապաշար,
ծտանուտ,
ծտենակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
gaodys «աքաղաղ»
լիտվ.
giedoti «երգել»
Մատենագիտություն
Աճառյան (ՀԱԲ) 458
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։