Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որի» որոնման արդյունք՝ 422 բառահոդված · Էջ 12 / 43
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 277, սյունակ 1 Էջ 277
ԹՐԹՐԱԿ «ճարտարախոս, արագադարձ (լեզվի մասին), հորդորիչ» եւ թրթրական «սրընթաց»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «բարձրաձայն խոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *tōrtōro-) +-ակ ածանց; հմմտ. *tor-, *toro-s- «բարձրաձայն, պարզորոշ»
(+-ակ ածանց) (*ter- «բարձրաձայն խոսել», *tor-, *toro-s- «բարձրաձայն, պարզորոշ») արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրթրական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. թորթոր «հորդոր»
հայ. ըն-թեռնում
հուն. τόρος «թափանցող, սրանցիկ, հասկանալի, պարզորոշ»
սլավ. tortoriti «շաղակրատել» (ռուս. тороторить)
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1089; Հ. Աճառյանը (ՀԱԲ 185
Էջ 282, սյունակ 1 Էջ 282
ԺՈԽ (ժող-, ժուղ) «մոռ, ազնվամորի»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժոխուտ, ժոխուր
Նոր՝
ժոխենի
Էջ 284, սյունակ 1 Էջ 284
ԻԺ (-ի, -ից) (իւժ) «իժ, թունավոր օձ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ēgwhi- «օձ» *angwh(i)i-, *egwhi-/*ogwhi-, *eghi- ձեւերի կողքին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իժակորիւն, իժացեալ, իժաբոյն, իժանոց, իժաբարոյ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ἔχις, ὄφις «օձ»
Մատենագիտություն
H. AG 450; Աճ. ՀԱԲ 239
Էջ 289, սյունակ 1 Էջ 289
ԼԱԹ «շոր, շորի կտոր, պատառ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. lat
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոմլաթ
Նոր՝
լաթակազմ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 257
Էջ 298, սյունակ 1 Էջ 298
ԼԻՊԱՐ «հրաբխային կղզու անուն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. Λιπάρα
որից՝ լիպարեան «հրաշունչ քամի»։
Էջ 300, սյունակ 1 Էջ 300
ԼՈՂ II «գլան»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *lel-
*lel- արմատից, որից՝ լող «լող, լողալը»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լողել, ղողան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293
Տե՛ս նաեւ
Էջ 300, սյունակ 1 Էջ 300
ԼՈՅՍ (-ոյ) «լոյս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *leuk'- «լուսաւորել, լուսաւոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *leuk'o-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուսաբեր, լուսազարդ, լուսակերպ, լուսամուտ, լուսանալ, լուսատու, լուսարան, լուսաւոր, լուսաւորիչ, լուսածել, ինքնալոյս, մշտալոյս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. roká- «լոյս»
հուն. λευκός «լուսաւոր, փայլուն. սպիտակ»
լատ. lūx «լոյս»
կիմր. llug «փայլ»
ռուս. луч «ճառագայթ»
Էջ 301, սյունակ 1 Էջ 301
ԼՈՐ «փասիանների կամ սիրամարգների ընտանիքին պատկանող մի թռչուն՝ լոր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *lā-, *lē- «բնաձայնական արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *lo-) տարբերակ
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *loro- ձեւից, որի *lo- արմատը հաւանաբար *lā-, *lē- բնաձայնական արմատի տարբերակն է. (հայ-հունական զուգաբանութիւն)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. λαρος «որոր»
Մատենագիտություն
Pok. 650; Աճ. ՀԱԲ 297-298
Էջ 301, սյունակ 1 Էջ 301
ԼՈՐՈՒՍ (-ի, -աց) (լորի՞ստ) «երգի՞չ»
Ծագումն անհայտ է
Ըստ Մալխասեանի (ՀԲԲ 2, 209), հնարաւոր է կապը լոռիկ «գնչու, բոշա» բառի հետ։
Մատենագիտություն
Մալխ. ՀԲԲ 209
Էջ 303, սյունակ 1 Էջ 303
ԼՈՒՄՆ (լուսունի) «աչքի բիծ, ակնաբիծ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *leuk- «լուսավորել, լուսավոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *luk'on-)
որից նաեւ՝ լոյս, լուսին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լնագույն, լսնաձեւ, լսնանալ, լսնիլ, հաւալուսն