Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 220, սյունակ 1
ԵՐԱՆԱԼ
«հեռանալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *per-
«հանել, տանել»
Եթէ իմաստը ճիշտ է որոշուած, թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *per- «հանել, տանել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
para
«հեռաւոր»
հայ.
հեռի
գոթ.
fairra
«հեռու»
Էջ 221, սյունակ 1
ԵՐԲ
«երբ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *e-
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhr-)
բայց կազմության մեկնությունը դժվարություններ է հարուցում. բաղկացած է ե- (հ.-ե. *e-) եւ րբ- (հ.-ե. *bher- ` *bhr-) տարրերից. իմաստով եւ ձեւով մոտ է հուն. οφ—
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երբեմն,
երբեք,
երբեմնի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
οφ—
Էջ 223, սյունակ 1
ԵՐԵՄՆ
(երէմն)
«առատ (?)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ηρεμα
«խաղաղ, հանգիստ»
Եթե բուն իմաստն է «խաղաղ» եւ ոչ թե «առատ» («Արար բազում խաղաղութիւն եւ յաջողումն մարդկային, երէմնութիւն եւ էժնութիւն, ամենեւին անգորութիւն»), ապա թերեւս ծագում է հուն. ηρεμα «խաղաղ, հանգիստ» բառից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեմնութիւն,
երեմնութիւն
Էջ 223, սյունակ 1
ԵՐԵՄՈՒԿ
I
(երմուկ, իրմուկ)
«խոշոր աղացած ալյուր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թրք. irmik
Աճ. ՀԱԲ 2, 46 (տալիս է միայն «կորկոտի շատ մանրը» իմաստը, բայց բուն իմաստն է «խոշոր աղացած ալյուր»):
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 46
Էջ 224, սյունակ 1
ԵՐԷԹ
(երեք)
«հալումաշ, նիհար, ցամաքած» եւ «ճեղքված, ճաքճաքած (՞)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *krei-t-)
Եթե ընդունելի է երկրորդ իմաստը, ապա, թերեւս, ծագում է հնդեւրոպական *krei-t-ից` *(s)ker- «կտրել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երթանալ
Էջ 231, սյունակ 1
Զ
(խուլ բաղաձայնների մոտ` ս-)
(նախդիր եւ նախածանց)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hō
«հետեւը, հետո, համար»
Բնիկ հնդեւրոպական` *g'hō «հետեւը, հետո, համար» ձեւից։ Բաղադրութիւններ (սաստկական իմաստով)`
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զանցանել,
զեղծանել,
զարհուրիլ,
զադխադխուն,
զինչ,
զհետ,
զմէ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. բրբ.
ažúo, ažu
«հետո, համար»
սլավ.
za
«հետո»
Մատենագիտություն
Pok. 451-452
Էջ 232, սյունակ 1
ԶԱՆԱԿ
I
«(ոսկու, արծաթի) կտոր, մաս, հատ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *zanak
«տեսակ»
նույնը *zanak «տեսակ» բառի հետ՝ իմաստային այլ զարգացմամբ (°)
Էջ 232, սյունակ 1
ԶԱՆԱՊ
«(Վիշապի համաստեղության) պոչ»
(աստղաբաշխական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. δanab
փոխատու լեզու՝ արաբ. zanab
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 79
Էջ 233, սյունակ 1
ԶԱՇԱՊԱԿ
(զազաւակ, զազաւ)
«լիրբ, անառակ (?)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ճիշտ իմաստը եւ ծագումն անհայտ են:
Էջ 235, սյունակ 1
ԶԲԱՒՍ-
(զբուս-, սբաւս-, սբուս-)
«ժամանակի անցկացում խոսակցությամբ (զրույցով) կամ մի այլ բանով, մտքի զբաղմունք, զբաղմունք, հոգս, մտմտուք, տագնապ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhā-
«խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhā-u-k-)
Կազմված է զ- նախդիր-նախածանցով՝ բաւս- արմատից: Եթե սրա նախնական իմաստն է «խոսակցություն, զրույց», որից զարգացել են մնացած իմաստները, ապա թերեւս բնիկ հնդեւրոպական է՝ *bhā-u-k-` *bhā- «խոսել» արմատից, որտեղից են հայ. բան, բառ, բայ, բաւ, (բայ), բանկն «առասպել», այլեւ հուն. փղմի (ղոր. փամի ) «ասել», լատ. for, fārē «խոսել», ռուս. բայատ «խոսել, պատմել», բասնյա «առակ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զբաւսնուլ,
զբաւսանք,
զբաւսուցիկ,
անզբաւս,
բռնազբաւսել,
բռնազբաւսութիւն,
մեծազբաւս,
զբօսաշրջիկ,
զբօսավայր,
զբօսարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φήμη (դոր. φάμα)
«ասել»
լատ.
for, fārē
«խոսել»
ռուս.
баять
«խոսել, պատմել»
ռուս.
басня
«առակ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։