Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«մակ» որոնման արդյունք՝ 285 բառահոդված
· Էջ 12 / 29
Էջ 365, սյունակ 1
ԾՄԱԿ
(-ի, -աց)
«ծմակ, ստվերոտ տեղ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *tem-
«մութ»
Առայժմ հնչյունաբանորեն անբացատրելի է նմանությունը հնդեւրոպական *t-ով սկսվող *tem- «մութ» արմատից ծագող բառերի հետ, որ նկատվում է նաեւ ծմրիլ բառի դեպքում. սա զուգահեռ է թմրիլ բառին, որ ծագում է հնդեւրոպական *tem- «շփոթված, թմրած» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծմակային,
ծմականիստ,
ծմականալ,
ծմակին,
ծմակեցուցանել,
ծմակեցուցիչ,
անծմակ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 366, սյունակ 1
ԾՈՄ
(ուշ՝ -ոյ)
«պաս (պահք), պասի (պահքի) տեսակ (օրը մեկ անգամ ուտելը)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. sōm(ā)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծոմել,
ծոմական,
ծոմապահք,
ծոմապահություն,
ծոմագան
Մատենագիտություն
H. AG 306;
Աճ. ՀԱԲ 467
Էջ 369, սյունակ 1
ԾՐԱՐ
(-ի, -ի)
«կապոց, փաթեթ, քսակ, ծրար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. sərārā
«քսակ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծրարել,
ծրարոց,
ծրարասէր
Նոր՝
ամպածրար, վերմակածրար
ամպածրար, վերմակածրար
Մատենագիտություն
H. AG 306;
Աճ. ՀԱԲ 475
Էջ 371, սյունակ 1
ԿԱԶՄ
-ոյ
«սարք, հանդերձանք, զարդ, պատրաստ, զինված»
Փոխառություն
թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կազմել,
կազմիչ,
կազմած,
կազմակերպել,
կազմութիւն,
կազմուած,
գեղեցկակազմութիւն,
երկնակազմ,
պնդակազմ
Նոր՝
կազմակերպիչ, կազմակերպչական, կազմակերպական, կազմակերպութիւն, կազմատուն, կազմարար, կազմալուծել, կազմախօսութիւն, ամրակազմ, անկազմ, անկազմակերպ, թղթակազմ, լաթակազմ, կաշեկազմ, հիմնակազմ, փառակազմն
կազմակերպիչ, կազմակերպչական, կազմակերպական, կազմակերպութիւն, կազմատուն, կազմարար, կազմալուծել, կազմախօսութիւն, ամրակազմ, անկազմ, անկազմակերպ, թղթակազմ, լաթակազմ, կաշեկազմ, հիմնակազմ, փառակազմն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ն. պ.
kāz «փարախ, խրճիթ» (ըստ Bailey-ի)
Էջ 372, սյունակ 1
ԿԱԼ
I
(կամ, կացի)
«կանգնել, կենալ, լինել, երեւան գալ, ապրել, դատարկել, վերջանալ, սպառվել»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷā-
«գնալ, գալ, ծնվել, երեւան գալ»
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ
հ.-ե. արմատ՝ *gʷei-
«ապրել»
հնարավոր է բաղարկությունը
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ (հմմտ. նաեւ կայ եւ կանգ)։ հնարավոր է բաղարկությունը *gʷei- «ապրել» արմատի հետ: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 504-505) հավաստի չի համարում` նկատի ունենալով իմաստի տարբերությունը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիմակալ,
ներկայ,
կացուրդ,
կացրդական,
կացարդական,
կացրդի,
կացարան,
կացոց,
կացան,
կամակացույց,
ընդդիմակաց,
վերակացու,
մշտնջենակաց,
մատակաց,
թագավորակաց,
ինքնակացություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
á-gam «գնացի»
հուն.
ἔβην «ճանապարհ ընկա, գնացի»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 463;
Աճ. ՀԱԲ 504-505
Տե՛ս նաեւ
Էջ 373, սյունակ 1
ԿԱԼՈՒԼ
(-կալել, ուշ՝ կալնուլ, կալլուլ)
«բռնել-կալել, հրամ. կա՛լ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, թեքել, կորանալ, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gu̯ol-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կալանք,
կալական,
կալանաւոր,
ակնկալել,
ակնկալութիւն,
ոխակալ,
ձերբակալ,
ժուժկալ,
խնամակալ,
բռնակալ,
երախակալ,
ինքնակալ,
թագակալ,
գործակալ,
դարանակալ,
դիմակալ,
ետեղակալ,
ընկալուշ,
ուշակալ,
կալուածագիր,
կալուածատէր,
կալուածատիրական,
ընկալագիր,
թերթակալ,
հերակալ,
մոմակալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἐγγυαλίζω «հանձնել, ընձեռել»
լատ.
vola «ձեռքի ափ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 484;
Pok. IEW 397
Էջ 374, սյունակ 1
ԿԱԾԱՆ
(-ի, -աց)
«նեղ անցք, նեղ ճանապարհ, արահետ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'ā-g'-
«գնալ, գալ»
«գնալ, գալ» արմատից: հմմտ. մակեդ. gaz, սերբախորվ. gȁz «անցահուն», սլովեն. gâz «ձյան մեջ բացվող արահետ», այլեւ հ. հնդկ. gātá, հուն. γαδος «ուղի, ճանապարհ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կածանել,
կածնել,
նրբակածան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մակեդ.
gaz
սերբախորվ.
gȁz «անցահուն»
սլովեն.
gâz «ձյան մեջ բացվող արահետ»
հ. հնդկ.
gātá
հուն.
γαδος «ուղի, ճանապարհ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 487
Էջ 378, սյունակ 1
ԿԱՄ
(-ի, -աց, -ով)
«կամք, կամեցում, կամ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հ. պ. kāma
Աղբյուր՝ ավ. kāma
Աղբյուր՝ մ. պ. kām
Աղբյուր՝ պ. kām
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կամենալ,
կամելի,
կամակոր,
կամագնաց,
կամածին,
կամակ,
կամական,
կամակատար,
կամակցել,
յանկամս,
յուկամ,
չկամութիւն,
ինքնակամ,
դժոխակամութիւն,
դիւակամ,
թշնամանական,
չարակամ,
կամազուրկ,
կամայական,
կամայականութիւն,
չկամ
Մատենագիտություն
H. AG 163;
Աճ. ՀԱԲ 498
Էջ 378, սյունակ 1
ԿԱՄԱԿ
(-ի, -աց)
«ախորժելի, ախորժելի բան, համով ուտելիք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. kāmak
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կամակութիւն,
անկամակութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 163;
Աճ. ՀԱԲ 499
Էջ 378, սյունակ 1
ԿԱՄԱԿԱՐ
«ինքնակամ, բացարձակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. kāmkār
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կամակարուց,
կամակարաբար,
կամակարութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 163;
Աճ. ՀԱԲ 499
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։