Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 132 բառահոդված (էջ 12/14)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 637, սյունակ 1 Էջ 637
ՊԻՇ «հառած, սեւեռուն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ աբխ. a-pšra «նայել»
փոխատու լեզու՝ աբազ. (a)pšra «նայել»
արեւմտակովկասյան աղբյուրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պշնուլ, պշնական, մշտապիշ, մատնապիշ, երկնապիշ, երկրապիշ, 미ապիշ, ակնապիշ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 602
Էջ 649, սյունակ 1 Էջ 649
ՋԱԽԵԼ (ջաղխել) «խփել, ջախջախել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
մի կողմից՝ խեթ. zah(h)- «խփել», zahhāi- «ճակատամարտ» եւ, մյուս կողմից, վրաց. jah «խփել», ճան. jax «մրճահարել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ջախջախ, ջախջախել, ջա(ղ)խումն, ջախջախանք, անջաղխաջախ, ջանջախել, ջանջխել, ջնջխել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խեթ.
zah(h)-
«խփել»
խեթ.
zahhāi-
«ճակատամարտ»
վրաց.
jah
«խփել»
ճան.
jax
«մրճահարել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 320; Աճ. ՀԱԲ 119
Էջ 653, սյունակ 1 Էջ 653
ԶՆԱՐԱԿ (ճնարակ) «սանդարակ, մի տեսակ եղինջ, զնարակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
-արակ-ը թերեւս սանդարակ-ի օրինակով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զնարակագույն
Էջ 653, սյունակ 1 Էջ 653
ԶՈՒԱՐԶ «կովի լեղի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. javzahra
փոխատու լեզու՝ պ. gāvzahra
արաբ. javzahra (< պ. gāvzahra)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 132
Էջ 657, սյունակ 1 Էջ 657
ՌԵՄՈՆ (ռիմոն, ռոիմոն, վրիպակով՝ ռետին) «գրավական, առհավատչյա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրս. ramūn
փոխատու լեզու՝ արաբ. ramūn
Մատենագիտություն
H. AG 275; Աճ. ՀԱԲ 143
Էջ 674, սյունակ 1 Էջ 674
ՍԵԱՄ (շեամ), -ոյ «շեմք, բարավոր»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *k'ei- «ընկած լինել» *-mo- ածանցով
ինչպես հնդեւրոպական՝ *k'ei- «ընկած լինել»՝ *-mo- ածանցով (Պատրուբանյան), այնպես էլ արեւմտակովկասյան ծագման վարկածները
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աբխ.
a-šəxims
«շեմք»
աբազ.
švximsa
«շեմք»
Էջ 681, սյունակ 1 Էջ 681
ՍԻՍԵՌՆ (սեռ. սիսեռան, սիսռան) «սիսեռ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'eik'eron- (անմիջական նախաձեւ՝ *k'ik'er-) եւ այլ ձեւերի կողքին
Կրկնավոր այս ձեւը առկա է նաեւ կովկասյան լեզուներում, որոնց կապի բնույթը հնդեւրոպական ձեւերի հետ պարզ չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սիսեռնախորով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. (մակեդ.)
κίκερροι
լատ.
cicer
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 601, 612
Էջ 691, սյունակ 1 Էջ 691
ՍՊԱՍԱԼԱՐ (-ի, -աց) (ասպասալար, վրիպակով՝ սասպասալար) «զորապետ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. spāh «զորք»
փոխատու լեզու՝ մ. պ. sālār «գլուխ»
Իրանական փոխառություն՝ մ. պ. spāh «զորք» եւ sālār «գլուխ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սպասալարութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 239; Աճ. ՀԱԲ 263
Էջ 694, սյունակ 1 Էջ 694
ՍՏԵՐՋ (ստերջ, ըստերջ) «չբեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ster- «ստերջ, ամուլ» (անմիջական նախաձեւ՝ *sterdhio- (*sterdh-))
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
stari-
«չբեր (ստերջ) կով»
հուն.
στεῖρα
«չբեր, ստերջ»
Մատենագիտություն
H. AG 492; Աճ. ՀԱԲ 272
Էջ 694, սյունակ 1 Էջ 694
ՍՏԵՃ (ստեծ) «ոստայնանկի մի գործիք (կարճ ձող, որով շրջում են ստորին կամ ամրացնում գործվածքը)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)teig- «ծակել, խոցել» (անմիջական նախաձեւ՝ *steig'-)
Հայերենում հավանաբար տեղի է ունեցել *steig'- «ծակել, խոցել» եւ *steg- «ձող, մահակ, նետ» ձեւերի խառնում, ինչպես գերմանական լեզուներում, բայց *g-ի քմայնացած տարբերակով:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tejana-m
«սուր ծայր, նետի ծայր, եղեգնափայտ»
ավ.
taēya-
«նետ» մ. պ. *tēy (>հայ. տեգ)
գ.
stechen
«խփել»