Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 205 բառահոդված (էջ 12/21)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 395, սյունակ 1 Էջ 395
ԿԱՐՄԱՆԿ «մի անուշահոտ խոտ» (բբ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 399, սյունակ 1 Էջ 399
ԿԵՄ (-ոյ) (կետմ) «կեմ, խոտե բոկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gem- «բռնել, սեղմել, ճնշել, բոկ, շղթա» (անմիջական նախաձեւ՝ *gemos-)
որովհետեւ 1) *e-ն չի փոխվում ե-ի, եւ 2) *g-ն տալիս է կրկնակի արտացոլում` ճեմ, ճիմ եւ կեմ (հմմտ. *gʷenā->կին): Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 571) համարում է փոխառություն` հուն. κημός «սանձ» բառից, որ իմաստով հեռու է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կետմատարագ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 571
Էջ 400, սյունակ 1 Էջ 400
ԿԵՐ (-ոյ) «ուտելիք, կերակուր, գավառ, թեմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer- «կլանել, ուտել»
Արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերակուր, կերիչ, կերակրիկ, կերող, կերակրիչ, կերեւուրաց, կերութիւն, կերդի, կերեցուրի, շատակեր, մսակերութիւն, արմատակեր, կաթնկեր, խոտակեր, գիշակեր, մարդակեր, ընդակեր, ընթրեկեր-ք, ժանգակեր, անկերակուր, գաղտակեր, գայլակեր, դալարակեր, երդմնակեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
giráti
«կլանում է, ուտում է»
հուն.
βορά
«կեր, ճարակ»
լատ.
vorō
«կլանել, խժռել, ճարակել»
ռուս.
жерать
«խժռել»
Մատենագիտություն
H. AG 459; Աճ. ՀԱԲ 575
Տե՛ս նաեւ
Էջ 403, սյունակ 1 Էջ 403
ԿԵՏ II (-ի, -ից) ««կետ, նշանակետ, նպատակակետ, ժամանակակետ, միջակետ, բեւեռ, կշեռքի մետ (սլաք), կենտրոն» (եւ կիտ «բեւեռ»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geid- «կծել, խայթել, խոտոտում ածել»
Այլեւ՝ հայ. կծել (-կիծ) (հայ-գերմ. զուգաբանություն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կիտուած, կիտակ, կիտի, կիտադրեալ, կիտասահման, կետահարութիւն, անկէտ, ցամաքակէտ, ժամանակակէտ, միջակէտ, ստորակէտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
kitla
հ. անգլ.
citelian
հ. սաքս.
citilōn
Մատենագիտություն
Pok. IEW 356
Տե՛ս նաեւ
Էջ 403, սյունակ 1 Էջ 403
ԿԵՏ III «իշամեղու»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geid- «կծել, խայթել, խոտոտում ածել»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
kítla
հ. անգլ.
citelian
հ. սաքս.
kitilōn
հ. վ. գ.
kizzilōn
«խոտոտում ածել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 124
Տե՛ս նաեւ
Էջ 406, սյունակ 1 Էջ 406
ԿԻՐ I (-ոյ) «կիր, սպիտակ խաղավարտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. giru
փոխատու լեզու՝ արամ.
փոխատու լեզու՝ արաբ. gīr
Հ. Բեյլին (DKS 603) նշում է խոտա-սակ. cirāminai «կավե» զուգահեռը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրագործութիւն, կրազուր, կրակապ, կրահամ, կրաշաղախ, կրաջուր, կրախառն, կրահող, կրային
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 457; Ջահ. ՀԼՊ 457
Էջ 407, սյունակ 1 Էջ 407
ԿԻՐՃ «կիրճ, նեղ անցք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
իրանական աղբյուրից` կարճ-ի հետ միասին:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոտ.-սակ.
ceca
«կիրճ»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 65
Էջ 409, սյունակ 1 Էջ 409
ԿԾՄ- (բրբ.) «՞» (բուսանուններ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կապված է կիծ- արմատի կամ կծմնծուկ (կնճմնծուկ) բառի հետ, եւ մ-ն ածանցական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կծմախոտ, կծմակոլոբ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 410, սյունակ 1 Էջ 410
ԿՂԶԻ (-ւոյ, -եաց) «կղզի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «գնդ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gēlg̑hiio-) *-g̑- աճականով (*gel-, *gleg̑-, մասամբ *gelg̑h-°) ձեւից
Պետերսոնը եւ Պատրուբանին կապում են ըն-կղմել, ըն-կլնուլ բառերի հետ (որպես «ծովում ընկղմած»), իսկ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 603) համարում է ակկադական (ասուրական) փոխառություն` ենթադրելով այն արաբ. jazira եւ ասոր. gazartā «կղզի» ձեւերի հիման վրա, որոնք ձեւով հեռու են:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կղզային, կղզեակ, կղզիաբնակ, կղզիանալ, թերակղզի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լեհ.
głaz
«ժայռ, գլաժայռ, գլաքար, գետաքար»
մ. վ. գ.
klinge
«խճոտ ձանձաղուտ գետի մեջ»
հ. իսլ.
kleggi
«խոտի դեզ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ԼՀԳ 70; Աճ. ՀԱԲ 603
Տե՛ս նաեւ
Էջ 410, սյունակ 1 Էջ 410
ԿՂՍՈՒԽ «ձվախոտ»
Ստուգաբանություն ()