Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 132 բառահոդված (էջ 12/14)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 596, սյունակ 1 Էջ 596
ՇՏՈԳԱՆԵԼ «խառնել, շփոթել, միացնել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 597, սյունակ 1 Էջ 597
ՇՓՈԹ (շփոյթ), -ի, -ից, -ոյ «շփոթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skeup- «փունջ»
արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շփոթել, շփոթական, շփոթանք, շփոթումն, անշփոթ, դյուրաշփոթ, բազմաշփոթ, հեշտաշփոթ, շփոթութիւն, խառնաշփոթ
Էջ 608, սյունակ 1 Էջ 608
ՈՐՈՇ (որիշ, որուշ, ուրուշ) «զատ, առանձին, հեռու, որոշ(ակի) աստիճան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ere- «խառնխուռն, նոսր, հեռու կանգնած, իրարից հեռանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *oroskh-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
որոշել, որոշտել, որոշումն, անորոշական, հաստորոշ, բացորոշել, հակորոշել, դիւրորոշել, դժուարորոշ, բազմորոշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὁρίζω
«բաժանել, անջրպետել»
լիտվ.
irti
«քայքայվել, պատռվել»
Էջ 618, սյունակ 1 Էջ 618
ՊԱՂԱՂ «պարզ, միազանգված»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *pal- «ծալել»
փոխատու լեզու՝ ակկադ. balālu(m) «խառնել, ձուլել»
Կասկածելի է ակկադական ծագման վարկածը՝ balālu(m) «խառնել, ձուլել»։ Պարզ չէ նաեւ հարաբերութիւնը հնդեւրոպական *pal- «ծալել» արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
միապաղաղ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 470
Էջ 618, սյունակ 1 Էջ 618
ՊԱՂԱՏ (պաղետ) «պաղատանք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- բնաձայնական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)pel- բնաձայնական
Որեւէ հարաբերութիւն ունի՞ հնդեւրոպական *bhel- կամ *(s)pel բնաձայնական արմատների հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պաղատիլ, պաղատանք, պաղատախառն, պաղատումն, պաղատաւոր, աշխարհապաղատ, բազմապաղատ, մեծապաղատ
Էջ 626, սյունակ 1 Էջ 626
ՊԱՏԻՐ «պատիր, խաբեական, պատրանք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *patiδ
հմմտ. սողդ. pt’yδ- «խաբեութեամբ խլել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատրել, պատրական, պատրանք, պատրախառն, պատրողական, առասպելապատիր, խաբեպատիր, հաւատապատիր, կորստապատիր, դիւրապատրելի, վաղապատիր, թակարդապատիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
pt’yδ-
«խաբեութեամբ խլել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 42
Էջ 639, սյունակ 1 Էջ 639
ՊԼՕԹ «դեղախառնուրդ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Թերեւս նույնը պլօր «դեղահար» բառի հետ (ըստ Նորայր Բյուզանդացու):
Տե՛ս նաեւ
Էջ 664, սյունակ 1 Էջ 664
ՍԱՂԱՐԹ -ի, -ից, -աց, -ու (սադարդ) «տերեւ, տերեւալից ճյուղ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *k'el- «բարակ ցողուն, կարծր ծղոտ»
բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'el- «բարակ ցողուն, կարծր ծղոտ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սաղարթանալ, սաղարթափափ, ոսկեսաղարթ, գեղասաղարթ, զուարթասաղարթ, թանձրասաղարթ, լայնասաղարթ, խառնասաղարթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
cila
«հասկ»
լիտվ.
šilas
«տափաստան, մարգագետին»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 552
Էջ 679, սյունակ 1 Էջ 679
ՍԻԿ «ցեխ, տիղմ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 212) բխեցնում է իրանական *sik «ավազ» նախաձեւից (՞)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սկախառն, սկանալ, սկիլ, մանրասիկ, տղմասիկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 212
Էջ 682, սյունակ 1 Էջ 682
ՍԻՔ -ոյ (սիկ, սիւք, սիգ) «սյուք, մեղմ քամի»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
փոխատու լեզու՝ ասոր. zīqā «փոքրիկ»
Հյուբշմանի (H. AG 316) եւ Աճառյանի (ՀԱԲ 4, 223) նշած ասոր. zīqā «փոքրիկ» զուգահեռը՝ բ. աւելի մերձաւոր ձեւի ենթադրութեամբ, հաւաստի չէ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սքախառն, սիքաշարժ, խաղաղասիւք, դժնդակասիւք, քաղցրասիւք
Մատենագիտություն
H. AG 316; Աճ. ՀԱԲ 223