Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 126, սյունակ 1
ԲԵՐԿՐԻԼ
«ուրախանալ, հրճվել, զվարճանալ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թեեւ հնարավոր է բերկր- հիմքի հնդեւրոպական ծագումը, բայց առայժմ հավաստիորեն չի որոշված։ Դյումեզիլի կարծիքը բերկրիլ եւ բարկ ձեւերի՝ *bheru- եւ *bhru- «արագ շարժվել, հուզվել» նախաձեւերից ծագելու մասին խիստ կասկածելի է (Pok. IEW 1, 144), եւ որեւէ հնչյունական հիմք չկա կապելու հ. հնդկ. *bhad-ra «բարություն, երջանկություն, լավ, երջանիկ, ուրախ» եւ գոթ. batira «ավելի լավ» ձեւերի հետ, որոնց համար վերականգնվում է *-a ձայնավորով *bhad-a- «լավ» արմատը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բերկրական,
բերկրություն,
բերկրումն,
բերկրել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
*bhad-ra
«բարություն, երջանկություն, լավ, երջանիկ, ուրախ»
գոթ.
batira
«ավելի լավ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 144;
Pok. 106
Էջ 126, սյունակ 1
ԲԵՐՁ
(ուշ՝ բերձ(ր))
«բարձ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bherg’h-
«բարձր»
որից նաեւ՝ բարձնալ, բարձր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երկնաբերձ,
երկնաբերձագույն,
լեռնաբերձ,
բարձրաբերձ,
ուղղաբերձ,
մեծաբերձ,
լանջաբերձ,
լուսաբերձ,
հրաբերձ,
համբարձաբերձ,
բարձրաբերձութիւն,
բերձաբերիլ,
բերձակատար,
բերձրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մակեդ.
Βέργα
թրակ.
Βεργούλι
իլլիր.
Berginium
կիմր.
bera
«կույտ»
գ.
Berg
«լեռ»
Մատենագիտություն
H. AG 428;
Աճ. ՀԱԲ 444;
Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 129, սյունակ 1
ԲԻԼ
««բաց կապոյտ» (ոչ` «մի տեսակ ձուկ»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փայլուն, սպիտակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhēl-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *bhēl-` *bhel- «փայլուն, սպիտակ» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գ.
blau
անգլ.
blue
լեհ. բրբ.
białawy
«կապոյտ»
հայ.
բալ
«աղոտ»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 47;
Ջահ. ՀԼՊ 115, 160
Էջ 129, սյունակ 1
ԲԻՐ
(-ի, -աց, ուշ` -ոյ)
«փորիչ, հաստ գաւազան, մահակ, կռանի կոթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«խփել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bher)
Բնիկ հնդեւրոպական` *bher «խփել» արմատից, ըստ ոմանց` *bhi-ro-` ըստ այլոց` *bhi-tro, իբր *tr> հր> հ անցմամբ, ինչպէս բահ-ի ժամանակ (տե՛ս), մանաւանդ որ կայ բարբառային բիրդ ձեւը` միջին օղակի հ-ի պահպանմամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրել,
բրածեծ,
բրատուր,
բրածոյ,
բրիչ,
բրագոռ,
բրաքարի,
գետնաբիր,
երկրաբիր,
հողաբիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φιτρός
«գերան»
հ. հոլ.
bїail
հ. վ. գ.
bi(h)al
«տապար, կացին»
գ.
Bille
«բրիչ. տապար, կացին»
ռուս.
бич
«մտրակ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 117;
Աճառյան 392, 452
Տե՛ս նաեւ
Էջ 130, սյունակ 1
ԲԼՇԱՆԱԼ
«աղոտանալ, մթագնել, տկարանալ (տեսողութեան մասին), գլանալ, բթանալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փայլուն, սպիտակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhlēskh- կամ *bhleskh-)
հմմտ. հայ. բալ «մառախուղ, մեգ, մշուշ, աղոտ, մթագոյն», գոթ. bala «դժգոյն», ռուս. бельмо «աչքի փառ», այլեւ (*bhles- >) մ. վ. գ. blas, գ. blals «դժգոյն, գունատ», եթե կապ չունի պշնուլ (պիշ) «ակնապիշ նայել» բայի հետ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բլշակնիլ,
բլշակնութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բալ
«մառախուղ, մեգ, մշուշ, աղոտ, մթագոյն»
գոթ.
bala
«դժգոյն»
ռուս.
бельмо
«աչքի փառ»
մ. վ. գ.
blas
«դժգոյն, գունատ»
գ.
blals
«դժգոյն, գունատ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 130, սյունակ 1
ԲԼՈՒՐ
-ոյ
(ուշ՝ -ի, -ից, -եր)
«բլուր, բարձունք»
(աշխարհագրական)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փչել, ուռցնել, բխել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhlō-ro-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *bhlō-ro-` *bhel- «փչել, ուռցնել, բխել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բլրացի,
բլրածեւ,
բլրակ,
բլրակերպ,
հողաբլուր,
անտառաբլուր,
հանդիպաբլուր,
բլրակաձեւ,
բլրանման
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կիմր.
bāl
«բարձունք, գագաթ»
հ. իռլ.
bali
«բարձունք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 455
Էջ 131, սյունակ 1
ԲՂԵՏ
(-բղետ, -պղետ)
«բիծ, պիսակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փայլուն, սպիտակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhlei-d-)
*bhlei- «փայլել, սպի» արմատից
արմատից. հմմտ. հ. անգլ. bli «գոյն. գունաւոր», չեխ. bli-zna «սպի» (*bhledo-s)` հ. անգլ. blāt, ռուս. бледный, «դժգոյն, գունատ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայտաբղետ,
խայտաբղետութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
bli
«գոյն. գունաւոր»
չեխ.
bli-zna
«սպի»
հ. անգլ.
blāt
ռուս.
бледный
«դժգոյն, գունատ»
Մատենագիտություն
Ջահուկյան ՀԼՊ 117
Էջ 131, սյունակ 1
ԲՂՈՒԿ
(բղուդ, բղող, բլուդ, բլուգ)
«կճուճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. baluk
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 456
Էջ 132, սյունակ 1
ԲՈԲ
«գորգ, օթոց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. bōp
«բարձ, անկողին»
փոխատու լեզու՝ բելուջ. bōp
«բարձ, անկողին»
փոխատու լեզու՝ պ. bōb
«գորգ»
Մատենագիտություն
H. AG 121;
Աճ. ՀԱԲ 459
Էջ 133, սյունակ 1
ԲՈԼՈՐ
(–ի, –ից, –ոյ)
«բոլոր, ամբողջ, կլոր, բոլորակ, լուսնաշրջան, երկնաբեւեռ, կոկոն, գնդաձեւ զարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փչել, ուռչել, բխել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhol-)
*bhol- + -որ ածանց
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոլորել,
բոլորակ,
բոլորակութիւն,
բոլորաձեւ,
բոլորշի,
բոլորովին,
բոլորովիմբ,
բոլորեքին,
բոլորեքեան,
բոլորապատել,
երեքբոլորաձեւ,
ծրաբոլոր,
բոլորանուէր,
բոլորագիր,
բոլորտիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
բլուր
մ. վ. գ.
bole
«բողբոջ»
մ. վ. գ.
boln
«հաստ, մեծ»
հ. վ. գ.
ballo
գ.
Ball
«գնդակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 461
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։