Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1599 բառահոդված (էջ 12/160)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 63, սյունակ 1 Էջ 63
ԱՆՔՈՅԹ «հանգիստ, խաղաղ, հանդարտ, ապահով, թաքուն, ծածուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kēe- «շարժ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *kōi-) եզակի է *kōi- > *քոյ անցումը
հ.-ե. արմատ՝ *han+*kōi- «հաճելիորեն հանգստանալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *kōeio-) հնչյունական անցումը պարզ չէ
կան վերականգնման դժվարություններ։ Եթե ան-ը ժխտական է, ապա քոյթ-ը թերեւս կարելի է կապել *kēe- «շարժ(վ)ել» արմատի հետ (այս դեպքում էլ եզակի է *kōi- > *քոյ անցումը)։ Եթե ան-ը ժխտական չէ, ապա անքոյթ-ը ծագմամբ կարող է համապատասխանել հանգիստ-ին, որ գալիս է *han+*kōi- (*kōeio-) «հաճելիորեն հանգստանալ» արմատից. այս դեպքում էլ հնչյունական անցումը պարզ չէ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անքութանալ, անքոյթութիւն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 66, սյունակ 1 Էջ 66
ԱՊԱԺՈՅԺ (ժոյժ-ից կարծված՝ «անտանելի, անժուժկալ») «(թափված) արյուն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Էջ 68, սյունակ 1 Էջ 68
ԱՊԱՒԷՆ (-ի) «ապաստան, վստահելի մարդ, օգնական»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
թեեւ բուն աղբիւրը չի հաւաստուած
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապաւին (-իլ), ապաւինութիւն, անապաւէն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
vaēna
հ. պ.
vaina
Էջ 69, սյունակ 1 Էջ 69
ԱՊԵԼԻՈՏ (ապելիօդ, ապելիսդ) «արեւելյան քամի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀπηλιώτης
Մատենագիտություն
H. AG 341; Աճ. ՀԱԲ 234
Էջ 69, սյունակ 1 Էջ 69
ԱՊՈՂՓԱՅԵԼ ««տեղեկանալ, հասուն լինել» (բբ)»
Ստուգաբանություն ()
Կեղծ բայաձեւ, որ ստացվել է Ապողփանէս հատուկ անվան` ԲՀ-ում որպես հասարակ անուն դիտված եւ «տեղեկացեալ, կամ իմացեալ» բացատրված ձեւից. տե՛ս Ամալյան, ԲՀ 29 եւ 349։
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 29 եւ 349
Տե՛ս նաեւ
Էջ 70, սյունակ 1 Էջ 70
ԱՊՈՒԿԱԼԱՄԻՆ (պուկալամին, ապուկալիմ) «մի տեսակ կերպաս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. abū qalamūn
փոխատու լեզու՝ պ. būqalamūn
փոխատու լեզու՝ հուն. ὑποκαλάμιον
արաբ. abū qalamūn, պ. būqalamūn < հուն. ὑποκαλάμιον:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 237
Էջ 70, սյունակ 1 Էջ 70
ԱՊՈՒՐ I «փրկություն, ազատում, կյանք, ապրելը, ուտելիք, սուպ, ապուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Ստուգաբանորեն կապված է պուրծ արմատի հետ, որ կա եւ փուրձ եւ փուրթ- (փրթանիլ) ձեւերով (տե՛ս):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անձնապուր, մագապուր, մարդապուր, դյուրապուր, ապրել, ապրուստ, ապրանք
Տե՛ս նաեւ
Էջ 70, սյունակ 1 Էջ 70
ԱՊՈՒՐ III «հանկարծական, անսպասելի, անիրավ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յապուրակի, յապուրակել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 71, սյունակ 1 Էջ 71
ԱՊՏԱԿ «ապտակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ծագումն անհայտ է (իրանականա՞ն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապտակալից, ապտակակոծ, ապտակատու, ապտակել, ապտակումն, բռնապտակք, անապտակ
Էջ 71, սյունակ 1 Էջ 71
ԱՊՐՈՒԱՐ «(բեռան) վերադիր» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
թերեւս ապրայ բառի աղավաղումը լինի