Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 215 բառահոդված (էջ 12/22)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 382, սյունակ 1 Էջ 382
ԿԱՆԵՓ (կանափ) «կանեփ, կտավաբույս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κάνναβις
փոխատու լեզու՝ պ. kanab
Փոխառություն ընդհանուր տարածում ունեցող աղբյուրից: Հայերենի առանձնահատկությունն են կազմում ե եւ փ հնչյունները: Ընդհանուր սկզբնաղբյուրը ոմանք համարում են շումերերենը, ուրիշները՝ սկյութերենը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կանեփի, կանեփհատ, կանեփուկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 513
Էջ 382, սյունակ 1 Էջ 382
ԿԱՆՃՈՒԽ (կանջուխ), -ոյ «գավազան, ցուպ, ձող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geng-/*gong- «գունդ, գնդված» (անմիջական նախաձեւ՝ *gngio-) *gngio- > կանճ-
Հնարավո՞ր է արդյոք ծագումը հնդեւրոպական *geng-/*gong- «գունդ, գնդված» արմատից՝ *gngio- > կանճ-, ընդ որում -ոյխ/-ուխ-ի համար ենթադրելի է սկզբնական -ող/-ուղ ձեւը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γογγύλος
«կլոր, գնդաձեւ»
հուն.
γογγύλις
«շաղգամ»
լիտվ.
gungul-s
«գունդ»
Էջ 386, սյունակ 1 Էջ 386
ԿԱՌՆ I «թաղիք»
Ստուգաբանություն ()
Թերեւս նույն ծագումն ունի, ինչ կառկուռ «հաճախ» բառը (տե՛ս)՝ սկզբնական «խիտ» ընդհանուր իմաստից։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 392, սյունակ 1 Էջ 392
ԿԱՐԻՃ (-ի, -աց) «կարիճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ փոքրասիական լեզու *karidio
փոքրասիական մի լեզվից` *karidio, որտեղից նաեւ` հուն. καρίς, -ίδος:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարճախայթոց, կարճընդեց, կճընդեց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
καρίς, -ίδος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 551
Էջ 392, սյունակ 1 Էջ 392
ԿԱՐԾ «կարծիք, ենթադրություն, կասկած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *garəg- «սարսափելի, ահեղ, սարսափ» իմաստի վերականգնումը պայմանական է
բնիկ հնդեւրոպական՝ *garəg- «սարսափելի, ահեղ, սարսափ» արմատից (իմաստի վերականգնումը պայմանական է):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարծել, կարծեցյալ, կարծական, կարծեխյուս, կարծիք, կարծոտ, յանկարծ, յանկարծակի, յանկարծուստ, յեղակարծ, յայլակարծուց, կաղակարծ, կեղակարծ, ընդունայնակարծ, դժուարակարծելի, իմաստակարծ, տարակարծ, կարծեկից, տարակարծիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γοργος
«սարսափելի, ահեղ, ահավոր»
հ. խըլ.
garg(g)
«դաժան, վայրի, վայրենի»
կիմր.
graen
«տխրություն, թախիծ, վիշտ»
լիտվ.
grazóti
«սպառնալ»
լատվ.
grižuot
«կամակորել, քմահաճել, համառել»
հ. սլ.
groziti
«սպառնալ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 352
Էջ 393, սյունակ 1 Էջ 393
ԿԱՐԿԱՄ (-ի, -ից) «խիստ ոլորված, կծկված, կորացած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» կրկնավոր կազմություն
թերեւս կրկնավոր կազմություն՝ հնդեւրոպական *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարկամել, կարկամություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γαργαϑος
«հյուսված կողով»
անգլ.
crook
«ծռություն, կորություն, կեռ»
հայ.
կարկած
««կլոր, կլոր բան» ընդհանուր իմաստից»
Էջ 400, սյունակ 1 Էջ 400
ԿԵՐ (-ոյ) «ուտելիք, կերակուր, գավառ, թեմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer- «կլանել, ուտել»
Արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերակուր, կերիչ, կերակրիկ, կերող, կերակրիչ, կերեւուրաց, կերութիւն, կերդի, կերեցուրի, շատակեր, մսակերութիւն, արմատակեր, կաթնկեր, խոտակեր, գիշակեր, մարդակեր, ընդակեր, ընթրեկեր-ք, ժանգակեր, անկերակուր, գաղտակեր, գայլակեր, դալարակեր, երդմնակեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
giráti
«կլանում է, ուտում է»
հուն.
βορά
«կեր, ճարակ»
լատ.
vorō
«կլանել, խժռել, ճարակել»
ռուս.
жерать
«խժռել»
Մատենագիտություն
H. AG 459; Աճ. ՀԱԲ 575
Տե՛ս նաեւ
Էջ 402, սյունակ 1 Էջ 402
ԿԶՈՒԿ «սալորենի» (բբ)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
կազմուած է կզ- (կուզ կամ կիզ) արմատից՝ -ուկ ածանցով: Այդ արմատը կարող է կապւած լինել «կլորութիւն» ընդհանուր իմաստի հետ: կապ ունի՞ արդեօք հ.-ե. *geu-gh- կամ *gei-gh- ձեւերի հետ (*gei- կամ *geu-) «ծռել»:
Էջ 413, սյունակ 1 Էջ 413
ԿՆՏՆՏԵԼ (կնտռդել, կնդռդել, կտռդել, կընդըրդընդել) «ճնկացնել, ճնկճնկացնել»
Ստուգաբանություն (բնաձայնական)
կրկնավոր կազմություն (կն-ը եւ տն-ը դիտում է որպես առանձին «բնաձայններ»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կնտռնտոց
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 611
Էջ 414, սյունակ 1 Էջ 414
ԿՈԶ «կողակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
փոխատու լեզու՝ վրաց. kozaki «ուղտի ձագ»
Աճառյանի ենթադրությունը (ՀԱԲ 2, 614) կոզեռ(ն) «անչափահաս, մանուկ» բառի հետ միասին (տե՛ս) ակկադերենից ծագելու մասին անհավանական է։ Թերեւս պետք է առանձնացնել կոզ- ընդհանուր արմատը, որի համար հմմտ. նաեւ վրաց. kozaki «ուղտի ձագ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոզոակ, կոզակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
kozaki
«ուղտի ձագ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 614
Տե՛ս նաեւ