Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 229, սյունակ 1
ԵՒԹԱՆԱՍՈՒՆ
(եաւթանասուն, եօթանասուն, եւթանասուն, իւթանասուն, ութանասուն (մի տեղում), օխթանասուն)
«յոթանասուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *septmk'omtə-
հետագա ձեւափոխությամբ
հետագա ձեւափոխությամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եւթանասունեկին,
եթանասունեմի,
եւթանասուներորդ,
նորեօթանասունամեակ,
եօթանասունամեայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
septuaginta
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 74
Էջ 233, սյունակ 1
ԶԱՌՔԱՇ
«ոսկեթելով արված»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. zarkaš
Մատենագիտություն
H. AG 150;
Աճ. ՀԱԲ 82
Էջ 235, սյունակ 1
ԶԲԱՒՍ-
(զբուս-, սբաւս-, սբուս-)
«ժամանակի անցկացում խոսակցությամբ (զրույցով) կամ մի այլ բանով, մտքի զբաղմունք, զբաղմունք, հոգս, մտմտուք, տագնապ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhā-
«խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhā-u-k-)
Կազմված է զ- նախդիր-նախածանցով՝ բաւս- արմատից: Եթե սրա նախնական իմաստն է «խոսակցություն, զրույց», որից զարգացել են մնացած իմաստները, ապա թերեւս բնիկ հնդեւրոպական է՝ *bhā-u-k-` *bhā- «խոսել» արմատից, որտեղից են հայ. բան, բառ, բայ, բաւ, (բայ), բանկն «առասպել», այլեւ հուն. փղմի (ղոր. փամի ) «ասել», լատ. for, fārē «խոսել», ռուս. բայատ «խոսել, պատմել», բասնյա «առակ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զբաւսնուլ,
զբաւսանք,
զբաւսուցիկ,
անզբաւս,
բռնազբաւսել,
բռնազբաւսութիւն,
մեծազբաւս,
զբօսաշրջիկ,
զբօսավայր,
զբօսարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φήμη (դոր. φάμα)
«ասել»
լատ.
for, fārē
«խոսել»
ռուս.
баять
«խոսել, պատմել»
ռուս.
басня
«առակ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 237, սյունակ 1
ԶԵՐԴՈՒԱԾ
«գինու քաղցուի երեսի փրփուր»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Եթե լերդուած ձեւի սխալագրություն չէ, ապա կազմված է *զերդել անհայտ բայից՝ -ուած ածանցով:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 239, սյունակ 1
ԶԻՍ
(-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից, -ոյ)
«ազդր, նավի նստարան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sed-
«նստել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *si-zdo-)
կրկնավոր կազմություն
հ.-ե. արմատ՝ *sed-
«նստել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sed-to-)
գ- նախածանցով բնիկ հնդեւրոպական կրկնավոր կազմություն։ Եթե հայերենում հնարավոր էր *dt>*tt>ստ փոփոխությունը, ապա հնարավոր է նաեւ նույն արմատից *sed-to- > *իստ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զստափոկ,
զստիկ,
զստոսկր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 96
Էջ 245, սյունակ 1
ԷՋ
-ի, -ից
«իջնելը, էջ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«գնալ»
*-gh- կամ *-dh ածականով
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *el- «գնալ» արմատից՝ *-gh- կամ *-dh ածականով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իջանել,
իջատոր,
Էջմիածին,
ելեւէջ,
վայրէջ,
վայրէջք,
խորէջ,
զիջանել (-իլ),
զիջական,
լույսիջոյց,
էջակապ,
էջակալել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
oichomai
«գնալ, գալ»
Հեսիքիոսի մոտ՝ ειχεμαι
հուն.
ι-θ-ι
«գնա»
ռուս.
ид-ти
«գնալ»
ռուս.
иди
«գնա՛»
խեթ.
it
«գնա»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 296;
Ջահ. ՀԼՊ 121
Էջ 248, սյունակ 1
ԸՆԴԵԹ
««որ ի քեզ կոյս» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ընդէդ (այլեւ դէդ) < ընդ այդ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 124
Էջ 248, սյունակ 1
ԸՆԹԱՆԱԼ
«վազել, գնալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sent-
«ուղղվել, գնալ»
արմատից. հմմտ. ավ. hant
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընթաց(ք),
ընթացութիւն,
ընթացակից,
առընթանալ,
արագընթաց,
երագընթաց,
թեթեւընթաց,
խոտորընթաց,
գիշերընթաց,
դիւրընթաց,
երկընթաց,
զուգընթաց,
համընթաց,
մակընթացութիւն,
նորընթացիկ,
ընթացաւարտ,
նախընթաց,
աննախընթաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
hant
Էջ 249, սյունակ 1
ԸՆԹՐԻՔ
«ընթրիք, երեկոյան ուտելիք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունենա (փոխառությո՞ւն) խեթ. etriia «անել», etri «ուտելիք, կերակուր» բառերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընթրել,
ընթրատու,
ընթրակից,
ընթրեկերք,
անընթրիս,
հացընթրիք,
նախընթրակ,
հիւրընթրեաց
Էջ 253, սյունակ 1
ԹԱԹ
(-ի, -ից)
(բռբ. նաեւ բանթ, բանթ-)
«ձեռքի կամ ոտքի առաջնամաս, կշեռքի նժար, պարսատիկի մեջք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tang-
«շոշափել, ձեռք տալ, բռնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ta(n)g- (°), *te(n)g- (°))
արմատից (*tang-t > թաթ, *teng-t > թանթ)
Սակայն հնարավոր է որ լինի մանկական բառ, որի զուգահեռներն առկա են հնդեւրոպական եւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում։ հմմտ. հ.-ե. *tata-, *teta-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաթահատ,
թաթահերձ,
թաթավան,
թաթուլ,
թաթոտ,
բանթուլ,
բանթախ,
բանթուխ,
բանթոփիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τεταγων
«բռնող»
լատ.
tangō (tactum)
«շոշափել, դիպչել, բռնել»
հ. անգլ.
daccian
«թեթեւ շոշափել»
իտլ.
tais
«փափուկ, խոնավ, մեղմ»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։