Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 468, սյունակ 1
ՀՈՒՆՁ
(-ի, -ից)
«հնչում, ձայն»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Բնաձայն կազմութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնչել,
հնչական,
հնչիւն,
հնչումն,
բազմահունչ,
հոգեհնչող,
բազմահնչումն,
դիւրահնչելի,
զուգահնչիւն,
խրոխտահնչական,
հողմնահնչեղ,
հնչաբանութիւն,
հնչիւնախօսութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 123
Էջ 471, սյունակ 1
ՀՐԵՇՏԱԿ
(-ի, -աց)
(հրշտակ, հրիշտակ)
«սուրհանդակ, պատգամավոր, առաքյալ, կանխանշան, հրեշտակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *frēštak
հմմտ. պրթ. frēštak, մ. պ. frēštak ավ. fraēštak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրեշտակութիւն,
հրեշտակարէն,
հրեշտակապետ,
հրեշտապետ,
հրեշտակագնաց,
զուգահրեշտակ,
համահրեշտակ
Մատենագիտություն
H. AG 184;
Աճ. ՀԱԲ 135
Էջ 495, սյունակ 1
ՃՆՇԵԼ
«սեղմել, ճզմել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gen-
«սեղմել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճնշումն,
ճշնել,
ճնշութիւն
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 125
Էջ 509, սյունակ 1
ՄԱՆՉ
«տղա»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *men-
«փոքր, փոքրացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mṇkio-)
Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 256) համեմատում է լատ. mās «տղամարդ, տղա» բառի հետ, որը հնդեւրոպական այլ զուգահեռներ չունի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանչուկ,
մանչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
manāk
«մի քիչ»
մ. վ. գ.
manc
«պակասութիւն, կարիք»
լիտվ.
meñkas
«թոյլ, սուղ, քիչ, աննշան»
բոխս. B
mänk-
«ստոր լինել, ենթարկուել»
խեթ.
maninku-
«կարճ, մօտ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 138;
Աճառեան (ՀԱԲ) 256
Տե՛ս նաեւ
Էջ 511, սյունակ 1
ՄԱՌ(Ն)
««մշուշ, մեգ, մառախուղ» (հանդիպում է ի մառն մտանել, ի մառն դառնալ դարձվածքներում, որոնք զուգահեռ ունեն ի մայր մտանել, ի մայրն դառնալ դարձվածքներում)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mer-
«առկայծել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mr-no-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մառնամուտ,
մառախուղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
մայր
(*mr-io-)
հուն.
μορτός
«մթին, մթագույն»
հ. սլավ.
mryj
«մշուշոտ, մռայլ»
լիտվ.
merknotí
«մթնել»
Էջ 513, սյունակ 1
ՄԱՏԱՂ
(-ոյ)
«մատաղ, մատղաշ մանուկ մատաղ հորթ, զոհ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mad-
«թաց, խոնավ. կաթել. հյութեղ, պարարտ, բտած»
որտեղից նաեւ մածառակ, մաճար/ռ, այլեւ պ. maskah «թարմ յուղ», հ. վ. գ. Mast «գիրացում, բտում»: Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 267), հենվելով սլավոնական զուգահեռների վրա (հ. սլ. mladŭ, ռուս. младший «երիտասարդ, մատաղ»), բխեցնում է *mel- «մանրել» արմատից՝ *-d- աճականով եւ դրափոխությամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատաղածին,
մատաղական,
մատաղամայր,
մատաղատուն,
մատաղել,
մատղաշ,
մատաղահաս,
մատաղատի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
maskah
«թարմ յուղ»
հ. վ. գ.
Mast
«գիրացում, բտում»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 694;
Ջահ. ՀԼՊ 136;
Աճ. ՀԱԲ 267
Էջ 513, սյունակ 1
ՄԱՏԵԱՆ
III
(-ի, -ից)
«մագաղաթ, թուղթ. գիրք, գրվածք. արձանագրություն. գրքի գլուխ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *mātyān
հմմտ. մ. պ. mātikān, mātyān: Բեյլին (DKS 329) բերում է զրաղ. պհլ. mātiyān (m’t’n) զուգահեռը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատենագետ,
մատենագիր,
մատենայած,
մատենապատում,
մատենադարան,
մատնարկ,
հոգեմատեան,
մատենագիտություն,
մատենախոս,
մատենախոսություն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 269;
Բեյլի (DKS) 329
Էջ 519, սյունակ 1
ՄԱՔԱՌ
«կռիվ, պայքար, վեճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *makh-?
Ակնհայտ զուգահեռ ունի հուն. μαχή «կռիվ, պայքար, վեճ», μάχεσθαι «մաքառել, պայքարել» բառերի հետ, եւ կարելի է, թերեւս, բխեցնել միեւնույն աղբյուրից (*makh-?):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մաքառում,
մաքառիլ,
մաքառող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μαχή
«կռիվ, պայքար, վեճ»
հուն.
μάχεσθαι
«մաքառել, պայքարել»
Էջ 521, սյունակ 1
ՄԵԾ
(-ի, -աց)
«մեծ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meg'(h)-
«մեծ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *meg'a-)
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մեծանալ,
մեծամեծ,
մեծատուն,
մեծարել,
մեծարանք,
մեծամեծար,
մեծաբարբառ,
մեծաբեռն,
մեծագի,
մեծախումբ,
մեծահանգ,
հիւրամեծար,
ձիւնամեծ,
գահամեծ,
գերամեծար,
եռամեծ,
մեծագումար,
մեծադիր,
մեծադրդորդ,
մեծահարուստ,
մեծամասնական,
մեծամասնութիւն,
մեծատառ,
մեծարժէք,
մեծաքանակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
mahā-
հուն.
μέγας
ալբ.
madh
լատ.
magnus
գոթ.
mikils
թոխ. A
mak
թոխ. B
makā
«մեծ»
Մատենագիտություն
H. AG 473;
Աճ. ՀԱԲ 295
Էջ 522, սյունակ 1
ՄԵՂՐ
(-դու)
«մեղր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *melit-
«մեղր»
որն ուներ նաեւ *medhu- զուգահեռ ձեւը
արմատից, որն ուներ նաեւ *medhu- զուգահեռ ձեւը. հմմտ. հուն. μέλι, լատ. mel, հ. իռլ. mil «մեղր»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մեղրախորիսխ,
մեղրոդի,
իշամեղու,
մեղրամիս,
մեղրամոմ,
մեղրուցան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
μέλι
լատ.
mel
հ. իռլ.
mil
«մեղր»
Մատենագիտություն
H. AG 473;
Աճ. ՀԱԲ 302;
Ջահ. ՀԼՊ 181
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։